Trong cuộc đua công nghệ đang diễn ra rầm rộ trong lĩnh vực ô tô, các hãng ô tô ngày càng tích hợp nhiều tính năng nhằm nâng cao khả năng an toàn và hỗ trợ người lái. Bên cạnh camera, radar hay các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến (ADAS), cảm biến cũng trở thành trang bị phổ biến trên nhiều mẫu xe hiện đại. Nếu chú ý quan sát, dễ nhận thấy hầu hết cảm biến nhỏ được bố trí trên cản trước và cản sau ô tô đều có hình tròn, nhỏ và thường được sắp xếp thành hàng tương đối cân đối trên bề mặt cản xe.
Đây không phải lựa chọn ngẫu nhiên của các nhà sản xuất. Hình dạng tròn của cảm biến liên quan trực tiếp đến cấu tạo bộ phận bên trong, nguyên lý truyền nhận sóng cũng như sự thuận tiện trong quá trình lắp đặt và sửa chữa.

Trên nhiều mẫu ô tô hiện nay, đặc biệt là các dòng xe được trang bị hệ thống hỗ trợ đỗ xe, người dùng có thể dễ dàng nhận thấy những chi tiết hình tròn nhỏ nằm trên cản trước hoặc cản sau
Ảnh: BÁ HÙNG
Cấu tạo cảm biến siêu âm phù hợp với thiết kế hình tròn
Trên nhiều mẫu ô tô hiện nay, đặc biệt là các dòng xe được trang bị hệ thống hỗ trợ đỗ xe, người dùng có thể dễ dàng nhận thấy những chi tiết hình tròn nhỏ nằm trên cản trước hoặc cản sau. Đây thường là cảm biến siêu âm (ultrasonic sensor), có nhiệm vụ phát hiện vật cản ở khoảng cách gần, hỗ trợ người lái khi lùi xe, đỗ xe hoặc di chuyển trong không gian hẹp.
Khác với camera sử dụng hình ảnh để ghi nhận môi trường xung quanh, cảm biến siêu âm hoạt động bằng cách phát ra sóng âm ở tần số cao mà tai người không nghe được. Khi sóng gặp vật cản, một phần năng lượng sẽ phản xạ trở lại cảm biến. Dựa trên thời gian sóng truyền đi và quay về, bộ điều khiển có thể tính toán khoảng cách giữa xe với vật thể.

Thiết kế hình tròn có liên quan trực tiếp đến cấu tạo của bộ phận phát và thu sóng siêu âm
Ảnh: BÁ HÙNG
Kết quả đo được truyền đến bộ điều khiển, sau đó hiển thị thông tin trên màn hình hoặc phát ra âm thanh cảnh báo với tần suất tăng dần khi xe tiến gần vật cản. Thiết kế hình tròn có liên quan trực tiếp đến cấu tạo của bộ phận phát và thu sóng siêu âm. Màng rung của cảm biến thường có dạng tròn, hoạt động như một bộ chuyển đổi năng lượng điện thành dao động cơ học để phát sóng âm, đồng thời tiếp nhận sóng phản hồi.
Về cấu tạo, cảm biến siêu âm thường sử dụng một phần tử áp điện (piezoelectric transducer) có khả năng chuyển đổi tín hiệu điện thành dao động cơ học để phát sóng siêu âm và thực hiện quá trình thu nhận sóng phản hồi. Phần tử này thường có dạng đĩa tròn, được bố trí trong một cụm cảm biến có kết cấu nhỏ gọn. Do đó, thiết kế bên ngoài hình tròn giúp phù hợp với cấu tạo bên trong, đồng thời thuận tiện cho việc bố trí các bộ phận bảo vệ, gioăng làm kín và vỏ cảm biến. Đây cũng là lý do hình dạng tròn trở thành thiết kế phổ biến trên các hệ thống cảm biến hỗ trợ đỗ xe của nhiều hãng ô tô.
Hình tròn giúp tối ưu khả năng phát và thu sóng siêu âm
Một yếu tố quan trọng khác khiến cảm biến trên cản ô tô thường có hình tròn nằm ở đặc tính truyền và nhận sóng siêu âm. Trong quá trình hoạt động, cảm biến cần phát sóng ra môi trường xung quanh, sau đó tiếp nhận tín hiệu phản xạ từ các vật thể như tường, cột, xe máy, ô tô khác hoặc chướng ngại vật thấp.

Một yếu tố quan trọng khác khiến cảm biến trên cản ô tô thường có hình tròn nằm ở đặc tính truyền và nhận sóng siêu âm
Ảnh: BÁ HÙNG
Với phần tử phát và thu có dạng đĩa tròn, dao động có thể được phân bố tương đối đồng đều quanh trục phát, tạo vùng phát hiện phù hợp với thiết kế của hệ thống. Điều này giúp nhà sản xuất kiểm soát đặc tính hướng tính của cảm biến, từ đó bố trí nhiều cảm biến tại những vị trí khác nhau để mở rộng vùng quan sát phía trước và phía sau xe.
Thông thường, các cảm biến được bố trí cách đều nhau trên cản trước và cản sau nhằm hạn chế những vùng khuất trong phạm vi hỗ trợ đỗ xe. Khi một vật thể xuất hiện trong vùng phát hiện, hệ thống sẽ tính toán khoảng cách và cảnh báo bằng âm thanh hoặc hình ảnh trên màn hình trung tâm, tùy theo trang bị của từng mẫu xe.
Thuận tiện khi lắp đặt, thay thế và sửa chữa
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, thiết kế hình tròn còn mang lại nhiều thuận lợi trong quá trình sản xuất, lắp đặt và bảo dưỡng ô tô. Việc sử dụng cảm biến hình tròn cũng giúp các nhà sản xuất thuận tiện trong quá trình thiết kế, tính toán góc lắp đặt và hiệu chỉnh vùng phát hiện vật cản.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, thiết kế hình tròn còn mang lại nhiều thuận lợi trong quá trình sản xuất, lắp đặt và bảo dưỡng ô tô
Ảnh: BÁ HÙNG
Do có hình dạng đối xứng, cảm biến tròn tương đối dễ bố trí vào các lỗ chờ được gia công sẵn trên cản xe. Nhà sản xuất có thể sử dụng các vòng đỡ, ngàm hoặc gioăng chuyên dụng để cố định cảm biến, bảo đảm bộ phận này nằm đúng vị trí và hạn chế nước, bụi bẩn xâm nhập.
Trong quá trình sử dụng, nếu cảm biến bị hư hỏng, người dùng cũng có thể thay thế từng bộ phận riêng lẻ mà không nhất thiết phải thay toàn bộ cản trước hoặc cản sau. Đây là lợi thế đáng kể khi ô tô thường xuyên di chuyển trong đô thị đông đúc, nơi nguy cơ va quệt ở khu vực cản xe tương đối cao.










Bình luận (0)