Xuất khẩu sầu riêng tăng mạnh

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, xuất khẩu sầu riêng đưa tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả tăng trưởng bứt phá mạnh mẽ so với cùng thời kỳ năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu rau quả trong tháng 8 ước đạt đạt trên 1,1 tỉ USD, tăng 1,3% so với tháng trước và tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2025.

ẢNH: CHÍ NHÂN

Theo đó, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả 8 tháng năm nay đạt khoảng 5,8 tỉ USD, tăng 21,8% so với 8 tháng năm 2025. Đây cũng là tốc độ tăng trưởng bứt phá khi cột mốc 5,8 tỉ USD đạt được sớm hơn so với năm 2025 (phải đến tháng 9 ngành rau quả mới vượt mốc này).

Phân tích cơ cấu mặt hàng đóng góp lớn, Cục Xuất nhập khẩu khẳng định, động lực lớn nhất đến từ mặt hàng sầu riêng khi hiện nay, các tỉnh Tây nguyên như Đắk Lắk, Lâm Đồng đang vào giai đoạn thu hoạch rộ.

Trước đó, trong tháng 7 vừa qua, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt gần 681,2 triệu USD, tăng 30,2% so với tháng 6 và tăng 81% so với cùng kỳ năm 2025. 7 tháng năm nay, xuất khẩu sầu riêng đạt gần 1,77 tỉ USD, tăng 47,1% so với cùng kỳ năm 2025, tỷ trọng chiếm 36,98% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành rau quả.

Đầu tư mạnh cho công nghệ chế biến sâu các sản phẩm sầu riêng

Chia sẻ với Thanh Niên, ông Nguyễn Mạnh Hiểu, Trưởng bộ môn Bảo quản, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch (Bộ Nông nghiệp - Môi trường), tăng trưởng ngành sầu riêng vẫn đang chủ yếu dựa vào mở rộng diện tích và xuất khẩu quả tươi.

Hiện nay, nguồn cung sầu riêng từ Malaysia, Philippines và gần đây là Lào vào Trung Quốc đang tăng nhanh. Khi dư địa mở rộng diện tích dần thu hẹp và cạnh tranh nguồn cung trở nên gay gắt, năng lực cạnh tranh ngành sầu riêng sẽ không còn được quyết định bởi quy mô sản xuất mà bởi khả năng nâng cao chất lượng, kéo dài thời gian bảo quản, đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng giá trị, tức bởi trình độ công nghệ sau thu hoạch và chế biến.

Ông Hiểu cho rằng, ngành sầu riêng cần đầu tư vào công nghệ sau thu hoạch và chế biến cần ưu tiên, hướng tới sản phẩm có giá trị gia tăng cao để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành sầu riêng Việt Nam.

Dẫn chứng mặt hàng sầu riêng đông lạnh, ông Hiểu cho biết, năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 1,1 tỉ USD, tăng khoảng 30%, với sản lượng khoảng 180.000 tấn, tăng khoảng 58%. Đáng chú ý, Việt Nam đã vươn lên dẫn đầu về sản lượng với 94.000 tấn, trị giá 470 triệu USD, vượt Thái Lan về lượng (72.000 tấn, khoảng 480 triệu USD, giảm lần lượt khoảng 25% và 26%); Malaysia đạt 15.000 tấn, khoảng 160 triệu USD. 

Dù vươn lên dẫn đầu về sản lượng, giá sầu riêng Việt Nam vẫn thấp, bình quân chỉ khoảng 5 USD/kg, kém Thái Lan (khoảng 6,7 USD/kg) và chưa bằng một nửa Malaysia (khoảng 10,7 USD/kg), cho thấy khoảng cách nằm ở chất lượng đồng đều, thương hiệu và chế biến chứ không phải ở sản lượng. 

Kết quả này cho thấy khi có năng lực chế biến và cấp đông, Việt Nam có thể nâng cao vị thế ở những phân khúc giá trị cao hơn đối với sầu riêng quả tươi; đồng thời cho thấy dư địa phát triển còn lớn nếu mở rộng sang các sản phẩm chế biến sâu hơn.

Theo đó, ông Hiểu kiến nghị, Việt Nam cần hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo; ban hành các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào chuỗi lạnh, chế biến sâu, chuyển đổi số và nghiên cứu phát triển; khuyến khích các mô hình hợp tác công - tư trong nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ; tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp tham gia chuỗi giá trị sầu riêng.