Vì sao nước ép bưởi có thể làm tăng tác dụng của thuốc?

Vì sao nước ép bưởi có thể làm thuốc trở nên "quá liều"?

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, trong bưởi có nhóm hợp chất furanocoumarin. Những chất này có khả năng ức chế enzyme CYP3A4 tại ruột non - một enzyme đóng vai trò chuyển hóa rất nhiều loại thuốc trước khi chúng đi vào máu.

Có thể hình dung CYP3A4 giống như "trạm kiểm soát" giúp loại bỏ bớt một phần thuốc ngay từ ruột. Khi enzyme này bị ức chế, lượng thuốc hấp thu vào máu sẽ tăng lên đáng kể. Điều này khiến nhiều thuốc đạt nồng độ cao hơn dự kiến, làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ.

"Đáng lưu ý, chỉ khoảng một ly nước ép bưởi khoảng 200 ml cũng có thể làm giảm hoạt động của CYP3A4 trong 24 - 72 giờ", bác sĩ Anh nhấn mạnh.

ẢNH: L.C TẠO BỞI AI

Những thuốc dễ bị ảnh hưởng

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, nhóm thuốc thường gặp gồm:

• Thuốc hạ mỡ máu (statin) như atorvastatin, simvastatin, lovastatin: nồng độ thuốc có thể tăng nhiều lần, làm tăng nguy cơ đau cơ, tiêu cơ vân và tổn thương thận.
• Thuốc chẹn kênh canxi điều trị tăng huyết áp như amlodipine, nifedipine, felodipine: dễ gây tụt huyết áp quá mức, chóng mặt, choáng váng hoặc ngất.
• Thuốc chống loạn nhịp như amiodarone: có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nghiêm trọng.

Một số thuốc điều trị tiểu đường như repaglinide cũng chịu ảnh hưởng từ quá trình chuyển hóa, làm tăng nguy cơ hạ đường huyết ở một số bệnh nhân.

Còn nước ép cam thì sao?

Theo bác sĩ Anh, khác với nước ép bưởi làm tăng nồng độ một số thuốc trong máu, nước ép cam lại có thể gây ra tác động theo hướng ngược lại. Một số nghiên cứu cho thấy các thành phần trong nước cam có thể cản trở quá trình hấp thu của một số loại thuốc tại ruột non. Hiểu đơn giản, thuốc uống vào nhưng cơ thể hấp thu được ít hơn, khiến hiệu quả điều trị giảm.

ẢNH: L.C TẠO BỞI AI

Tương tác này được ghi nhận ở một số thuốc điều trị tim mạch và huyết áp như atenolol, celiprolol... Tuy nhiên, không phải tất cả thuốc đều bị ảnh hưởng. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý kiêng hoàn toàn nước cam mà nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu đang sử dụng nhiều loại thuốc điều trị.

"Đối với những người đang điều trị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch, bác sĩ khuyến cáo nên chủ động hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về khả năng tương tác giữa thuốc đang sử dụng với các loại thực phẩm, đặc biệt là nước bưởi", bác sĩ Anh khuyến cáo.