Cô gái Khmer giữ văn hóa, trao lòng thiện

Lớn lên trong điệu múa, lời ca

Sinh năm 1996, Lâm Thị Hậu hiện công tác tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tân Thạnh, TP.Cần Thơ. Lớn lên trong một gia đình Khmer ở miền Tây, Hậu sớm gắn bó với không gian văn hóa dân tộc qua những lần theo người thân đến các ngôi chùa Nam tông.

Ở đó, tiếng nhạc Ngũ âm, nhịp trống Xà-Dăm và những động tác múa uyển chuyển của các nghệ nhân dần trở thành một phần tuổi thơ của cô.

Niềm yêu thích ấy lớn lên theo thời gian. Không có điều kiện theo học trường lớp nghệ thuật, Hậu tự học qua bạn bè, thầy cô và các video trên mạng xã hội. Trước gương, cô kiên trì tập từng động tác của Romvong, Lăm leo, Sharavan.

Đến những năm cấp 2, cấp 3, Hậu có cơ hội được học bài bản hơn với các giáo viên và nghệ nhân. Những kiến thức ấy giúp cô hiểu hơn về các điệu múa truyền thống và nuôi mong muốn truyền lại cho thế hệ trẻ.

ẢNH: TGCC

Đưa điệu múa Khmer đến gần người trẻ

Sau khi tốt nghiệp đại học, thay vì ở lại thành phố tìm việc, Hậu trở về Tân Thạnh công tác. Chị nhận thấy nhiều giá trị văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một, trong khi trẻ em địa phương ít có cơ hội tiếp cận nghệ thuật Khmer một cách bài bản.

Hậu tìm đến Ban quản trị chùa Bâng Cro Chóp Thmay và xin mở lớp dạy múa Khmer miễn phí.

Những ngày đầu, lớp chỉ có vài em nhỏ trong xóm. Dần dần, phụ huynh đưa con đến đông hơn khi nhận thấy các em vừa được rèn luyện, vừa hiểu thêm về văn hóa của cộng đồng mình.

Tại sân chùa, Hậu kiên nhẫn hướng dẫn từng động tác, từ cách đặt bàn tay đến nhịp chân. Học viên lớn sau khi thành thạo lại hỗ trợ hướng dẫn các em nhỏ mới tham gia. Cách truyền dạy ấy giúp lớp học duy trì đều đặn và tạo cơ hội để các em cùng học, cùng thực hành.

Không chỉ tập luyện, Hậu còn chủ động nhận biểu diễn tại các sự kiện văn hóa, lễ hội trong và ngoài địa phương. Những lần xuất hiện trên sân khấu giúp các thành viên có thêm cơ hội rèn luyện, đồng thời tạo một khoản thu nhập nhỏ cho đội múa.

ẢNH: TGCC

ẢNH: TGCC

Hậu cũng quay lại các buổi tập, biểu diễn và chia sẻ trên TikTok, Facebook để đưa những điệu múa Khmer đến gần hơn với cộng đồng. Những video trong trang phục truyền thống thu hút hàng ngàn lượt xem, qua đó giúp nhiều người biết hơn về nghệ thuật Khmer.

Bên cạnh đó, chị mở một cửa hàng nhỏ cho thuê trang phục Khmer truyền thống. Khoản thu từ hoạt động này được sử dụng một phần để duy trì các hoạt động cộng đồng, đồng thời tạo cơ hội để mọi người trải nghiệm trang phục truyền thống trong các dịp lễ hội.

ẢNH: TGCC

Con đường thiện nguyện xuất phát từ những điều giản dị

Song song với việc dạy múa và quảng bá văn hóa Khmer, Hậu còn dành thời gian cho hoạt động thiện nguyện.

Ban đầu chỉ là những việc nhỏ: vận động người quen tặng quần áo cũ, góp gạo, mì và nhu yếu phẩm cho các gia đình khó khăn trong xóm. Mỗi lần trực tiếp gặp một hoàn cảnh, chị lại tìm cách kết nối thêm nguồn hỗ trợ.

Một trường hợp khiến Hậu nhớ mãi là mẹ con chị Ngân ở ấp Tân Qui B, xã Tân Thạnh. Năm 2022, gia đình chị Ngân rơi vào cảnh khó khăn vì bệnh tật và không có nguồn thu ổn định. Hai mẹ con phải đi bắt ốc bán, có hôm không bán được thì dùng chính số ốc ấy làm thức ăn.

Biết hoàn cảnh, Hậu viết bài kêu gọi trên trang cá nhân, đồng thời liên hệ các nhà hảo tâm để vận động hỗ trợ. Tiền và nhu yếu phẩm sau đó được trao trực tiếp cho hai mẹ con, giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt.

Từ trường hợp đầu tiên ấy, Hậu tiếp tục kết nối nhiều hoàn cảnh khác với các nhà hảo tâm. Chị không đặt nặng số lượng người đã giúp mà quan tâm việc khoản hỗ trợ có đến đúng người, đúng lúc và giúp họ có thêm điều kiện vượt qua khó khăn hay không.

Trong hoạt động thiện nguyện, Hậu cũng chú trọng sự minh bạch. Các khoản đóng góp được chị sao kê, công khai trên mạng xã hội và trao trực tiếp đến người nhận.

Cách làm ấy giúp chị duy trì được sự tin tưởng của những người đồng hành.

ẢNH: TGCC

Giữ văn hóa, trao yêu thương

Gần 30 tuổi, Hậu vẫn duy trì song song hai công việc: dạy múa và thiện nguyện. Một bên giúp chị kết nối với cội nguồn văn hóa Khmer, một bên đưa chị đến gần hơn với những hoàn cảnh cần sẻ chia.

Hậu nói: “Đối với tôi, gìn giữ văn hóa và làm thiện nguyện đều xuất phát từ một chữ ‘tâm’. Văn hóa giúp gìn giữ cội nguồn dân tộc, còn thiện nguyện giúp lan tỏa tình yêu thương giữa con người với con người”.

Chị mong khi còn trẻ, còn sức khỏe và khả năng cống hiến, mình có thể làm những việc có ích: tiếp tục truyền dạy những điệu múa Khmer cho người trẻ và đồng hành với những hoàn cảnh khó khăn.

Với Hậu, đó là hai cách khác nhau để trao đi: một bên trao lại những giá trị của cội nguồn, một bên trao thêm niềm tin cho những người đang cần một bàn tay sẻ chia.