Bác sĩ chỉ cách chăm sóc cổ vai gáy an toàn, hiệu quả cho người lớn tuổi

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Tôn Ngọc Huỳnh, Khoa Ngoại Tổng quát, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết với người bị đau cổ vai gáy, xoa bóp nhẹ có thể giúp thư giãn và giảm đau ngắn hạn. Tuy nhiên, không nên tác động mạnh hoặc xoay giật cổ khi chưa xác định nguyên nhân cơn đau, đau sau chấn thương, có loãng xương, đang tê hoặc yếu tay chân, có chóng mặt, nhìn đôi, mất thăng bằng…

Người lớn tuổi không nên "bất động" kéo dài

Theo bác sĩ Huỳnh, người lớn tuổi cần đặc biệt lưu ý một số điều sau để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe vùng cổ vai gáy:

ẢNH: BVCC

Vận động đều đặn: Không nên vì đau mà nằm nghỉ kéo dài, trừ khi có chỉ định của bác sĩ. Bất động làm cơ yếu nhanh hơn, tăng cứng khớp và giảm thăng bằng. Có thể bắt đầu bằng đi bộ phù hợp sức khỏe, vận động cổ nhẹ, tập cơ lưng trên và quanh bả vai, tập thăng bằng và sức mạnh chân, tập hô hấp, mở ngực và vận động cột sống ngực.

Tăng tải từ từ: Người lớn tuổi thường có dự trữ cơ thấp hơn và cần thời gian hồi phục dài hơn người trẻ. Do đó mức tập luyện nên tăng từng bước; không nên cố đạt ngay tầm vận động tối đa.

Đánh giá các yếu tố đi kèm: Cần chú ý các vấn đề như loãng xương, nguy cơ té ngã, thị lực và thính lực, thuốc uống theo bệnh lý, Parkinson, bệnh thần kinh ngoại biên hoặc yếu cơ…

Không lạm dụng nẹp cổ: Nẹp cổ chỉ nên dùng khi có chỉ định cụ thể. Đeo kéo dài có thể làm giảm vận động và gây yếu cơ. Với đau cơ thông thường, vận động nhẹ và phục hồi chức năng thường quan trọng hơn bất động cổ.

Bác sĩ Huỳnh cho biết phần lớn trường hợp mắc hội chứng cổ vai gáy là đau cổ không đặc hiệu, bao gồm đau cân cơ và các rối loạn cơ học của vùng cột sống cổ - đai vai. Cần xác định đúng nguyên nhân gây đau ở từng nhóm tuổi để điều trị phù hợp, không nên tự điều trị tại nhà hoặc tìm đến các cơ sở không có chuyên môn. 

Điều chỉnh thói quen, vận động đúng cách

Đối với người trẻ nếu muốn chăm sóc, duy trì sức khỏe cổ vai gáy, bác sĩ Huỳnh khuyên nên:

Hạn chế ngồi liên tục: Sau mỗi khoảng 30 - 45 phút làm việc, nên đứng lên, đi lại hoặc vận động đơn giản cổ - vai trong 1 - 2 phút.

Điều chỉnh vị trí làm việc: Mép trên màn hình nên ở gần ngang tầm mắt; cẳng tay được bàn hoặc tay ghế nâng đỡ; chuột và bàn phím không đặt quá xa. Khi dùng laptop lâu, nên có giá kê máy và bàn phím rời.

Tăng sức bền: Các bài tập kiểm soát tư thế kết hợp tăng sức mạnh và sức bền của nhóm cơ cổ - vai - lưng trên có thể giúp giảm đau, cải thiện chức năng ở người đau cổ không đặc hiệu. Một số bài tập gồm: Tập gập cổ sâu, kéo cằm nhẹ ra sau, tập cơ quanh xương bả vai, tập aerobic toàn thân…

ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHATGPT

Kiểm soát tải khi tập gym: Chú ý kỹ thuật khi tập luyện. Không nên tăng đồng thời cả mức tạ, số hiệp và tần suất. Nếu đau lan xuống tay, tê hoặc yếu tay sau tập, cần dừng tập và đi khám.

Chú ý giấc ngủ và stress: Thiếu ngủ, áp lực công việc và lo âu có thể làm tăng căng cơ và tăng độ nhạy cảm của hệ thần kinh với cảm giác đau.