Chuyên gia Nhật Bản chỉ cách phòng ngừa bắt nạt trực tuyến

Trong buổi báo cáo chuyên đề khoa học "Phòng ngừa, phát hiện và hỗ trợ học sinh có nguy cơ bị bắt nạt trực tuyến" tại Trường ĐH Sư phạm TP.HCM mới đây, giáo sư Haruhisa Mizuno, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục Osaka Kyoiku (Nhật Bản), Chủ tịch Hiệp hội Tâm lý học Nhật Bản, Phó chủ tịch Hội Tâm lý học đường Nhật Bản, nhìn nhận trong bối cảnh công nghệ phát triển thần tốc, tình trạng bắt nạt thông qua mạng xã hội ngày càng tăng.

Ảnh: Thế Duy

"Đối với tôi, những hành vi bắt nạt trên mạng xã hội, dù không nhìn thấy rõ là xảy ra trong học đường, vẫn là bắt nạt học đường", ông Mizuno nói và phân tích thêm: Tình trạng bắt nạt xảy ra khi một cá nhân bị cô lập và không còn ai để có thể chia sẻ về tình cảnh mà họ gặp phải. Vì thế, một trong những điều quan trọng nhất không phải là giải quyết vấn đề về bắt nạt mà phải làm mọi cách để cá nhân có một người đồng hành hoặc một nơi để giải tỏa tâm lý.

Giáo sư Mizuno cũng nhận định: Đối với các giáo viên có tính cách nguyên tắc, cương nghị, học sinh thường không dám chia sẻ thật lòng về vấn đề đang gặp phải, vì thế cũng góp phần xuất hiện tình trạng bắt nạt trực tuyến trong môi trường học đường. Theo ông, người giáo viên cần tìm ra những khía cạnh mà học sinh cảm thấy giỏi, cảm thấy thích để có thể theo dõi và đồng hành tốt hơn. Tuy nhiên, ông cũng nhận định để làm được điều này là vô cùng khó khăn.

Để xây dựng tâm lý phòng ngừa bắt nạt, giáo sư Mizuno cho biết việc nói xấu trong một nhóm người chính là biểu hiện bước đầu của hành vi bắt nạt trực tuyến và giáo viên cần có những động thái thiết lập nội quy nhằm ngăn chặn hành vi này tiếp diễn và sinh sôi trong tập thể. Đặc biệt, giáo viên không nên có những nhận xét mang tính so sánh giữa lớp học này với lớp học khác.

Cũng theo chuyên gia, đối tượng cần được chú ý là những học sinh sắp có vấn đề về bắt nạt trực tuyến. Khi giáo viên tiếp cận nhóm học sinh này, cần có tâm lý mềm dẻo, từ đó giúp học sinh tạo lập tâm lý được chia sẻ, được lắng nghe và có người đồng hành. Khi học sinh có thể cởi bỏ các vấn đề về mặt tâm lý sẽ có xu hướng lắng nghe theo sự quản lý của giáo viên.

Điều này cho thấy nếu giáo viên duy trì được số lượng học sinh có tâm lý thoải mái càng lớn, công tác điều hành và quản lý lớp học có sự liên kết với học sinh thì lớp học sẽ dễ dàng vận hành suôn sẻ.

Ảnh: Thế Duy

Một số giải pháp được chuyên gia đưa ra là quan sát học sinh trong nhiều khoảng thời gian, đặc biệt là giờ giải lao; liên hệ với từng nhóm phụ huynh của từng đối tượng học sinh nhằm giải quyết triệt để hành vi bắt nạt. Đồng thời, giáo viên cũng cần bám sát quy định của pháp luật và cần sự tham gia hợp tác từ nhiều lĩnh vực để có thể hạn chế hành vi bắt nạt phát triển tràn lan.

Tiến sĩ Mai Mỹ Hạnh, Phó trưởng Khoa Tâm lý học, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết cô đặc biệt quan tâm cách Nhật Bản chú trọng phát triển năng lực tâm lý học giáo dục cho đội ngũ giáo viên. Bên cạnh chuyên môn giảng dạy, công tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên còn chú trọng kiến thức về sự phát triển tâm lý học sinh, quản lý hành vi lớp học, nhận diện những khó khăn tâm lý và xử lý các tình huống có nguy cơ dẫn đến xung đột, bạo lực hay bắt nạt. Kinh nghiệm thứ hai là cách tiếp cận mang tính phòng ngừa và hỗ trợ có hệ thống, nhà trường biết cách phối hợp, bảo vệ học sinh bị tổn thương cũng như những biện pháp hỗ trợ, giáo dục phù hợp đối với học sinh có hành vi bắt nạt.

"Tất nhiên, học hỏi kinh nghiệm quốc tế không có nghĩa là sao chép nguyên mẫu. Chúng ta cần lựa chọn những nguyên tắc có cơ sở khoa học, đồng thời điều chỉnh phù hợp với văn hóa nhà trường, điều kiện nguồn lực và đặc điểm tâm lý học sinh Việt Nam", tiến sĩ Mỹ Hạnh chia sẻ.