Nguyễn Thanh Hưng (22 tuổi), vừa tốt nghiệp Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội), cho biết lần đầu thực tập từ năm hai, anh gặp nhiều áp lực do kiến thức chưa vững. Sau những đợt thực tập tiếp theo, anh tự tin hơn khi ứng tuyển nhưng vẫn mất 2 tháng sau tốt nghiệp mới tìm được việc.
Nhiều sinh viên gặp khó khăn khi xin việc vì thiếu định hướng từ sớm
ẢNH: BẢO ANH
Theo Hưng, với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ thông tin, doanh nghiệp (DN) đang nâng cao yêu cầu tuyển dụng, trong khi nhiều sinh viên chưa đáp ứng đủ kỹ năng nên khó tìm việc. Anh cho rằng nhiều bạn thất thế vì thiếu định hướng từ sớm. Sinh viên nên xác định mục tiêu nghề nghiệp từ năm nhất, năm hai, chủ động học kỹ năng và tìm cơ hội thực tập từ năm ba để tích lũy kinh nghiệm.
Bùi Lan Hương, sinh viên năm cuối Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cho biết dù chưa tốt nghiệp nhưng đã cảm nhận rõ sức ép khi chứng kiến nhiều bạn bè đi làm từ sớm. Theo Hương, nhà tuyển dụng thường ưu tiên ứng viên có trải nghiệm thực tế nên cô cũng lo lắng vì kinh nghiệm còn hạn chế, khi chỉ còn vài tháng nữa ra trường.
Đặng Hoàng Như Thủy, vừa tốt nghiệp ngành khoa học máy tính Trường ĐH Mở TP.HCM, cũng cho rằng sinh viên mới ra trường khó tránh khỏi trở ngại khi xin việc. Dù có nền tảng công nghệ, cô vẫn nhiều lần bị từ chối vì DN không chỉ yêu cầu chuyên môn mà còn đòi hỏi kỹ năng mềm.
Ở góc nhìn người đi làm, Bùi Tấn Tài (29 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) cho rằng sinh viên muốn tìm việc thuận lợi cần hội tụ cả kiến thức và kỹ năng thực tế. Theo anh, nhiều bạn chưa phù hợp với môi trường DN nên thường xuyên "nhảy việc". Vì vậy, sinh viên cần chủ động học hỏi, không ngừng trau dồi kiến thức và kỹ năng để thích nghi với nhiều môi trường làm việc.
Ông Huỳnh Quốc Thắng, Chủ tịch Tập đoàn Khoa học công nghệ Bách Khoa (P.Xuân Hòa, TP.HCM), cho rằng nhiều sinh viên mới ra trường còn thiếu tư duy thực tế, tinh thần chủ động và khả năng tự học. Trong DN, công việc luôn thay đổi nên người trẻ cần biết tự tìm hiểu, đặt câu hỏi, đề xuất giải pháp và chịu trách nhiệm với kết quả công việc.
Theo ông Thắng, không ít sinh viên học tốt lý thuyết nhưng lúng túng khi xử lý tình huống thực tế, hạn chế về giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian và chịu áp lực. DN không yêu cầu người mới phải giỏi ngay, nhưng đánh giá cao thái độ cầu tiến, tinh thần học hỏi và sự bền bỉ.
Một vấn đề khác là sự thiếu cam kết của một bộ phận lao động trẻ. Nhiều người dễ nản, nghỉ việc sau thời gian ngắn, khiến DN ngại đầu tư đào tạo. Bên cạnh đó, dù quen với công nghệ, nhiều tân cử nhân vẫn chưa biết tận dụng AI và các công cụ số để nâng cao hiệu quả công việc.
Để cạnh tranh ở những vị trí có thu nhập tốt, ông Thắng cho rằng sinh viên cần chuẩn bị kinh nghiệm thực tế từ sớm thông qua thực tập, dự án, cuộc thi chuyên môn hoặc xây dựng sản phẩm cá nhân. DN không chỉ nhìn vào bằng cấp mà còn quan tâm ứng viên đã làm được gì và học được gì từ trải nghiệm thực tế. Ngoài ra, người trẻ cần rèn tư duy làm chủ công việc, đồng thời đầu tư ngoại ngữ, kỹ năng số và khả năng ứng dụng AI.
Theo PGS-TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), bằng đại học hiện chỉ là điều kiện cần. Trong bối cảnh kiến thức và công việc thay đổi nhanh, người trẻ cần trang bị thêm kỹ năng để tăng khả năng thích nghi và chuyển đổi nghề nghiệp. Không chỉ tích lũy bằng cấp mà còn phải tích lũy "năng lực sống", vừa phục vụ công việc, vừa mở ra thêm cơ hội phát triển.
PGS-TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động và xã hội (Bộ Nội vụ), cũng cho rằng thị trường lao động ngày càng linh hoạt, mang đến nhiều cơ hội; nhưng đồng thời đòi hỏi người trẻ phải có cả chuyên môn và kỹ năng. Ngoài bằng cấp, sinh viên cần chú trọng rèn luyện kỹ năng mềm, khả năng xử lý tình huống để đáp ứng yêu cầu công việc và thích ứng khi thị trường lao động thay đổi.
Bình luận (0)