Cần Thơ vận động hơn 32 tỉ đồng xây di tích lịch sử Đồng Khởi Vàm Bi

06/11/2026 14:38 GMT+7

Ngày 6.11, UBND xã Trường Long, thành phố Cần Thơ tổ chức lễ công bố quyết định, đón nhận bằng xếp hạng địa điểm Đồng Khởi Vàm Bi năm 1960 là di tích cấp thành phố và khởi công xây khu di tích lịch sử này ở ấp Trường Thọ A, xã Trường Long.

Theo phương án xây dựng, di tích lịch sử Đồng Khởi Vàm Bi năm 1960 có tổng diện tích khoảng 5.709 m², gồm các hạng mục chính: đài bia tưởng niệm gắn phù điêu cao 12 m, đền thờ bằng gỗ, nhà mát mái ngói, cổng và hàng rào mới… Tổng vốn xây dựng công trình hơn 32 tỉ đồng, từ nguồn vận động tài trợ xã hội hóa.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ cho biết, Cần Thơ hiện có 109 di tích lịch sử, văn hóa được xếp hạng. Trong đó, 1 di tích quốc gia cấp đặc biệt, 31 di tích quốc gia, 77 di tích cấp thành phố, 16 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 4 bảo vật quốc gia cùng nhiều giá trị văn hóa cộng đồng các dân tộc. Đây là tài sản vô giá, niềm tự hào và cũng là nguồn động lực quan trọng để thành phố bảo bản sắc, phát triển văn hóa và du lịch.

Trong dòng chảy lịch sử, địa điểm Đồng Khởi Vàm Bi là một dấu son thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường, lòng quả cảm và sự đoàn kết của quân và dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng. Từ mảnh đất này, ngọn lửa đấu tranh cách mạng đã bùng lên mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy phong trào Đồng Khởi, tạo nên bước chuyển quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Trường Long, cho biết dự án do xã làm chủ đầu tư, cố gắng thi công trong thời gian 5 tháng hoàn thành và khánh thành đưa vào sử dụng nhân dịp chào mừng 52 năm ngày đất nước thống nhất, (30.4.1975- 30.4.2027).

Giá trị của địa điểm Đồng Khởi Vàm Bi năm 1960

Những năm 1955 - 1959, trên địa bàn xã Trường Long, địch chiếm đóng khu vực ngã 3 Vàm Bi, xây đồn bốt có trung đội dân vệ, Ban Tề xã và 10 hồi tề (khoảng 50 người). Đối diện đồn là khu vực quy khu (dạng sơ lược của ấp chiến lược), nơi địch tập trung, giam giữ và kìm kẹp các gia đình cán bộ cách mạng cùng một số hộ dân địa phương.

Từ tháng 12.1959, quán triệt tinh thần Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung, Chi bộ Đảng xã Trường Long chủ trương vận động quần chúng nổi dậy bằng sức mạnh chính trị với sự hỗ trợ của lực lượng vũ trang. Mục tiêu là tiến công chiếm đồn Vàm Bi, giải tán bộ máy tề xã, tước vũ khí lực lượng dân vệ, giành quyền làm chủ ở nông thôn.

Sau quá trình chuẩn bị chặt chẽ, bí mật và sự phối hợp thống nhất giữa các lực lượng, Tỉnh ủy Cần Thơ quyết định chọn ngày 14.9.1960 làm thời điểm tiến hành Đồng Khởi trên toàn tỉnh.

Sáng ngày 14.9.1960, các hướng tiến công của ta đồng loạt triển khai theo phương án đã định. Từng đoàn người từ các địa bàn tiến về ngã 3 Vàm Bi trong khí thế sục sôi, tiếng trống mõ, tiếng hò reo vang.

Đến khoảng trưa cùng ngày, lực lượng từ hướng Ngã Cái tiến đến cửa đồn Vàm Bi. Trước sức ép của dân, địch nổ súng và ném lựu đạn chống trả. Tuy nhiên, vũ khí của địch không làm nhụt chí đấu tranh của nhân dân. Ngược lại, đồng bào càng quyết tâm bao vây, áp sát đồn.

Trước sức ép ngày càng lớn của hàng ngàn quần chúng, sự cô lập về lực lượng và tinh thần, cùng với khí thế chiến thắng của các trận đánh trước đó tại Vàm Xáng, Bảy Ngàn, lực lượng địch tại đồn Vàm Bi rơi vào thế tuyệt vọng.

Cuối cùng, Ban tề xã Trường Long xin đầu hàng, lực lượng dân vệ buông súng. Nhân dân tiến vào chiếm đồn trong niềm vui chiến thắng và cuộc Đồng Khởi Vàm Bi ngày 14.9.1960 đã giành thắng lợi.