Vì sao các dự án phía đông Lâm Đồng vẫn chậm tiến độ?

Nhiều dự án chậm tiến độ

Ngày 15.8, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 (Ban 2 thuộc UBND tỉnh Lâm Đồng) cho biết, tính đến ngày 15.8, tổng kế hoạch vốn được giao cho Ban 2 và các ban khu vực là 3.326 tỉ đồng, phân bổ cho 424 dự án.

Tuy nhiên, kết quả giải ngân chung mới chỉ đạt 1.404,6 tỉ đồng, tương ứng với 42,23% kế hoạch. Mặc dù dự kiến đến cuối tháng 8, con số này có thể nâng lên mức 49,07%, nhưng vẫn thấp hơn kỳ vọng mà lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng đặt ra.

Báo cáo của Ban 2 cho thấy, tiến độ các dự án chậm không chỉ do thiếu mặt bằng sạch mà còn liên quan đến năng lực của một số nhà thầu thi công. Chẳng hạn, dự án trục ven biển ĐT.719B (đoạn Hòn Lan - Tân Hải) dù khối lượng thi công đã đạt 35,5% nhưng tỷ lệ giải ngân lại ở mức thấp kỷ lục, chỉ đạt 1,2% kế hoạch.

ẢNH: QUẾ HÀ

Trong khi đó, tại dự án cầu Văn Thánh, công tác giải phóng mặt bằng có nhiều chuyển biến, hiện chỉ còn 3 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, khối lượng thi công mới đạt 64%, giải ngân đạt 57,13%.

Những dự án có khối lượng thi công thấp được Ban 2 chỉ ra, như: đường Tân Minh đi Sơn Mỹ thi công đạt 20,8%, giải ngân vốn đầu tư công đạt 36,33%; đường tránh ĐT.719 và cầu qua sông Dinh thi công đạt 29,4%, giải ngân vốn đạt 57,82%; chung cư sông Cà Ty giải ngân mới đạt 45,3% kế hoạch.

Ban 2 cho rằng, tiến độ giải ngân chưa đạt yêu cầu, trước tiên là công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Đây là "điểm nghẽn" kéo dài do người dân chưa đồng thuận với đơn giá bồi thường, hoặc vướng mắc về pháp lý đất đai, như mua bán bằng giấy tay. Thậm chí, tại dự án làm kè biển thôn Vĩnh Tiến (xã Vĩnh Hảo), người dân còn cản trở thi công vì lo ngại mất bãi cát sinh kế để kéo thúng và vá lưới.

Một số nhà thầu còn yếu về năng lực tài chính. Ngoài ra, tình trạng khan hiếm đất đắp, cát xây dựng và các quy định mới về bồi thường cây trồng phải kiểm kê lại từ đầu cũng kéo lùi bước tiến của các công trình.

Theo Sở Tài chính Lâm Đồng, tổng nguồn vốn giao cho Ban 2 và các ban khu vực đạt 41,83% kế hoạch. Dù con số này cao hơn mức bình quân chung của toàn tỉnh (32,79%), nhưng sự chênh lệch giữa các khu vực còn rất lớn, như: Ban Quản lý dự án khu vực La Gi (94,23%), Đức Linh (75,34%) và Bắc Bình (71,97%); trong khi một số ban có tỷ lệ giải ngân thấp, như: Tánh Linh (24,18%), Hàm Thuận Nam (34,38%) và Phan Thiết (34,47%).

ẢNH: QUẾ HÀ

Gắn trách nhiệm từng cá nhân với tiến độ giải ngân đầu tư công

Sở Tài chính Lâm Đồng chỉ ra 4 nhóm nguyên nhân cốt lõi gây chậm trễ giải ngân. Thứ nhất là chính sách pháp lý, Nghị quyết số 254/2025/QH15 có những thay đổi, buộc nhiều dự án phải làm lại thủ tục thông báo thu hồi đất, gây gián đoạn quy trình. 

Thứ hai là thiếu vật liệu xây dựng, như đường giao thông Tân Minh - Sơn Mỹ hay đường ĐT.719B vướng mỏ titan. Thứ ba là một số dự án phải điều chỉnh tổng mức đầu tư do chi phí bồi thường tăng. Và cuối cùng là nguyên nhân từ các nhà thầu năng lực yếu kém, chưa quyết liệt trong điều hành, xử lý vi phạm.

Để tháo gỡ nút thắt giải ngân và mặt bằng sạch cho các dự án, Sở Tài chính Lâm Đồng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo phân công trách nhiệm cụ thể đến từng cá nhân trong giải ngân đầu tư công. Đối với những nhà thầu chây ì, kiên quyết xử phạt, chấm dứt hoặc thanh lý hợp đồng để thay thế bằng những đơn vị có đủ năng lực. Đồng thời, rà soát kỹ pháp lý đất đai, đẩy nhanh thủ tục gia hạn mỏ vật liệu và kiên quyết cưỡng chế các trường hợp cố tình không bàn giao mặt bằng.

ẢNH: QUẾ HÀ

Mặt khác, Sở Tài chính kiến nghị UBND tỉnh điều chuyển vốn từ các dự án không có khả năng giải ngân, sang các dự án có tiến độ tốt và khối lượng hoàn thành cao nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách.

ẢNH: T.T.D

Ông Nguyễn Minh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu các xã, phường và Ban 2 tập trung cao độ cho công tác giải phóng mặt bằng.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo xác định rõ trách nhiệm cá nhân trong giải ngân, lập sơ đồ Gantt về tiến độ từng dự án; thường xuyên kiểm tra khối lượng, đôn đốc nhà thầu và kịp thời phối hợp sở, ngành và tổ công tác của tỉnh tháo gỡ vướng mắc, không để tồn đọng kéo dài.

Đặc biệt, ông Minh yêu cầu kiên quyết xử lý nhà thầu chậm tiến độ, năng lực yếu, thiếu trách nhiệm. Các sở, ngành và địa phương cũng phải chịu trách nhiệm về nhiệm vụ được giao, chủ động tham mưu xử lý ngay các vấn đề phát sinh, bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư.