Việc làm dồi dào, nhưng sao không còn dễ xin như trước ?
Tại TP.HCM, đầu tàu kinh tế của cả nước, những thay đổi này thể hiện rất rõ. Theo bà Lượng Thị Tới, Phó giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM, thị trường lao động trên địa bàn được dự báo tiếp tục duy trì đà tăng trưởng về nhu cầu tuyển dụng trong năm 2026. Riêng giai đoạn cận tết, tổng số vị trí việc làm mới và việc làm thay thế ước tính từ 25.000 - 30.000 vị trí.
Nhu cầu tuyển dụng rất cao, nhưng đòi hỏi khắc khe hơn với các ứng viên
ẢNH MINH HỌA: AN VY
Bà Tới cho biết cơ cấu nhu cầu lao động vẫn tập trung chủ yếu ở 3 nhóm ngành. Trong đó, công nghiệp chế biến - chế tạo như sản xuất, chế biến thực phẩm, dệt may, giày da tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn. Nhóm dịch vụ - thương mại - du lịch - logistics giữ vai trò quan trọng với các lĩnh vực thương mại điện tử, kho bãi, giao nhận, an ninh, bảo vệ, vệ sinh công nghiệp. Bên cạnh đó, nhóm công nghệ thông tin, tài chính và quản trị doanh nghiệp vẫn là trụ cột của nền kinh tế đô thị.
Ở góc độ cung - cầu lao động, bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM, cho biết nhu cầu tuyển dụng năm 2026 dự báo không có nhiều xáo trộn so với năm 2025. Lao động giản đơn vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 39,82%. Tiếp theo là nhóm công nghiệp chế biến, kỹ thuật với 23,23%; còn thương mại, dịch vụ, logistics chiếm khoảng 8,99%.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở các nhóm ngành đòi hỏi trình độ chuyên môn cao. Bà Thục chia sẻ, những lĩnh vực như tài chính, kế toán, bất động sản, hành chính - quản trị, công nghệ thông tin, truyền thông, giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe tiếp tục có nền tảng tăng trưởng ổn định. Nhu cầu nhân lực được dự báo sẽ tăng mạnh ở các lĩnh vực dịch vụ chất lượng cao, logistics, thương mại điện tử, tài chính - ngân hàng, công nghệ thông tin, du lịch, khách sạn và nhà hàng.
Thế nhưng khi nói đến thị trường lao động năm 2026, tác động của AI là yếu tố được nhắc đến nhiều nhất. Theo ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia dự báo nhân lực, Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, thị trường lao động VN đang bước vào giai đoạn dịch chuyển mạnh theo hướng kinh tế số, tự động hóa, chuyển đổi xanh và logistics thông minh.
Ông Tuấn cho hay từ quá trình này, nhiều ngành nghề mới đang hình thành, gắn liền với AI như năng lượng xanh, phân tích dữ liệu, vận hành logistics số. Trong khi đó, các lĩnh vực đòi hỏi tay nghề cao như y tế, giáo dục và sáng tạo vẫn giữ vai trò trụ cột. Trong bối cảnh kinh tế TP.HCM tiếp tục phát triển, các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh dần ổn định, đặc biệt là công nghiệp, thương mại, dịch vụ và du lịch, nhu cầu nhân lực được dự báo sẽ gia tăng.
Theo ông Tuấn, nhu cầu lao động của doanh nghiệp hiện tập trung nhiều nhất ở lĩnh vực thương mại, dịch vụ, chiếm khoảng 66%; tiếp đến là công nghiệp và xây dựng với khoảng 33%. Dù vậy, thị trường vẫn đối mặt với tình trạng chênh lệch cung - cầu khi số lao động không ổn định việc làm, mất việc hoặc phải tái bố trí vẫn còn cao. Xu hướng đáng chú ý trong thời gian tới là chuyển dịch cơ cấu nghề nghiệp theo hướng giảm dần các công việc giản đơn, đồng thời tăng nhu cầu đối với các nghề kỹ thuật, chuyên môn và lao động có kỹ năng. Lao động giản đơn ngày càng yếu thế, trong khi các vị trí gắn với công nghệ, kỹ năng số và kỹ năng mềm được doanh nghiệp ưu tiên hơn.
AI đang thay thế, cần thay đổi để thích nghi
Ông Tuấn cho biết những công việc mang tính lặp lại đang dần bị tự động hóa hoặc AI thay thế. Ngược lại, các vị trí đòi hỏi tư duy phân tích, vận hành hệ thống thông minh, bảo trì thiết bị công nghệ cao hay cung cấp dịch vụ chất lượng cao lại ngày càng khát nhân lực. Bước sang năm 2026, hàng loạt lĩnh vực được dự báo tiếp tục thiếu hụt lao động như: sản xuất công nghệ cao, điện tử - bán dẫn; năng lượng tái tạo, xây dựng hạ tầng; công nghệ thông tin, AI, dữ liệu, an ninh mạng.
Các ngành logistics, thương mại điện tử, marketing số, du lịch, nhà hàng, bán lẻ cao cấp, y tế, chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp công nghệ cao và môi trường cũng nằm trong nhóm có nhu cầu tuyển dụng lớn, ông Tuấn thông tin. Điều đó đồng nghĩa, nếu không thay đổi để thích nghi, người trẻ rất dễ bị bỏ lại phía sau.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, chị Nguyễn Hoàng Ánh Nhi, chuyên viên đối ngoại của JobsGo, cho rằng năm 2026 đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cách tuyển dụng. Doanh nghiệp không còn tìm ứng viên theo lối mòn và người lao động cũng không thể chỉ đi xin việc bằng những cách làm truyền thống.
Theo chị Nhi, xu hướng tuyển dụng hiện nay đặt nặng yêu cầu về kỹ năng. Ngoài chuyên môn, khả năng sử dụng AI đang dần trở thành kỹ năng gần như bắt buộc. Cùng với đó, ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, ngày càng quan trọng khi nhiều doanh nghiệp hoạt động trong môi trường quốc tế, làm việc xuyên biên giới.
AI giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, tăng hiệu quả tuyển dụng, nhưng cũng khiến quá trình sàng lọc ứng viên khắt khe hơn. Chị Nhi cho biết nhiều công ty đã sử dụng AI để lọc hồ sơ, vì vậy ứng viên cần chú ý tối ưu CV, sử dụng từ khóa sát với mô tả công việc, thay vì gửi một bản CV cho hàng loạt vị trí khác nhau. Việc doanh nghiệp ứng dụng chatbot tuyển dụng cũng đòi hỏi người lao động biết tận dụng công nghệ để thích nghi và gia tăng cơ hội trúng tuyển.
Bên cạnh đó, các công việc ngắn hạn, làm tự do hay nghề tay trái đang tăng lên rõ rệt. Theo chị Nhi, với lợi thế kỹ năng multitask (làm nhiều việc cùng lúc), biết sử dụng AI và công cụ số, người trẻ hoàn toàn có thể nắm bắt cơ hội, mở rộng nguồn thu và chủ động hơn trước những biến động của thị trường lao động.
Còn theo ông Tuấn, lo ngại về việc AI cướp việc làm là hoàn toàn có cơ sở, nhưng bạn trẻ không nên nhìn theo hướng quá bi quan. Thực tế cho thấy cơ hội việc làm vẫn rất lớn đối với nhóm nhân lực số và nhân lực chất lượng cao.
"Các ngành nghề truyền thống vẫn tồn tại, nhưng công nghệ và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách làm việc, đặt ra yêu cầu mới đối với người lao động. Vì vậy, học sinh, sinh viên cần cân nhắc lựa chọn ngành nghề phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường lao động trong giai đoạn tới", ông Tuấn nói. (còn tiếp)
Bình luận (0)