Ca thông tim can thiệp bào thai thứ 17: Thách thức chưa từng gặp

Ngày 14.10, Bệnh viện Từ Dũ cho biết vừa phối hợp Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM thực hiện thành công ca thông tim can thiệp bào thai thứ 17. Đây là trường hợp có nhiều thách thức kỹ thuật, đòi hỏi ê kíp liên viện liên tục đánh giá tình trạng thai nhi và linh hoạt thay đổi phương án.

Thai nhi bất thường tim từ sớm

Thai phụ L.T.K.X (30 tuổi, ở Vĩnh Long) mang thai lần hai, dự sinh ngày 29.12. Những lần khám thai trong quý 1/2026 chưa ghi nhận bất thường, kết quả xét nghiệm sàng lọc trước sinh NIPT có nguy cơ thấp. Tuy nhiên, khi thai được 16 tuần 6 ngày, siêu âm phát hiện không lỗ van động mạch phổi, vách liên thất kín, hở van ba lá nặng và thiểu sản thất phải mức độ trung bình. Đây là trường hợp phát hiện bất thường tim sớm nhất trong 17 ca can thiệp bào thai của hai bệnh viện.

Thai phụ được theo dõi tại Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1. Kết quả chọc ối và phân tích nhiễm sắc thể bằng kỹ thuật Array không ghi nhận bất thường. Từ tuần thai 17 - 26, các ê kíp thường xuyên trao đổi hình ảnh siêu âm, đồng thời hội chẩn với giáo sư Gerald Tulzer, nguyên Giám đốc Trung tâm Tim trẻ em Linz (Áo), để đánh giá diễn tiến tim thai và lựa chọn thời điểm can thiệp.

ẢNH: BVCC

Các chuyên gia thống nhất thời điểm phù hợp vào khoảng thai 28 - 29 tuần tuổi, với mục tiêu cải thiện dòng máu qua van động mạch phổi và hướng đến khả năng phát triển tuần hoàn hai thất sau sinh.

Ngày 8.10, hội chẩn liên viện xác định thai 28 tuần 2 ngày, tình trạng không lỗ van động mạch phổi kèm thiểu sản thất phải tiến triển nặng. Sau đánh giá toàn diện, hội đồng chuyên môn nhận định thai nhi vẫn còn cơ hội can thiệp và thống nhất thực hiện nong van động mạch phổi trong bào thai.

Liên tục thay đổi phương án trước thách thức kỹ thuật thông tim can thiệp bào thai

Cuộc thông tim can thiệp bào thai diễn ra từ 8 giờ 30 đến 10 giờ 30 ngày 9.10. Sau khi gây vô cảm cho mẹ và thai nhi, ê kíp điều chỉnh tư thế thai, đưa kim 18G xuyên qua thành bụng mẹ, cơ tử cung, thành ngực thai để tiếp cận buồng thoát thất phải.

Khó khăn xuất hiện khi dây dẫn chuyên dụng không thể đi qua van động mạch phổi do lá van quá dày và chắc. Ê kíp chuyển sang kỹ thuật "kim trong kim", sử dụng kim 20G đưa qua sheath 18G nhằm tăng khả năng xuyên van (dùng kim nhỏ hơn đưa qua lòng kim lớn để tăng khả năng tiếp cận vị trí cần can thiệp). Phương án này từng được áp dụng thành công ở ca thứ 13 nhưng vẫn không hiệu quả trong trường hợp này.

Trong quá trình thực hiện, tim thai xuất hiện biến chứng, buộc ê kíp tạm ngừng can thiệp để hồi sức. Sau đó, sức co bóp cơ tim cải thiện, nhịp tim trở lại ổn định và dấu hiệu chèn ép tim không còn.

ẢNH: BVCC

Sau khi hội chẩn, cân nhắc lợi ích và nguy cơ, các bác sĩ quyết định thực hiện phương án cuối cùng: đưa kim 18G xuyên qua van động mạch phổi. Khi kim qua được van, dây dẫn và bóng nong kích thước 3,0 × 10 mm được đưa đến vị trí cần can thiệp. Bóng được bơm một lần với áp lực 10 bar.

Kết quả kiểm tra ghi nhận dòng máu từ thất phải qua van động mạch phổi lên động mạch phổi. Sau khi rút toàn bộ hệ thống, tim thai ổn định ở mức 145 lần/phút, sức co bóp tốt.

Sau can thiệp 4 giờ, thai phụ ổn định, không đau bụng, không có cơn gò tử cung hay ra huyết âm đạo. Sau 24 giờ, thai tăng trưởng phù hợp, dòng máu qua van tiếp tục được duy trì với vận tốc 350 cm/giây. Một lượng dịch màng ngoài tim nhỏ, khoảng 5 mm tại mỏm thất phải, được ghi nhận và tiếp tục theo dõi.

Đến sáng 13.10, sau 5 ngày can thiệp, thai phụ sinh hoạt bình thường, thai cử động tốt. Siêu âm tim thai chưa ghi nhận dấu hiệu nguy cơ mới. Thai phụ tiếp tục được theo dõi tại Bệnh viện Từ Dũ để đánh giá diễn tiến tim thai.