Vốn đầu tư Singapore vào Việt Nam dịch chuyển sang công nghệ, tài chính

Nhiều tập đoàn lớn của Singapore thành công tại Việt Nam

Nói đến vốn đầu tư Singapore tại Việt Nam, nổi bật hàng đầu là chuỗi khu công nghiệp mang tên VSIP. Tháng 7, Đà Nẵng đã chấp thuận chủ trương đầu tư Khu công nghiệp VSIP Đà Nẵng quy mô gần 250 ha, tổng vốn khoảng 3.730 tỉ đồng, tương đương 138 triệu USD, thời hạn hoạt động 50 năm. VSIP Đà Nẵng là dự án mới nhất trong chuỗi khu công nghiệp VSIP - một trong những dấu ấn nổi bật nhất của dòng vốn Singapore tại Việt Nam. Trước đó, trong tháng 5, liên doanh này được trao quyết định đầu tư thêm 4 khu công nghiệp VSIP gồm: VSIP Hải Phòng II, VSIP Hà Nam - khu công nghiệp công nghệ cao, VSIP Nghệ An IV và VSIP Bình Dương IV. Cùng với VSIP Huế được chấp thuận từ đầu năm, mạng lưới VSIP tại Việt Nam đến nay đã lên 26 khu công nghiệp, trải rộng hơn 14.300 ha và là chuỗi khu công nghiệp lớn nhất tại Việt Nam hiện nay.

Người dân TP.HCM thì quá quen với tòa tháp Saigon Centre có tổng mức đầu tư khoảng 270 triệu USD, nằm trên đường Lê Lợi, con đường đắt đỏ nhất khu vực trung tâm từ nhiều thập niên qua. Đây là dự án của Keppel Land Watco, doanh nghiệp liên doanh được góp vốn bởi Tập đoàn Keppel Land (Singapore), Tổng công ty Đường sông Việt Nam và Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn. Tập đoàn này sau đó đã đầu tư thêm nhiều dự án khác và trở thành một thương hiệu lớn trong lĩnh vực bất động sản tại Việt Nam. Những thương hiệu đến từ đảo quốc sư tử như CapitaLand, Sembcorp Development, Frasers Property… cũng có hành trình đầu tư, phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam trong suốt hàng chục năm qua.

Điều này cũng dễ hiểu, Singapore hiện là nhà đầu tư lớn nhất trong ASEAN tại Việt Nam, với khoảng 4.500 dự án và tổng vốn đăng ký khoảng 97 tỉ USD, đứng thứ hai trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, chỉ sau Hàn Quốc và vượt xa Nhật Bản. Đáng chú ý, dòng vốn này đang ngày càng đa dạng, không chỉ tập trung vào bất động sản và khu công nghiệp. Tháng 3 vừa qua, Sembcorp thông qua liên doanh với BB Holding được chấp thuận đầu tư khuôn viên trung tâm dữ liệu quy mô lớn, sẵn sàng cho AI tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, trên diện tích khoảng 4,5 ha, với công suất tính toán có thể phát triển lên tới 90 MW. Đây là dự án trung tâm dữ liệu đầu tiên được Sembcorp công bố tại Việt Nam.

ẢNH: ĐỖ TRƯỜNG

Theo ông Nguyễn Lộc Hà - Phó chủ tịch UBND TP.HCM, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp Singapore đang mở rộng sang khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, logistics và xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Những dự án mới như UOB Plaza trị giá khoảng 450 triệu USD, Trung tâm dữ liệu sẵn sàng cho AI của Sembcorp tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, hay hợp tác giữa A*STAR và Becamex để phát triển Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam cho thấy một hướng đầu tư mới đang hình thành, với hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

"Từ một khu công nghiệp tại Bình Dương cách đây 30 năm, đến nay mô hình VSIP đã phát triển rộng khắp, trở thành biểu tượng của lòng tin chiến lược, tầm nhìn dài hạn và hiệu quả hợp tác giữa hai nước", ông Nguyễn Lộc Hà đánh giá.

Không chỉ đầu tư, thương mại giữa 2 nước cũng gia tăng mạnh mẽ. Thương vụ Việt Nam tại Singapore dẫn số liệu của Cơ quan Quản lý doanh nghiệp Singapore, cho biết trong 7 tháng tính từ đầu năm, kim ngạch thương mại 2 chiều của 2 nước lên khoảng 33 tỉ SGD (tương đương gần 26 tỉ USD), tăng hơn 43%. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Singapore đạt 15,1 tỉ SGD, tăng gần 127% so với cùng kỳ năm ngoái.

2 nền kinh tế có tính bổ trợ cao

Th.S Nguyễn Lý Trường An, Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An, lý giải sức hút của Việt Nam đối với nhà đầu tư Singapore từ 4 lợi thế chính.

Trước hết, Singapore là một trung tâm tài chính, logistics và đầu tư của khu vực, tập trung nhiều quỹ đầu tư và tập đoàn đa quốc gia. Vì vậy, không ít dòng vốn mang danh nghĩa Singapore thực chất là nguồn vốn quốc tế được quản lý, trung chuyển hoặc đầu tư thông qua quốc đảo này. Đây là một yếu tố giúp Singapore duy trì quy mô FDI rất lớn tại Việt Nam.

Thứ hai, VSIP đã tạo nên một mô hình hợp tác đặc biệt, không chỉ đơn thuần là phát triển khu công nghiệp mà còn trở thành hạ tầng để thu hút FDI. Thông qua liên doanh, Singapore đưa vào Việt Nam kinh nghiệm quy hoạch, quản lý khu công nghiệp, logistics, tiêu chuẩn môi trường và mạng lưới doanh nghiệp quốc tế. Từ khu VSIP đầu tiên tại Bình Dương, mô hình này đã mở rộng lên 26 khu công nghiệp tại 13 tỉnh, thành. Quan trọng hơn, VSIP tạo hiệu ứng "vốn mồi", bởi khi hạ tầng được hình thành, các doanh nghiệp từ nhiều quốc gia tiếp tục đầu tư theo.

Thứ ba, tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế rất rõ. Singapore có thế mạnh về tài chính, quản trị, logistics, công nghệ, dịch vụ và phát triển hạ tầng, trong khi Việt Nam là thị trường lớn với lực lượng lao động, năng lực sản xuất và vị trí thuận lợi trong chuỗi cung ứng châu Á. Vì vậy, dư địa hợp tác không chỉ nằm ở sản xuất mà đang mở rộng sang trung tâm dữ liệu, AI, bán dẫn, năng lượng sạch, logistics, tài chính và các lĩnh vực công nghệ cao.

Thứ tư, nền tảng quan hệ chính trị và kinh tế được tích lũy trong hơn 30 năm tạo cho nhà đầu tư Singapore lợi thế về niềm tin, mạng lưới đối tác và kinh nghiệm thị trường.

"Chính vì niềm tin, khoảng cách địa lý gần khiến việc qua lại giữa 2 nước ngày càng trở nên tự nhiên, thuận lợi, gắn kết nhiều hơn. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2025 càng mở rộng không gian hợp tác", chuyên gia Nguyễn Lý Trường An dự báo và cho rằng, lợi thế của Singapore trong giai đoạn tới không chỉ là nguồn vốn, mà còn là khả năng kết nối Việt Nam với các dòng vốn, công nghệ và mạng lưới doanh nghiệp toàn cầu.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, phân tích: Nền kinh tế 2 nước Việt Nam - Singapore có nhiều điểm tương đồng về mức độ hội nhập. Đó là những nền kinh tế đi đầu ASEAN trong tham gia và ký kết các FTA song phương, đa phương, qua đó hình thành khuôn khổ pháp lý tương đối thuận lợi cho thương mại và đầu tư. Đáng chú ý, ngày càng có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup Singapore tìm đến Việt Nam. Đây có thể trở thành "bệ phóng" cho doanh nghiệp Việt, bởi dù quy mô dự án nhỏ, song vốn đầu tư bình quân của Singapore thường cao hơn mức bình quân chung của các dự án FDI tại Việt Nam, thậm chí có thể gấp đôi. Lợi thế thứ hai là khoảng cách địa lý và sự thuận tiện trong kết nối. Từ Singapore đến TP.HCM chỉ khoảng 2 giờ bay, tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước thường xuyên gặp gỡ, khảo sát thị trường và triển khai hoạt động kinh doanh. Việt Nam đang có nhu cầu phát triển mạnh các lĩnh vực như giáo dục, y tế, logistics, du lịch, tài chính và công nghiệp hàng hải. Đây đều là những lĩnh vực Singapore có kinh nghiệm và thế mạnh về vốn, công nghệ, quản trị...

Thế nên, lợi thế của FDI Singapore tại VN không chỉ nằm ở nguồn vốn mà còn ở khả năng đưa kinh nghiệm quản trị và mô hình phát triển tiên tiến vào những lĩnh vực Việt Nam đang cần nâng cấp.