Vụ tòa tháp VICEM 'đắp chiếu' 10 năm: Một bị cáo được trả tự do tại tòa

Chiều 3.2, TAND TP.Hà Nội tuyên án với các bị cáo trong vụ án lãng phí xảy ra tại Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM).

ẢNH: PHÚC BÌNH

Cựu chủ tịch và cựu tổng giám đốc cùng lãnh án tù

Tại bản án vừa công bố, tòa tuyên phạt ông Nguyễn Ngọc Anh, 73 tuổi, cựu Tổng giám đốc VICEM, 11 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí và 4 năm về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng. Tổng hợp hình phạt là 15 năm tù.

Cùng 2 tội danh này, ông Hoàng Ngọc Hiếu, 71 tuổi, cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM, bị tuyên phạt 11 năm tù; ông Dư Ngọc Long, 64 tuổi, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án VICEM, lãnh án 12 năm 6 tháng tù.

Cựu Chủ tịch HĐTV VICEM Lê Văn Chung, 74 tuổi, lãnh mức án 13 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Các bị cáo còn lại bị tuyên phạt thấp nhất 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, cao nhất 9 năm tù về một trong 2 tội danh nêu trên. Trong đó, Chủ tịch Công ty ECON (nhà thầu thi công dự án) Đỗ Đình Thu được trả tự do ngay tại tòa.

ẢNH: PHÚC BÌNH

Hội đồng xét xử đánh giá sai phạm trong vụ án xuất phát từ mong muốn của các lãnh đạo VICEM về một trụ sở khang trang, sạch đẹp, không có động cơ vụ lợi. Tuy nhiên, quá trình thực hiện, các bị cáo đã có nhiều vi phạm trong hoạt động quản lý tài sản công cũng như đấu thầu, dù biết dự án không có hiệu quả kinh tế nhưng vẫn cố tình thực hiện. Hậu quả khiến dự án đến nay vẫn còn dang dở, chưa thể nghiệm thu, thanh toán, đưa vào sử dụng.

Về vai trò cá nhân, tòa nhận định cựu Chủ tịch HĐTV VICEM Lê Văn Chung là người có vai trò cao nhất về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Bị cáo biết các số liệu được lập khống nhưng vẫn ký nhiều văn bản, phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn giấy chứng nhận nhưng không điều chỉnh theo quy định; biết dự án không hiệu quả nhưng vẫn chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ...

Hành vi của ông Chung cùng các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Vụ án không chỉ gây thiệt hại rất lớn về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan nhà nước, gây bức xúc trong dư luận; xâm phạm đến tính đúng đắn, minh bạch của công tác quản lý đấu thầu.

Tòa tháp ngàn tỉ "đắp chiếu" suốt 10 năm

Dự án Trung tâm Điều hành và giao dịch VICEM có địa chỉ tại khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội; được khởi công tháng 5.2011, đến tháng 8.2015 hoàn thành xây dựng phần thô và cất nóc, sau đó "đắp chiếu" cho đến nay.

Cơ quan tiến hành tố tụng xác định tổng số tiền VICEM đã đầu tư cho dự án là 1.245 tỉ đồng, trong đó vay một phần từ Ngân hàng BIDV để đầu tư. Dù đã tất toán toàn bộ hơn 719 tỉ đồng nhưng đến nay vẫn không khai thác, sử dụng được.

Việc dự án dừng thi công suốt cả thập kỷ đã gây thiệt hại hơn 381 tỉ đồng, gồm hơn 206 tỉ đồng lãi vay phải trả cho ngân hàng và lãng phí hơn 174 tỉ đồng từ tiền lãi phát sinh do nguồn vốn tự có của VICEM, tiền lãi trên số tiền đã trả cho ngân hàng.

ẢNH: TUYẾN PHAN

Theo cơ quan tiến hành tố tụng, nguyên nhân là do có nhiều vi phạm trong quá trình triển khai dự án. Điển hình như việc sử dụng số liệu khống để tham mưu đơn giá cho thuê mặt bằng cao hơn thực tế, phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn giấy chứng nhận nhưng lại không thực hiện điều chỉnh theo quy định…

Cơ quan tiến hành tố tụng còn xác định Công ty ECON là một trong các nhà thầu trúng thầu tại dự án này, được VICEM thanh toán hơn 144 tỉ đồng. Tuy nhiên, việc trúng thầu không minh bạch, có sự móc nối giữa doanh nghiệp và chủ đầu tư.

Lãnh đạo ECON đến gặp, đặt vấn đề và được lãnh đạo VICEM đồng ý cho tham gia dự án. Đổi lại, ECON hứa sẽ "cắt phế" 5%.

Sau khi trúng thầu, ông Đỗ Đình Thu, Tổng giám đốc Công ty ECON, đưa cho ông Dư Ngọc Long, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án VICEM, 3,25 tỉ đồng. Ông Long chia cho các cựu lãnh đạo VICEM từ 200 - 800 triệu đồng mỗi người, còn 1,9 tỉ đồng thì giữ lại chi dùng cá nhân.