Bác sĩ Harshavardhan Rao B, Trưởng khoa kiêm bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa tại Bệnh viện Ramaiah Memorial (Ấn Độ), cho biết vị trí đau, tính chất cơn đau và thời điểm xuất hiện sau bữa ăn là những yếu tố quan trọng giúp định hướng nguyên nhân, từ đó phân biệt tình trạng khó chịu tạm thời với bệnh lý cần được thăm khám.
Đau vùng bụng dưới sau ăn thường liên quan đến đại tràng. Đau quặn bụng trên bên phải có thể do túi mật
ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Đau do bệnh lý dạ dày
Nếu cơn đau kèm cảm giác nóng rát ở vùng bụng trên, nguyên nhân có thể là viêm dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) hoặc loét dạ dày.
Bác sĩ B. Mohammed Noufal, chuyên gia tiêu hóa tại Bệnh viện Apollo Adlux (Ấn Độ), cho biết cơn đau xuất hiện gần như ngay sau khi nuốt thức ăn thường liên quan đến một số bệnh lý đường tiêu hóa.
Theo ông, khi cơ thắt thực quản dưới đóng không kín, axit từ dạ dày sẽ trào ngược lên thực quản, gây cảm giác nóng rát hoặc đau phía sau xương ức ngay sau khi thức ăn xuống dạ dày.
Tương tự, ở người bị viêm hoặc loét dạ dày, thức ăn sẽ kích thích dạ dày tiết nhiều axit hơn, khiến vùng niêm mạc đang tổn thương bị kích ứng và gây đau.
Đôi khi nguyên nhân nằm ở túi mật hoặc ruột
Theo bác sĩ Harshavardhan Rao B, cơn đau quặn dữ dội ở vùng bụng trên bên phải sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, kéo dài khoảng 2 - 3 giờ rồi giảm dần, có thể là dấu hiệu viêm túi mật do sỏi mật.
Sau khi ăn, đặc biệt là thực phẩm giàu chất béo, túi mật sẽ co bóp để đẩy mật xuống ruột hỗ trợ tiêu hóa. Nếu sỏi làm tắc đường mật, quá trình co bóp này có thể gây đau dữ dội.
Trong khi đó, đau quanh rốn có thể liên quan đến bệnh lý ruột non.
Bác sĩ Rao giải thích, ăn uống sẽ kích thích các cơn co bóp của ruột để đẩy thức ăn di chuyển. Tuy nhiên, ở người mắc bệnh viêm ruột hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS), những cơn co bóp sinh lý này lại có thể gây đau.
Nếu cơn đau sau ăn kéo dài hoặc kèm theo buồn nôn, sụt cân không rõ nguyên nhân hay khó nuốt, người bệnh nên đi khám sớm
ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Đau bụng dưới sau ăn cũng cần lưu ý
Đau vùng bụng dưới sau bữa ăn thường liên quan đến đại tràng.
Theo bác sĩ Rao, khi thức ăn đi vào đường tiêu hóa, đại tràng sẽ co bóp và dịch chuyển để tạo chỗ chứa lượng thức ăn mới. Quá trình này đôi khi làm khí bị giữ lại trong ruột, gây đau hoặc khiến các bệnh như viêm đại tràng, bệnh túi thừa đại tràng trở nên nặng hơn.
Bác sĩ Noufal cũng cho biết ở người mắc hội chứng ruột kích thích, chỉ riêng việc ăn uống cũng có thể kích hoạt phản xạ đại tràng quá mức, dẫn đến đau quặn bụng và cảm giác muốn đi vệ sinh ngay sau bữa ăn.
Những điều cần biết khi bị viêm loét đại tràng
Làm gì để hạn chế đau bụng sau ăn?
Không phải mọi nguyên nhân gây đau bụng sau ăn đều có thể phòng ngừa. Tuy nhiên, một số thói quen sau có thể giúp giảm nguy cơ:
- Ăn chậm, nhai kỹ.
- Tránh ăn quá no, đặc biệt vào buổi tối muộn.
- Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn nếu chúng thường gây triệu chứng.
- Ghi lại nhật ký ăn uống để nhận biết những thực phẩm không dung nạp.
- Hạn chế hút thuốc lá và uống rượu bia.
- Không nằm ngay sau khi ăn.
- Kiểm soát căng thẳng vì stress có thể làm nặng thêm bệnh trào ngược dạ dày - thực quản và hội chứng ruột kích thích.
Nếu tình trạng đau bụng sau ăn tái diễn nhiều lần hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên đi khám chuyên khoa để được xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, theo Times of India.
Bình luận (0)