Những ngày qua, chiếc ghe chở đầy lu, kiệu của vợ chồng bà Yến neo bên kênh Quản Lộ - Phụng Hiệp, đoạn qua xã An Ninh (Cần Thơ). Những chiếc lu đủ kích cỡ, màu men và hoa văn được xếp ngay ngắn, chờ người dân đến mua.
Chiếc ghe chở đầy lu, kiệu của vợ chồng bà Yến neo bên kênh Quản Lộ - Phụng Hiệp
ẢNH: DUY TÂN
Trước đây, hai vợ chồng làm ruộng ở quê nhà nhưng thu nhập bấp bênh, chi phí sản xuất cao. Nghĩ cách kiếm thêm tiền, họ sắm ghe, lấy lu, kiệu về bán dọc các tuyến sông. Không ngờ, công việc dự định làm thử lại gắn bó suốt hơn 20 năm. "Chúng tôi đi vài tháng rồi về nhà nghỉ, khoảng nửa tháng lại đi tiếp. Cứ vậy riết thành nghề", bà Yến kể.
Bữa cơm, giấc ngủ gói gọn trên chiếc ghe
Từ quê nhà Thạnh Phú, vợ chồng bà Yến đưa ghe về hướng Cần Thơ, mỗi chuyến mất khoảng 2 ngày. Đến nơi, họ neo ghe ở khu vực đông dân cư hoặc men theo các con rạch, tìm những gia đình có nhu cầu.
Theo bà Yến, lu, kiệu bán ở miền Tây phần lớn được đưa từ các vùng miền Đông Nam bộ về. Ngoài những mặt hàng truyền thống, ghe của vợ chồng bà còn có thêm thùng, phi nhựa để đáp ứng nhu cầu của khách.
Những chiếc kiệu được xếp kín hai bên ghe, tạo nên hình ảnh đặc trưng trên vùng sông nước miền Tây
ẢNH: DUY TÂN
Khi đường bộ ngày càng thuận tiện, đồ nhựa dần thay thế vật dụng truyền thống, nghề buôn bán trên sông cũng thêm phần khó nhọc. Ghe hàng cũng là căn nhà nhỏ của hai vợ chồng bà Yến trong những ngày lênh đênh. Bữa cơm, giấc ngủ đều gói gọn trên khoang ghe giữa bốn bề sông nước.
Một chiếc kiệu hiện được bán khoảng 750.000 đồng. Sau khi trừ tiền nhập hàng, nhiên liệu và chi phí đi lại, lợi nhuận còn lại không đáng kể. Giá dầu tăng càng khiến những chuyến đi xa thêm nặng gánh.
"Đi xa cực lắm, tiền dầu rồi ăn uống, nhiều khi bán được cái kiệu mà lời chẳng còn bao nhiêu. Nhưng mình bán quen giá rồi, tăng lên khách lại không mua", bà Yến nói.
Vợ chồng bà Hồ Thị Yến sống lênh đênh trên ghe hơn 20 năm qua với nghề bán lu, kiệu
ẢNH: DUY TÂN
Đường giao thông nông thôn ngày càng thuận tiện, hàng hóa có thể được vận chuyển bằng xe tải, xe máy đến tận nhà. Trong khi đó, nhiều gia đình chuyển sang dùng sản phẩm nhựa vì nhẹ, rẻ và dễ vận chuyển, khiến nghề bán lu, kiệu trên sông thêm khó khăn.
Dẫu vậy, những chiếc lu, kiệu vẫn có chỗ đứng ở nhiều vùng quê, nhất là nơi người dân còn thói quen hứng nước mưa. Có người mua để dùng, có người thay chiếc cũ đã nứt, cũng có người chọn kiệu tráng men, hoa văn đẹp để đặt trước nhà.
Giữa dòng kênh, chiếc ghe chở lu, kiệu trở thành hình ảnh quen thuộc với người dân sống dọc tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp
ẢNH: DUY TÂN
Với nhiều thế hệ người miền Tây, lu, khạp, kiệu không chỉ là vật dụng gia đình mà còn gắn với nếp sống một thời. Khi nước sạch chưa phổ biến, chiếc lu gần như không thể thiếu trong mỗi nhà. Người dân hứng nước mưa để dành sử dụng hoặc chứa nước sông, xử lý phèn phục vụ sinh hoạt. Những chiếc lu đặt bên sàn nước, dưới mái hiên... từng là hình ảnh quen thuộc ở các vùng quê Nam bộ.
Theo lời người lớn tuổi, khi con cái lập gia đình, ra ở riêng, cha mẹ thường cho một cặp lu làm vốn: chiếc dùng chứa nước sinh hoạt, chiếc còn lại dự trữ nước mưa. Nhà khá giả hơn thường chuộng kiệu tráng men, có hoa văn bắt mắt. Những chiếc kiệu đẹp vừa dùng chứa nước, vừa thể hiện sự sung túc của gia đình.
Ngoài những mặt hàng truyền thống, trên ghe của vợ chồng bà Yến còn có thêm thùng, phi nhựa để đáp ứng nhu cầu của khách
ẢNH: DUY TÂN
Tuổi cao, tính chuyện trở về
Ngày nay, thùng nhựa, bồn chứa nước và nhiều vật dụng hiện đại dần thay thế lu, kiệu. Tuy nhiên, ở những vùng nông thôn còn giữ thói quen hứng nước mưa, vật dụng truyền thống này vẫn hiện diện trong đời sống.
Miền Tây từng có cả một thế giới ghe hàng xuôi ngược trên sông, chở đủ loại thực phẩm, đồ gia dụng và vật dụng thiết yếu đến những khu dân cư ven sông, rạch. Với người dân nơi đây, mua hàng từ ghe đôi khi thuận tiện hơn đi chợ.
"Có khi người ta biết mình sắp tới nên đứng trước nhà chờ. Mua hàng trên ghe cũng tiện, khỏi phải chạy xe đi xa", bà Yến chia sẻ.
Chiếc ghe chở lu, kiệu lặng lẽ xuôi dòng, lưu giữ một nét mưu sinh đặc trưng của miền sông nước Cần Thơ
ẢNH: DUY TÂN
Những người bán hàng lâu năm thuộc từng khúc sông, con rạch, nhớ cả bến nước, mái nhà và gương mặt khách quen. Có nơi họ ghé suốt hàng chục năm, từ lúc khách còn trẻ đến khi con cháu tiếp nối thói quen mua hàng.
Nhưng đường bộ phát triển, xe tải, xe máy đưa hàng đến tận nơi, cùng sự xuất hiện của cửa hàng tiện lợi và các kênh mua bán trực tuyến khiến ghe hàng ngày càng thưa vắng. Người còn bám nghề phải đi xa hơn, bán thêm nhiều mặt hàng và chấp nhận lợi nhuận thấp để giữ khách.
Công việc buôn bán trên ghe đòi hỏi người làm nghề phải khéo léo trong từng khâu vận chuyển, bốc xếp
ẢNH: DUY TÂN
Sau hơn 20 năm lênh đênh sông nước, vợ chồng bà Yến nay đã 65 tuổi. Những chuyến đi dài ngày, việc vận chuyển hàng hóa cùng thời tiết thất thường khiến công việc ngày càng vất vả.
"Giờ lớn tuổi rồi, đi xa cũng mệt. Chắc hết năm nay vợ chồng tôi nghỉ", bà Yến nói.
Hai vợ chồng dự định trở về quê chăm sóc vườn dừa rộng khoảng 1 ha, với hơn 200 cây. Gia đình có 3 người con, trong đó 2 con gái đã lập gia đình, người con út ở gần nhà.
Nghề buôn bán lu, kiệu theo ghe vẫn tồn tại giữa nhịp sống ngày càng hiện đại ở miền Tây
ẢNH: DUY TÂN
Hơn hai thập niên rong ruổi, những chiếc lu, kiệu đã trở thành một phần cuộc sống của vợ chồng bà Yến. Họ theo con nước mưu sinh, đồng thời chứng kiến những đổi thay của các làng quê hai bên bờ.
Có thể hết năm nay, chiếc ghe sẽ được neo lại bên bến nhà, khép lại những chuyến bán lu, kiệu kéo dài hơn 20 năm. Nhưng hành trình của những chiếc ghe hàng vẫn là một mảnh ghép mộc mạc trong ký ức miền Tây sông nước.
Bình luận (0)