Live Việt Nam thiếu trầm trọng nguồn nhân lực xanh

Phát biểu tại hội thảo "Chuyển đổi xanh, cần gì để tăng tốc?" do Báo Thanh Niên tổ chức sáng nay (26.6), PGS-TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ, năm 2020 quy mô nền kinh tế xanh của Việt Nam chỉ 2%, tốc độ tăng trưởng 12 - 13%/năm. Đến nay, quy mô nền kinh tế xanh của Việt Nam đạt khoảng 4 - 4,5%, có nghĩa nền kinh tế nâu Việt Nam vẫn chiếm rất lớn.

Thế giới đã nhận định rõ, nền kinh tế xanh rất hẹp, trong khi công nghiệp hóa, đô thị hóa vẫn rất lớn. Anh là nước có sáng kiến tập trung vào tín dụng chuyển đổi, đó là chuyển đổi các ngành từ nâu sang xanh. Kể cả các ngành rất nâu như xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón thuốc trừ sâu... vẫn có thể thực hiện được quá trình chuyển đổi xanh.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Theo ông Thọ, về mặt thể chế, Chính phủ đã có quy định hỗ trợ lãi suất 2% cho quá trình chuyển đổi xanh. Cụ thể, Quyết định 21/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh đã tạo ra hành lang pháp lý cho quá trình này. Hơn nữa, trong hướng dẫn thực hiện Quyết định 21 hiện nay cho phép mở rộng phân loại xanh ra cả kinh tế tuần hoàn. Theo đó, tất cả ngành kinh tế đáp ứng được quy định tại luật Bảo vệ môi trường như giảm nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải, không gây tác động xấu đến môi trường... đều được hưởng ưu đãi.

Riêng đối với việc thực hiện ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị doanh nghiệp) thì tiêu chí, cơ sở để thực hiện chính sách hỗ trợ nêu trên vẫn đang là thách thức rất lớn và cần được luật hóa. Đây là yêu cầu về báo cáo tuân thủ, nhưng doanh nghiệp có báo cáo ESG lại chưa chắc thực hiện được. Vậy, doanh nghiệp nào được hưởng hỗ trợ lãi suất 2% hay là tất cả doanh nghiệp có báo cáo ESG đều được hỗ trợ?

Đối với hạ tầng xanh, hiện mới bắt đầu trong quá chuyển đổi xanh, trong đó năng lượng chiếm 70 - 75% phát thải nhà kính. Thứ hai là giao thông vận tải, vẫn còn nhiều thách thức liên quan đến nguồn điện, sử dụng năng lượng tái tạo để chuyển đổi xe xăng sang xe điện... Thứ ba là xây dựng xanh, trong đó yêu cầu hai nội dung là sử dụng điện trong dân dụng và trong các công trình sản xuất. Các vấn đề liên quan đến hạ tầng xanh thì còn nhiều vấn đề thực hiện.

PGS-TS Nguyễn Đình Thọ nhấn mạnh: Để thúc đẩy chuyển đổi xanh cần rất nhiều quy định. Thứ nhất là công nghệ xanh, thứ hai là tài chính xanh và thứ ba là nguồn nhân lực. Yếu tố thứ ba đang là yếu nhất của Việt Nam, đó là chất lượng nguồn nhân lực. Chúng ta có đầu tư hạ tầng, máy móc tốt đến đâu như đầu tư xe tăng mà không có người lái thì chiếc xe tăng này cũng phải bỏ đi.

ẢNH: ĐỘC LẬP