Vì sao có xu hướng người trẻ 'thuê'... một người bên cạnh?

ẢNH: THANH NAM

Xu hướng người trẻ cần người đồng hành

Xu hướng người trẻ cần một người bên cạnh ngày càng hiện rõ trong cuộc sống. Đỗ Thị Minh Thư (25 tuổi, làm việc tại 8 Nguyễn Khắc Viện, P.Tân Mỹ, TP.HCM; trước là P.Tân Phú, Q.7), cho biết hàng ngày sau khi tan ca làm, thay vì về nhà là đến một quán cà phê. Một người đã ngồi chờ Thư sẵn.

Suốt buổi gặp, hai người không nói chuyện nhiều. Họ mở laptop, mỗi người làm một việc. Thỉnh thoảng, một trong hai ngẩng lên hỏi: "Xong chưa?", rồi lại cúi xuống màn hình. Khoảng 90 phút sau, Thư đóng máy và nói "xong rồi". Cuộc gặp kết thúc. Thư gọi đó là một buổi "làm việc cùng".

"Tôi làm ở nhà khá nhiều nên dễ bị phân tâm. Có hôm mở máy tính từ vài tiếng đồng hồ nhưng vẫn không làm được gì. Điện thoại, mạng xã hội, việc nhà... thứ gì cũng có thể kéo mình ra khỏi công việc", Thư kể.

Theo Thư, sự xuất hiện của một người khác làm cho Thư có cảm giác mình cần nghiêm túc hơn với công việc đang làm. Người ngồi đối diện không cần biết Thư đang viết gì, cũng không cần kiểm tra tiến độ. Chỉ cần có mặt, sự tập trung đã khác.

Không chỉ công việc, nhu cầu "có người bên cạnh" còn xuất hiện trong những hoạt động vốn được xem là rất cá nhân như tập thể dục.

Lê Thanh Tùng (27 tuổi, làm việc tại 364 Cộng Hòa, P.Tân Bình, TP.HCM; trước là P.13, Q.Tân Bình), cho hay vì không có động lực tập thể dục nên đã nhắn lên nhóm Zalo của chung cư đang sống để rủ "có ai tập gym với mình không?".

"Quả thật khi có người tập chung, tôi có thêm sự quyết tâm, những cơn mệt cũng vơi đi. Tính đến nay, tôi đã chăm tập thể dục hơn", Tùng nói.

ẢNH: THANH NAM

Trần Thị Mỹ Hoa (24 tuổi, làm việc tại 17 Lê Duẩn, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1), thường xuyên đăng những lời rủ lên các cộng đồng trên mạng xã hội: "Sáng thứ 7 tuần này có ai học cùng mình ở quán cà phê không?", "Cuối tuần này đi bộ cùng nhau ở khu vực gần công viên Lê Văn Tám không?"…

Theo Hoa, điều thú vị là những người tìm đến nhau trong những cuộc hẹn như vậy không nhất thiết phải là bạn bè, thậm chí nhiều người chưa từng gặp nhau trước đó.

"Có người không muốn đi tập một mình nên tìm một người cùng chạy vào buổi sáng. Có người đang ôn thi nhưng khó duy trì kỷ luật nên tìm bạn học chung. Có người làm việc tự do tại nhà, đăng ký những phiên làm việc trực tuyến với người khác. Điểm chung là hai người không nhất thiết phải thân nhau. Họ chỉ cần có cùng một mục tiêu trong một khoảng thời gian nhất định", Hoa nói.

Nguyễn Văn Hải (28 tuổi, làm việc ở 12 Tân Trào, P.Tân Mỹ, TP.HCM; trước là P.Tân Phú, Q.7), cũng là một trong những người từng trải nghiệm hình thức này. Hải từng chi tiền mời cà phê những người không quen biết trước đó để cùng đi bộ, cùng làm việc.

"Ban đầu tôi thấy hơi kỳ. Nhưng sau đó nhận ra, khi có sự xuất hiện của một người khác, tôi ít bỏ cuộc giữa chừng hơn và có động lực để làm việc hơn", Hải nói.

ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM

Vì sao có xu hướng này?

Vũ Thị Mai Phương, sinh viên Trường ĐH Công thương TP.HCM, từng nhiều lần nhờ bạn bè gọi điện trong lúc học.

"Không cần nói gì hết. Hai đứa cứ để máy đó, ai học thì học. Nhưng nếu chỉ mình em ngồi học thì rất dễ cầm điện thoại lên. Em từng nghĩ đó là một thói quen kỳ lạ. Nhưng sau này em thấy rất nhiều bạn cũng làm vậy. Em gọi đó là "học có người chứng kiến". Và em nhận ra là khi có người cùng học, em cảm thấy mình nên nghiêm túc hơn", Phương cho hay.

Theo nghiên cứu sinh tiến sĩ tâm lý Lê Thành Tân (32 tuổi), Trường ĐH Newcastle (Úc), dễ nhận thấy có một thay đổi khá thú vị trong cách người trẻ tìm kiếm sự đồng hành. Nếu trước đây "đi cùng", "học cùng" hay "làm cùng" thường gắn với bạn bè, người yêu hoặc người thân, thì nay mục đích của cuộc gặp có thể quan trọng hơn mối quan hệ giữa hai người.

"Thực tế này có thể được lý giải bằng khái niệm body doubling, tức hai người cùng hiện diện trong một không gian hoặc một phiên làm việc, mỗi người thực hiện nhiệm vụ riêng và không nhất thiết phải tương tác với nhau. Sự hiện diện này có thể tạo cảm giác trách nhiệm nhẹ, giúp một số người bắt đầu và duy trì nhiệm vụ dễ hơn", anh Tân nói.

Anh Tân cho rằng việc tìm một người chạy cùng, học cùng hay làm việc cùng không hẳn phản ánh sự thiếu hụt các mối quan hệ xã hội. Đôi khi, đó đơn giản là cách người trẻ tạo ra một "khung" để tự quản lý bản thân.

ẢNH: THANH NAM

Thạc sĩ tâm lý Lê Vũ Hoàng Phương, Trung tâm tâm lý ứng dụng Healing Hub (P.Bình Tây, TP.HCM; trước là P.9, Q.6), cho rằng xu hướng này xuất phát từ nhu cầu về sự hiện diện xã hội và một dạng "trách nhiệm nhẹ", giúp giảm trì hoãn.

Theo ông, người đồng hành không nhất thiết phải là bạn bè, thậm chí một người xa lạ đôi khi phù hợp hơn.

"Bạn bè và người đồng hành có chức năng khác nhau. Một người bạn có thể trò chuyện, chia sẻ cảm xúc. Còn người đồng hành chỉ cần cùng bạn thực hiện một mục tiêu cụ thể. Nếu học cùng bạn thân, hai người có thể dễ chuyển sang trò chuyện, ăn uống... Còn với một người chỉ cùng mục tiêu trong 60 hoặc 90 phút, ranh giới của cuộc gặp được xác lập khá rõ: đến đúng giờ, cùng làm, hết thời gian thì rời đi".

Cũng theo ông Phương, điều được tìm kiếm nhiều hơn trong xu hướng này không phải là một người để trò chuyện hay làm thay công việc, mà chính là sự hiện diện. "Hai người có thể không biết gì về nhau, nhưng cùng tạo ra lời nhắc rằng: đã bắt đầu thì hãy làm cho xong", ông Phương nói.

Dưới góc nhìn khác, ông Vũ Đình Thắng, Trưởng phòng Nhân sự Công ty Vynex Solutions (P.Bình Trưng, TP.HCM; trước là P.Bình Trưng Đông, TP.Thủ Đức), lưu ý người trẻ không nên xem sự đồng hành như "liều thuốc" cho mọi vấn đề về tập trung, động lực. 

Theo ông, nếu gặp khó khăn kéo dài, người trẻ cần tìm đúng nguyên nhân, tránh phụ thuộc vào việc luôn có người bên cạnh...