Chiến sự Trung Đông trước bước ngoặt lớn

Quyết định lớn

Trang Axios hôm qua (18.9) đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ gặp lãnh đạo 6 nước đồng minh vùng Vịnh (gồm Ả Rập Xê Út, Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar và UAE) bên lề kỳ họp LHQ để nghe ý kiến của các nước này về bước tiếp theo của xung đột. Tổng thống Trump được cho là đã ra lệnh cho quân đội duy trì lực lượng tại Trung Đông cho đến cuối năm nhằm sẵn sàng cho khả năng khôi phục chiến sự. Nếu lựa chọn phương án này, trước tiên ông sẽ cần sự đồng thuận từ các đồng minh trong khu vực.

Hồi tháng 8, chủ nhân Nhà Trắng đã hoãn kế hoạch tấn công lớn nhằm vào Iran sau khi Ả Rập Xê Út và Qatar bày tỏ lo ngại Tehran có thể đáp trả các cơ sở dầu khí của hai nước này. Theo hé lộ của Tổng thống Mỹ, ông sắp đưa ra một quyết định lớn liên quan căng thẳng với Iran gồm khả năng "hủy diệt" chính quyền nước này hoặc mở ra cơ hội chấm dứt xung đột. "Đó là quyết định hệ trọng. Bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra", ông nói.

ẢNH: REUTERS

Mặc dù chịu thiệt hại lớn về quân sự lẫn kinh tế, Iran vẫn cương quyết trong cuộc đối đầu và cản trở việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm qua thông báo đã tấn công một tàu chở dầu treo cờ Togo trong ngày 17.9 vì tìm cách "di chuyển trái phép" qua eo biển Hormuz, khiến con tàu bị cháy và phải dừng hành trình.

Thế khó của ông Trump

Trong những ngày gần đây, Iran giành thêm lợi thế mới khi các đồng minh Houthi ở Yemen siết chặt kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb ở biển Đỏ, khiến giá năng lượng toàn cầu càng tăng cao.

Cuộc tiến công chớp nhoáng của Houthi đã đẩy ông Trump vào thế khó xử: trong khi Mỹ không thể để đồng minh Tehran đóng cửa hành lang vận chuyển hàng hải quan trọng thứ hai, ông lại ngần ngại thực hiện một nhiệm vụ mới nguy hiểm cho quân đội Mỹ - vốn đang phải dàn trải lực lượng trong cuộc chiến chống Iran.

Truyền thông Mỹ loan tin ông Trump gần đây đã từ chối lời kêu gọi của Ả Rập Xê Út về việc tấn công lực lượng Houthi, vốn đạt thỏa thuận ngừng bắn với Washington hồi năm ngoái. Thay vào đó, các quan chức Mỹ đã gặp đại diện Houthi tại Oman và được tổ chức này cam kết không tấn công tàu Mỹ, chỉ nhắm vào Ả Rập Xê Út. Trong khi đó, Ả Rập Xê Út đã kêu gọi sự giúp đỡ từ Trung Quốc, nước sau đó đề nghị Iran kiềm chế Houthi, theo Reuters.

Bắc Kinh muốn Tehran sử dụng sức ảnh hưởng đối với Houthi để ngăn xung đột lan ra khắp các tuyến vận tải năng lượng mà Trung Quốc phụ thuộc. Riyadh và Tehran chưa bình luận trong khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố không muốn thấy căng thẳng khu vực lan thêm vào Yemen và biển Đỏ. "Chủ quyền và an ninh của tất cả các nước cần được tôn trọng, và các cơ sở hạ tầng thiết yếu cho sinh kế của người dân không được phép trở thành mục tiêu tấn công", Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh.