Chiến dịch UAV Ukraine biến tuyến tiếp vận Nga thành 'xa lộ tử thần'

Lực lượng Nga gọi đây là tuyến "Novorossiya" hay R-280 - tuyến tiếp vận trọng yếu chạy qua các vùng lãnh thổ Ukraine đang bị Moscow kiểm soát, nối Rostov-on-Don của Nga với Melitopol, Mariupol và Crimea dọc bờ biển Azov. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, lực lượng Ukraine đã đặt cho tuyến R-280 một tên gọi khác: "xa lộ tử thần", theo The Guardian ngày 11.6.

Tên gọi này phản ánh mức độ áp đảo ngày càng lớn của UAV Ukraine trên bầu trời tuyến đường. Các UAV liên tục truy lùng đoàn xe vận tải quân sự, xe bồn và phương tiện hậu cần của Nga, khiến một trong những hành lang tiếp tế quan trọng nhất của Moscow ở miền nam Ukraine rơi vào tình trạng bị đe dọa nghiêm trọng.

ẢNH: REUTERS

Tuyến R-280 có ý nghĩa đặc biệt với Nga vì đây là hành lang đường bộ chính để tiếp tế cho lực lượng ở miền nam, đồng thời giúp Moscow giảm phụ thuộc vào cầu Kerch nối với Crimea, vốn nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công. Kể từ cuối tháng 5, tuyến đường này gần như bị đóng hoàn toàn đối với giao thông dân sự.

The Guardian dẫn các đoạn video do tài xế ghi lại cho thấy nhiều xe tải bị cháy rụi bên đường, trong khi một số hình ảnh còn ghi lại khoảnh khắc UAV lao vào tấn công phương tiện. Trong tuần này, giao thông trên cầu Chonhar - tuyến nối quan trọng giữa vùng Kherson do Nga kiểm soát và Crimea - cũng bị tạm dừng sau loạt cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine.

Các binh sĩ vận hành UAV Ukraine nói rằng hàng chục xe tải và xe bồn Nga đã bị phá hủy trong chiến dịch được gọi là "tấn công tầm trung". Chiến dịch này nhắm vào các mục tiêu nằm cách tiền tuyến từ 20 - 200 km, tập trung vào đường bộ, đường sắt, cầu và các tuyến tiếp tế hậu cần.

Hồi tháng 5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các cuộc tấn công ở cự ly hơn 20 km đã tăng gấp đôi so với tháng 3 và gấp 4 lần so với tháng 2. Ông khẳng định đây là một lĩnh vực ưu tiên và số lượng các cuộc tấn công sẽ tiếp tục tăng.

Sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov nói rõ mục tiêu của chiến dịch là "phong tỏa hậu cần" của Nga. Theo ông, Kyiv đang bổ sung kinh phí và UAV cho các đơn vị hiệu quả nhất, nhằm khiến lực lượng Nga "không còn cảm thấy an toàn ngay cả ở khoảng cách rất xa so với tiền tuyến".

Các đơn vị UAV Ukraine không tiết lộ chi tiết chiến thuật, nhưng giới quan sát cho rằng trọng tâm của chiến dịch là sử dụng số lượng lớn UAV để liên tục gây áp lực lên các tuyến hậu cần. Quy mô và tần suất tấn công dường như đã khiến lực lượng Nga bất ngờ.

Theo The Guardian, các UAV Hornet do Mỹ sản xuất được cho là đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch. Người điều khiển được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện lưu lượng xe tải. Các UAV cánh cố định có kích thước tương đương một tấm ván lướt sóng lớn, tầm hoạt động khoảng 150 km, được dùng để tuần tra và tấn công gần như liên tục vào đoàn xe Nga.

Ukraine dường như cũng đang sử dụng Morrigan, một loại UAV cánh cố định hạng nhẹ dài khoảng 2 m do nước này sản xuất. Thiết bị có thể được phóng từ ná bắn hoặc đường ray, không cần đường băng hay sân bay. Một số nguồn tin Nga cũng cho rằng Ukraine đang sử dụng mìn thả từ trên không.

Hậu cần Nga chịu sức ép

Tác động lên tuyến tiếp vận của Nga được cho là đáng kể. Hôm 10.6, ông Robert Brovdi, chỉ huy Lực lượng hệ thống không người lái của Ukraine, cho biết lưu lượng vận chuyển hàng hóa quân sự dọc tuyến đường này đã giảm 71% trong 2 tuần qua.

Nhiều đoạn đường trong khu vực xuất hiện xác xe tải Nga bị đốt cháy, trong khi các đoàn xe buộc phải rời khỏi tuyến chính để tránh bị phát hiện. Tình trạng gián đoạn hậu cần cũng được cho là góp phần gây thiếu nhiên liệu ở Crimea.

Ông Yevgeny Balitsky, quan chức do Điện Kremlin bổ nhiệm tại vùng Zaporizhzhia, mô tả tình hình là một "hệ thống mìn điều khiển từ xa toàn diện", có thể tự kích nổ khi xe di chuyển. Ông cảnh báo tài xế hạn chế đi lại nếu không thật sự cần thiết.

Viện nghiên cứu chiến tranh (ISW-Mỹ) nhận định các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine đã tạo ra tác động đáng kể về mặt tác chiến, trong đó có việc làm suy yếu khả năng sử dụng tuyến cao tốc quan trọng nối Nga với Crimea và các tuyến liên lạc trên bộ quanh thành phố Donetsk.

Phía Nga thừa nhận mức độ nghiêm trọng của tình hình. Ngày 21.5, ông Vladimir Saldo, Thống đốc vùng Kherson do Nga bổ nhiệm, đã ký sắc lệnh hạn chế xe tải dân sự lưu thông trên đoạn R-280 chạy dọc biển Azov. Ông cáo buộc Ukraine tìm cách cắt đứt liên lạc giữa các vùng lãnh thổ và gây sức ép lên dân thường.