Từ ‘cú sốc lầu 4’ đến hành trình không giới hạn trên không gian số

Anh không giữ khối tài sản số ấy cho riêng mình. Bằng đôi bàn tay ngắn và những ngón tay thô cứng, Khoa kéo những những mảnh đời yếu thế khác bước ra khỏi sự chật hẹp của số phận.

Từ nhỏ, chứng co cứng khớp đã khiến cơ thể Khoa chịu nhiều hạn chế. Nhưng suốt 12 năm học phổ thông, anh vẫn kiên trì đến trường. Tốt nghiệp trung học, Khoa đỗ ngành Công nghệ thông tin, Trường đại học Đà Lạt. Đam mê mã lệnh đồng nghĩa mỗi ngày đến lớp, cậu tân sinh viên phải mang theo chiếc ba lô chứa laptop cồng kềnh. Với cơ thể Khoa, đó không phải hành trang nhẹ nhàng.

Trong một lần lên cầu thang giảng đường, chiếc ba lô nặng kéo lệch trọng tâm khiến Khoa mất đà, lăn một mạch 12 bậc. Mắt kính vỡ, hai chân sưng và tụ máu. Cơn đau kéo dài cả tháng. Nhưng ngay hôm sau, thầy cô và bạn học vẫn thấy Khoa lê đôi chân bầm tím đến giảng đường.

Năm 2015, Khoa rời giảng đường về quê với tấm bằng kỹ sư công nghệ thông tin. Anh mong tìm một công việc ổn định tại địa phương, nhưng nhiều nơi từ chối vì e ngại tình trạng sức khỏe sẽ ảnh hưởng đến công việc.

ẢNH: NVCC

Rồi một công ty chấp nhận hồ sơ của Khoa, đúng vị trí chuyên môn. Nhưng văn phòng nằm ở tầng 4 và tòa nhà không có thang máy. Suốt một tuần, ngày nào anh cũng cố gắng vượt qua những bậc cầu thang để đến nơi làm việc. Đến ngày thứ bảy, đôi chân không thể tiếp tục. Khoa đành viết đơn xin nghỉ.

Bước xuống từ tầng 4, Khoa cảm thấy bất lực. Nhưng anh không oán trách số phận.

"Tôi nhận ra giới hạn sức khỏe là điều mình không thể thay đổi bằng thái độ giận dỗi. Cánh cửa này khép lại thì sẽ có cánh cửa khác mở ra. Tôi phải đi tìm cánh cửa mới chứ không thể đứng khóc trước cánh cửa đã đóng".

Sau đó, anh có gần hai năm làm việc tại Hội Người khuyết tật huyện Thăng Bình (Quảng Nam cũ), tích lũy thêm kinh nghiệm thực tế. Đến giai đoạn 2015 - 2016, Hội Người khuyết tật sáp nhập với Hội Người mù huyện, Khoa mất việc.

Trở về nhà, anh sống cùng cha mẹ, gần như cắt giảm mọi chi tiêu cá nhân, chỉ dành tiền cho ăn uống và thuốc men. Phần lớn thời gian còn lại, Khoa ở trong phòng, tự học trên máy tính để bổ sung kiến thức tin học và công nghệ chuyên sâu. 

Giới hạn không nằm ở những khiếm khuyết trên cơ thể

Bàn tay ngắn, các khớp ngón thô cứng là một trở ngại lớn với một kỹ sư máy tính. Không muốn để điều đó cản trở công việc, Khoa lấy chính bàn phím làm dụng cụ luyện tập, ép các ngón tay di chuyển theo đúng kỹ thuật. Sau thời gian dài tập luyện qua những cơn đau co rút, hiện anh có thể gõ khoảng 100 chữ/phút.

Khoản tiền đầu tiên Khoa kiếm được trên mạng là 100.000 đồng từ việc thiết kế một ảnh bìa Facebook trong hai ngày. Nhìn vào số tiền nhỏ, anh nhận ra vấn đề: mình mất quá nhiều thời gian cho một sản phẩm. Khoa bắt đầu tự tối ưu quy trình, loại bỏ những thao tác thừa để nâng năng suất.

ẢNH: NVCC

Không giấu nghề, Khoa tự quay video hướng dẫn các thủ thuật tin học văn phòng rồi đăng lên mạng xã hội. Ban đầu, anh chỉ muốn rèn kỹ năng viết kịch bản và nói trước ống kính. Nhưng những video ngắn, thực tế dần thu hút người xem.

Kênh TikTok Mình Là Khoa hiện có hơn 142.000 người theo dõi; Fanpage cùng tên đạt khoảng 161.000 người theo dõi; website cũng có hàng trăm lượt truy cập mỗi ngày. Công việc tăng dần, Khoa trở thành nhà thiết kế đồ họa và quản trị mạng độc lập. Anh còn hợp tác với nhiều đối tác ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Canada, Mỹ.

Thu nhập hơn 10 triệu đồng mỗi tháng giúp anh có thể tự lo các khoản điện, nước, internet cho gia đình. Ngày Khoa mua được chiếc tivi mới và điện thoại thông minh bằng tiền mình kiếm được, cha mẹ vừa mừng vừa tiếc tiền. Với anh, đó là dấu mốc cho thấy mình đã có thể gánh vác gia đình.

ẢNH: NVCC

Nhưng câu chuyện của Khoa không dừng ở việc tự tạo sinh kế. Anh muốn những người cùng cảnh ngộ cũng có cơ hội làm việc bằng năng lực của mình.

Khoa gặp Lâm, một thanh niên khuyết tật ở xã Thăng Trường (Đà Nẵng), tại CLB Thanh niên khuyết tật huyện Thăng Bình (cũ). Khi ấy, Lâm vừa rời ghế phổ thông, còn khá mông lung trước thế giới công nghệ. Khoa chia sẻ với Lâm về những hướng nghề nghiệp, cơ hội việc làm và để cậu tự lựa chọn con đường phù hợp.

Lâm xuống Đà Nẵng học nghề. Khi trở về với chứng chỉ trong tay, bài toán tìm khách hàng trực tuyến lại xuất hiện. Khoa tận dụng vai trò quản trị viên một nhóm IT để kết nối khách hàng cho Lâm.

Trước khi sản phẩm được gửi đi, Khoa kiểm tra kỹ từng dòng lệnh, từng chi tiết thiết kế. Chỗ nào chưa đạt, anh yêu cầu làm lại.

Khoa quan niệm, với người khuyết tật, cơ hội vốn không nhiều nên uy tín nghề nghiệp càng phải được xây dựng nghiêm túc. Sản phẩm không thể nhận sự xuê xoa hay thương hại chỉ vì người làm ra nó là người khuyết tật.

ẢNH: NVCC

Không chỉ hỗ trợ Lâm, trong vai trò Chủ nhiệm CLB Thanh niên khuyết tật, Khoa còn trở thành điểm tựa cho nhiều bạn trẻ đồng cảnh ngộ. Anh tổ chức các buổi tư vấn, định hướng và trực tiếp trang bị kỹ năng chuyển đổi số, giúp họ tìm kiếm cơ hội việc làm và sinh kế.

Khát khao ấy thôi thúc Khoa học thêm nghiệp vụ. Anh hoàn thành Chứng chỉ nghiệp vụ Sư phạm Tin học do Đại học Sư phạm Hà Nội 2 cấp, với mong muốn trực tiếp đứng lớp, dạy nghề và hướng dẫn người khuyết tật mở ra những cơ hội mới.

"Giới hạn không nằm ở những khiếm khuyết trên cơ thể, mà nằm ở suy nghĩ. Nó không phải bức tường ép ta dừng lại, mà là nấc thang để bước qua", Khoa tâm sự.