Vì sao mua bán giấy tay tràn lan tại khu nhà đổi ca ngành dầu khí ở TP.HCM?

Khu nhà ở tại số 284 Nguyễn An Ninh, phường Tam Thắng, TP.HCM (gọi là khu nhà đổi ca), trước đây thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, được hình thành từ đầu những năm 1990 với mục đích làm nhà đổi ca cho người lao động ngành dầu khí trong những đợt đổi ca, đi biển, công tác.

Sau hơn 35 năm, khu nhà hiện có hơn 100 hộ dân sinh sống, trong đó nhiều căn hộ đã được cơi nới, sang nhượng trái phép qua nhiều đời bằng giấy tờ viết tay. Trong khi đó, công trình và nhiều hạng mục hạ tầng đã xuống cấp.

Mua bán giấy tay ở khu nhà đổi ca

Khu nhà đổi ca 284 Nguyễn An Ninh có diện tích hơn 6.000 m², gồm 3 lô, mỗi lô cao 5 tầng, với tổng cộng 120 phòng. Mỗi phòng có diện tích khoảng 32 m².

ẢNH: NGUYỄN LONG

Năm 1990, nhằm tạo điều kiện về chỗ ở cho cán bộ, công nhân viên trong thời gian đổi ca giữa các đợt công tác, đi biển, Tổng công ty CP Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PTSC) đã mua lại khu nhà từ Công ty Xây dựng dầu khí, đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng, để làm nhà đổi ca.

Theo PTSC, trong quá trình tái cấu trúc, đơn vị giao Công ty TNHH Khách sạn dầu khí PTSC quản lý khu nhà nhằm tối ưu chi phí, thông qua việc sử dụng kiêm nhiệm nhân sự của khách sạn. Mô hình quản lý này được duy trì cho đến nay.

Trong suốt quá trình hoạt động từ năm 1990, PTSC và các đơn vị tiền thân không có văn bản chuyển giao quyền sở hữu một phần hoặc toàn bộ khu nhà cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào. Đồng thời, PTSC cũng không có văn bản cho phép những người không phải là người lao động của đơn vị được cư trú lâu dài tại đây.

Tuy nhiên, theo PTSC, qua thời gian dài sử dụng, hầu hết người lao động từng được bố trí phòng ở đã không còn tiếp tục sử dụng. Thay vào đó, khu nhà xuất hiện nhiều người không phải là người lao động của PTSC và các đơn vị thành viên, trực thuộc.

Hiện khu nhà có hơn 100 hộ dân sinh sống. Trong số này có 21 hộ được xác định là gia đình công nhân viên của PTSC. Khoảng 80 hộ còn lại sử dụng phòng thông qua việc mua bán giấy tay, sang nhượng phòng ở hoặc biên bản viết tay.

Thực tế này khiến công tác quản lý, thống kê và kiểm soát người cư trú tại khu nhà gặp nhiều khó khăn. Theo PTSC, khu nhà đổi ca không còn đáp ứng mục đích ban đầu là bố trí chỗ ở cho người lao động của đơn vị.

Không chỉ thay đổi về đối tượng sử dụng, sau hơn 35 năm, khu nhà cũng bộc lộ nhiều vấn đề về chất lượng công trình. Nhiều căn hộ tự ý cơi nới, đóng khung sắt, dựng "chuồng cọp". Trong khi đó, nhiều hạng mục của công trình đã xuống cấp; hệ thống cung cấp nước sinh hoạt và thoát nước thải cũng được phản ánh đã xuống cấp nghiêm trọng.

Theo PTSC, những tồn tại này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh, phòng chống cháy nổ và nguy cơ công trình không bảo đảm các yêu cầu về an toàn xây dựng. Các vấn đề liên quan cũng từng được nhiều cơ quan nhà nước kiến nghị, yêu cầu PTSC khắc phục.

Chấm dứt hoạt động khu nhà ở

Bên cạnh những bất cập trong quản lý, PTSC cho biết mỗi năm đơn vị vẫn phải nộp khoảng 2,7 tỉ đồng tiền thuê đất, đồng thời chi các khoản cải tạo, sửa chữa lớn để duy trì khu nhà.

ẢNH: NGUYỄN LONG

PTSC xác định việc tiếp tục duy trì hoạt động khu nhà đổi ca không còn phù hợp và thống nhất chủ trương chấm dứt hoạt động, bàn giao lại khu đất cho tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ).

Từ năm 2024, PTSC đã gửi thông báo đến toàn thể cư dân về kế hoạch dự kiến thu hồi và chấm dứt hoạt động khu nhà. Chủ trương, thời gian thu hồi và chấm dứt hoạt động cũng được phổ biến, thông báo đến người lao động và các hộ dân trong khu nhà.

Tuy nhiên, một số hộ không đồng thuận, tiếp tục sử dụng căn hộ và kiến nghị được hỗ trợ về nhà ở, tái định cư tại chỗ, mua nhà trả góp hoặc được bố trí nhà ở xã hội.

Ngày 25.8, UBND phường Tam Thắng đã tổ chức buổi làm việc với đại diện các hộ dân tại khu nhà đổi ca và PTSC để trao đổi về các đơn kiến nghị của người dân, cũng như những nội dung liên quan đến việc quản lý, sử dụng khu nhà mà PTSC đề nghị địa phương phối hợp xử lý.

Tại buổi làm việc, đại diện PTSC thông tin về quá trình quản lý, sử dụng khu nhà đổi ca; đồng thời báo cáo các nội dung đã đề xuất với cơ quan có thẩm quyền liên quan đến việc thu hồi các căn hộ và phương án xử lý khu nhà.

Theo PTSC, đến thời điểm làm việc, đơn vị đã thu hồi được 48 căn hộ, còn 72 căn hộ chưa thu hồi.

Đại diện các hộ dân đưa ra nhiều ý kiến liên quan đến quyền và lợi ích của những người đang sinh sống tại đây. Người dân đề nghị PTSC tổ chức đối thoại trực tiếp với các hộ, công khai phương án xử lý đối với 72 căn hộ chưa thu hồi. Cùng với đó, các hộ kiến nghị tiếp tục bảo đảm an ninh trật tự, an toàn phòng cháy, chữa cháy và tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống trong thời gian chờ giải quyết.

Ông Hà Hữu Dũng, Phó chủ tịch UBND phường Tam Thắng, cho biết địa phương đã tiếp nhận, tổ chức làm việc với các hộ dân và doanh nghiệp nhằm làm rõ các kiến nghị cũng như quá trình quản lý, sử dụng khu nhà.

Theo ông Dũng, tại buổi làm việc, địa phương đề nghị PTSC rà soát, tổng hợp đầy đủ tình hình quản lý, sử dụng từng căn hộ; trên cơ sở đó xây dựng phương án xử lý cụ thể đối với các căn hộ chưa thu hồi.

Phó chủ tịch UBND phường Tam Thắng cũng đề nghị PTSC sớm tổ chức đối thoại trực tiếp với các hộ dân để trao đổi rõ về chủ trương chấm dứt hoạt động khu nhà đổi ca, việc thu hồi căn hộ và phương án thực hiện.

Việc đối thoại, theo địa phương, cần được thực hiện trên cơ sở công khai, minh bạch, làm rõ quyền và trách nhiệm của các bên, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo, kiến nghị đông người, góp phần bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.