Xe thiết giáp BRDM-2 bơi nước trinh sát, cứu dân mùa lũ

Xe trinh sát bé hạt tiêu

Xe thiết giáp BRDM-2 có 4 bánh lốp với khả năng bơi nước, được Liên Xô (cũ) sản xuất và đưa vào biên chế quân đội Xô Viết từ 1962 - 1989.

ẢNH: LÊ TIẾN

Xe nặng 7 tấn, tầm hoạt động 750 km (tốc độ đường nhựa khoảng gần 100 km/giờ, bơi dưới nước khoảng 10 km/giờ) với kíp lái gồm 3 đến 4 người (lái xe, phụ lái, chỉ huy và xạ thủ).

ẢNH: BCTTG

BRDM-2 được thiết kế nhằm mục đích chính là xe trinh sát (có khi làm xe chỉ huy hay xe hỗ trợ bộ binh) nên có khối lượng rất nhẹ, tính cơ động cao, khả năng bơi tốt. 

Đổi lại, lớp giáp của xe tương đối mỏng manh, chỉ đủ khả năng chống đỡ mảnh văng hay đạn bộ binh.

ẢNH: QUANG ĐỨC

Ngoài hỏa lực chính là súng máy 14,5 mm và súng máy phụ 7,62 mm (một số biến thể có tên lửa chống tăng), xe thiết giáp BRDM-2 được trang bị hệ thống phòng vệ sinh hóa NBC, nhìn đêm...

Tham gia các nhiệm vụ đặc biệt

Theo các cựu chiến binh Tăng thiết giáp cho biết: Xe BRDM-2 được Liên Xô (cũ) viện trợ số lượng hạn chế vào đầu năm 1971, để Quân đội nhân dân Việt Nam chuẩn bị thành lập Trung đoàn bộ binh cơ giới 202 đầu tiên trong lịch sử Việt Nam (giữa tháng 11.1971).

ẢNH: TTXVN

Các xe BRDM-2 này được biên chế vào đại đội trinh sát của Trung đoàn 202, tham gia chiến dịch Trị - Thiên đầu năm 1972 và sau đó tham gia một số nhiệm vụ khác.

Năm 1979, Liên Xô viện trợ khẩn cấp cho Việt Nam hàng nghìn xe tăng thiết giáp, trong đó có số lượng lớn xe BRDM-2. Theo thống kê, từ 1979 đến 1990, có gần 300 xe BRDM-2 được chuyển sang Việt Nam theo đường biển, trong đó nhiều nhất là năm 1979: 130 xe.

ẢNH: BCTTG

Khoảng năm 2014 - 2015, một số xe thiết giáp BRDM-2 được điều chuyển từ Bộ Quốc phòng sang cho lực lượng cảnh sát cơ động dùng làm nhiệm vụ chống bạo loạn. Cuối tháng 10.2017, tại lễ xuất quân của các lực lượng tham gia bảo vệ hội nghị APEC 2017 ở Đà Nẵng, phiên bản xe thiết giáp trinh sát BRDM-2 của công an lần đầu tiên xuất hiện.

ẢNH: TCCT

Do đặc thù riêng của công an, chiếc BRDM-2 này đã tháo bỏ tháp súng 14,5 mm, sử dụng 4 cửa sổ nhỏ xung quanh thay vì 2 cửa sổ lớn và hoán cải cửa nóc, lan can trên thân. Chức năng của chiếc BRDM-2 này đảm nhiệm vai trò chỉ huy, trinh sát như bên quân đội.

ẢNH: BCHQS TP HUẾ

Những năm gần đây, trước tình hình mưa lũ phức tạp, Bộ Chỉ huy quân sự các tỉnh (đặc biệt là ở khu vực miền Trung) đã nâng cấp cải tiến một số xe thiết giáp BRDM-2 trong biên chế, chuyển sang làm nhiệm vụ phòng chống lụt bão - tìm kiếm cứu nạn, giúp đỡ - ứng cứu người dân vùng bị cô lập ảnh hưởng, khi có mưa bão, lũ lụt xảy ra trên địa bàn.

ẢNH: QK5

Cải tiến, nâng cấp xe thiết giáp

Đầu năm 1992, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam ra mệnh lệnh số 26/ML-TM (10.1.1992) về "sẵn sàng chiến đấu bảo vệ an ninh chính trị, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa", một số chủng loại xe thiết giáp được chuyển từ Binh chủng Tăng thiết giáp về một số đơn vị bộ binh cơ giới và Bộ Chỉ huy quân sự các địa phương, trong đó có BRDM-2.

ẢNH: QUANG ĐỨC

Tuy nhiên, việc cải tiến nâng cấp xe, chỉ chính thức được Tổng cục Kỹ thuật (nay là Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật) tiến hành đồng loạt ở các đơn vị, từ năm 2014 - 2015.

Công tác nâng cấp xe BRDM-2, tập trung vào các hệ thống động lực - truyền lực, thân xe, điện - thông tin... Việc cải tiến tập trung ở hệ thống quang học và hồng ngoại, các thiết bị đặc biệt và hệ thống vũ khí trên xe. 

Đặc biệt, khả năng bơi nước, cũng như các chế độ làm việc, độ bịt kín của các hệ thống... được các cán bộ kỹ thuật dành nhiều thời gian hoán cải.

ẢNH: BCTTG

Ngay sau đó, các xe BRDM-2 của các địa phương được đưa về các nhà máy của Tổng cục Kỹ thuật để cải tiến đồng bộ. Khi hoàn tất, hội đồng Kỹ thuật trực tiếp kiểm tra toàn diện từng hệ thống kỹ thuật và cho xe chạy theo các cung đường khác nhau. 

"Đảm bảo sau cải tiến - nâng cấp, các xe đều có tình trạng kỹ thuật tốt, các cụm, hệ thống trên xe đồng bộ hoạt động ổn định... để chính thức cho xe đi vào hoạt động phục vụ nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu", đại tá Lưu Thụ, nguyên Phó cục trưởng Cục Kỹ thuật quân binh chủng, nói vậy.

ẢNH: MAI THANH HẢI

Gần đây nhất, ngày 27.8.2026, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409 (Quân khu 1) đã tổ chức nghiệm thu 6 xe thiết giáp BRDM-2 của Lữ đoàn 409 và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bắc Ninh sau sửa chữa đồng bộ, với các nội dung: kiểm tra kết quả sửa chữa đồng bộ trên từng xe; tổ chức chạy thử, ngâm thử để đánh giá tình trạng kỹ thuật và khả năng hoạt động sau sửa chữa.

ẢNH: QK1

Đại tá Đỗ Khánh Tùng, Phó chủ tịch Hội đồng nghiệm thu cho biết: "Việc sửa chữa đồng bộ 6 xe thiết giáp BRĐM-2 nhằm khôi phục, nâng cao tình trạng kỹ thuật, độ tin cậy và khả năng cơ động của xe; đáp ứng yêu cầu sử dụng và bảo đảm kỹ thuật, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu và thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị".

ẢNH: LÊ TIẾN

Trong Lễ kỷ niệm 40 năm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2.9.1985), lần đầu tiên 17 xe BRDM-2 đã góp mặt trong đội hình 153 xe tăng thiết giáp tham gia diễu binh, diễu hành trên Quảng trường Ba Đình và trước Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

ẢNH: LÊ TIẾN

40 năm sau, ngày 2.9.2025, các xe BRDM-2 lại có mặt trong đội hình diễu binh nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh và diễu hành trên đường phố thủ đô Hà Nội. (còn tiếp)

Cải tiến xe lội nước thành tàu đánh biệt kích 

Để đa dạng hóa các phương tiện đánh tàu biệt kích của địch, từ cuối những năm 60 đầu 70 thế kỷ 20, Bộ Tư lệnh Hải quân chỉ thị cho Phòng Nghiên cứu kỹ thuật (nay là Viện Kỹ thuật Hải quân) nghiên cứu cải tiến xe lội nước bánh lốp vượt sông thành tàu nhỏ chạy ven biển.

ẢNH: QUANG ĐỨC

Các tàu nhỏ này làm nhiệm vụ chính là bí mật phục kích tại các đảo, đánh các tàu chở biệt kích của đối phương xâm nhập vùng biển Vịnh Bắc bộ. Phương án thiết kế là cải tạo, gia cố ca bin xe thành đài chỉ huy, thay máy xe thành máy tàu. Hỏa lực trên tàu đánh biệt kích, được trang bị 1 súng phòng không 14,5 mm 2 nòng và 1 khẩu ĐKZ-82 mm.

Nhiệm vụ thi công cải tiến được giao cho Xưởng 48 (nay là Nhà máy X48, Cục Hậu cần kỹ thuật Hải quân) thực hiện. 

ẢNH: QK1

Sau một thời gian triển khai thực hiện dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đại tá - Tư lệnh Hải quân Nguyễn Bá Phát (năm 1974 được thăng hàm thiếu tướng - chuẩn đô đốc; ông mất năm 1993 và được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 2010), Phòng Nghiên cứu kỹ thuật cùng với Xưởng 48 và Trung đoàn 172 (nay là Lữ đoàn 172, Vùng 3 Hải quân) đã tổ chức chạy thử "xe lội nước - tàu chống biệt kích" trên vùng biển Cửa Vạn thuộc vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) trong điều kiện sóng gió cấp 4.

Kết quả thử nghiệm, tuy tàu bảo đảm được độ kín nước nhưng độ lắc ngang lớn, ảnh hưởng đến độ chính xác bắn mục tiêu của các loại súng lắp trên tàu. Sau đó, Tư lệnh Hải quân Nguyễn Bá Phát quyết định dừng lại ở khâu thiết kế cải tạo thí điểm, không thi công tiếp.