Cú hích cho Ukraine sau hội nghị NATO

Hội nghị thượng đỉnh NATO tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ đã kết thúc vào ngày 8.7, với một trong những trọng tâm là quyết sách về cuộc xung đột Nga - Ukraine. Theo Đài Al Jazeera hôm qua, lãnh đạo 32 thành viên NATO đã thông qua gói hỗ trợ quân sự trị giá khoảng 80 tỉ USD cho Kyiv trong năm 2026, đồng thời tái khẳng định cam kết bảo vệ Ukraine.

ẢNH: REUTERS

Bên lề hội nghị, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thực hiện một chiến dịch vận động ngoại giao bận rộn với gần 20 cuộc gặp song phương. Lãnh đạo Ukraine thông báo đã đạt một số thỏa thuận với Estonia, Hà Lan và Đan Mạch, cũng như đang đàm phán thỏa thuận về lĩnh vực máy bay không người lái (UAV) với Na Uy, Phần Lan và Canada.

Đáng chú ý nhất là cuộc gặp giữa ông Zelensky và ông Trump ngày 8.7. Theo Reuters, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ cấp giấy phép để Ukraine tự sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. "Bằng cách này, các bạn không thể phàn nàn rằng chúng tôi cung cấp không đủ. Đây là vũ khí phòng thủ, thứ mà tôi thích hơn là vũ khí tấn công", nhà lãnh đạo Mỹ phát biểu, đồng thời bày tỏ lạc quan về một nền hòa bình "có thể sớm đạt được".

Phản ứng trước các động thái của NATO, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã cảnh báo việc liên minh phương Tây viện trợ Ukraine và đẩy mạnh quân sự hóa châu Âu là "những quyết định vô trách nhiệm, có thể dẫn đến thảm họa không chỉ cho liên minh này mà cho toàn thế giới".

Sự thay đổi thái độ của Tổng thống Trump đối với Ukraine được xem là điểm bất ngờ của hội nghị lần này, trái ngược hoàn toàn với không khí căng thẳng trong cuộc gặp giữa lãnh đạo Mỹ - Ukraine tại Nhà Trắng đầu năm ngoái. Một nhà ngoại giao NATO lý giải với tờ Financial Times: "Rất đơn giản, ông Trump thích những người chiến thắng, và thời gian gần đây Ukraine đang bắt đầu giành ưu thế (trong xung đột với Nga)".

Việc Mỹ sẵn sàng chia sẻ công nghệ vũ khí tối tân cho một nước đang có xung đột cũng là điều hiếm thấy. Ông Charles Lichfield, nhà nghiên cứu từ tổ chức Atlantic Council (Mỹ), đánh giá: "Dù điều này không thay đổi ngay lập tức cục diện chiến trường, nhưng nó mang tính biểu tượng rất lớn về sự thay đổi thái độ của Tổng thống Trump", theo Financial Times. 

Trên thực tế, để Mỹ chính thức cấp phép cho Ukraine sản xuất Patriot sẽ phải trải qua nhiều công đoạn. Ngay cả khi hoàn tất các thủ tục pháp lý, quá trình chế tạo loại vũ khí này rất tốn thời gian và nguồn lực, trong khi Kyiv đang ưu tiên sản xuất số lượng lớn khí tài với giá phải chăng.

Dù Tổng thống Trump có những phát ngôn tích cực về Ukraine, phía châu Âu cũng đang thận trọng đánh giá động thái từ Washington. Tại hội nghị ở Ankara, ông cũng ít nhiều xích mích với các thành viên trong những vấn đề khác, do đó việc các đối tác xuyên Đại Tây Dương có chung lập trường về tình hình Ukraine hay không vẫn là điều bỏ ngỏ.