Cục diện chính trường Đức trước bước tiến của đảng cực hữu

Trí Đỗ
Trí Đỗ
Bước tiến mới của đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) trong cuộc bầu cử ngày 20.9 đang khiến bài toán liên minh và duy trì đồng thuận trên chính trường Đức thêm khó.

CDU chịu cú sốc lịch sử

Đảng AfD tiếp tục ghi dấu bước tiến mới khi giành khoảng 38,2% số phiếu tại bang Mecklenburg-Western Pomerania trong cuộc bầu cử ngày 20.9, vượt đảng Dân chủ xã hội (SPD) trung tả với khoảng 35,5%, theo Reuters.

Cục diện chính trường Đức trước bước tiến của đảng cực hữu - Ảnh 1.

Thủ tướng Merz phát biểu về kết quả bầu cử ở Berlin (Đức) ngày 20.9

Ảnh: AP

Ngược lại, đảng Dân chủ Cơ Đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ đạt 4,9%, dưới ngưỡng 5% để giành ghế trong nghị viện bang. Đây là kết quả tồi tệ nhất của CDU tại một cuộc bầu cử cấp bang kể từ năm 1949.

"Đây là một thảm họa", ông Merz thừa nhận. Trong bài phát biểu vào đêm bầu cử cấp bang, Thủ tướng Đức khẳng định vẫn giữ chức vụ và tiếp tục thúc đẩy các cải cách về thuế, y tế, lương hưu và giảm thủ tục hành chính. Ông cho rằng nước Đức đang trải qua những biến động sâu sắc, trong khi niềm tin vào các thể chế suy giảm.

'Thảm họa' bầu cử với đảng của Thủ tướng Đức: 4 điểm đáng lưu ý

Đây đã là lần thứ hai chỉ trong 2 tuần mà AfD đứng đầu một cuộc bầu cử cấp bang, sau Saxony-Anhalt ngày 6.9. Theo AFP, AfD hiện đạt khoảng 29% trong các cuộc thăm dò toàn quốc, với các chủ trương nổi bật gồm siết nhập cư và nối lại nguồn năng lượng giá rẻ từ Nga. Các lãnh đạo AfD nhanh chóng tận dụng kết quả để gia tăng sức ép lên CDU, theo Đài DW. Đồng lãnh đạo Tino Chrupalla tuyên bố AfD "rõ ràng có năng lực để điều hành đất nước" và kêu gọi ông Merz từ chức. Bà Alice Weidel, một đồng lãnh đạo khác, gọi AfD là "đảng của nhân dân mới ở Đức", đồng thời tiếp tục chỉ trích việc CDU từ chối xem xét khả năng hợp tác với AfD.

Tuy nhiên, lá phiếu ngày 20.9 không cho thấy một sự dịch chuyển đồng nhất của cử tri sang cánh hữu. Tại Berlin, đảng cánh tả Die Linke đứng đầu với 25,7%, CDU đạt 18,8%, AfD đứng thứ ba với 16,3%, còn SPD chỉ giành 12,1%, theo Al Jazeera.

'Bức tường lửa' trước phép thử mới

Kết quả ngày 20.9 phản ánh sức ép kinh tế - xã hội ngày càng rõ trong lựa chọn của cử tri Đức. Theo Reuters, chiến dịch tranh cử tại cả Mecklenburg-Western Pomerania và Berlin bị chi phối bởi chi phí năng lượng, nhà ở và sinh hoạt, giữa lúc kinh tế Đức trì trệ. Tại Mecklenburg-Western Pomerania, một số cử tri phàn nàn thu nhập không theo kịp giá cả và muốn nguồn lực được ưu tiên hơn cho các vấn đề trong nước.

Các đảng ở Đức đã khai thác sự bất mãn trên theo những hướng khác nhau. Tại Berlin, Die Linke tập trung vào tình trạng thiếu nhà ở và giá thuê cao. Trong khi đó, AfD vận động khôi phục đường ống Nord Stream, cho rằng khí đốt Nga có thể giúp giảm chi phí năng lượng. Tại miền đông nước Đức, sự ủng hộ dành cho AfD còn gắn với những bất mãn kéo dài. Theo trang The Conversation, cuộc bầu cử Saxony-Anhalt cho thấy nhập cư chỉ là một trong nhiều yếu tố thúc đẩy cử tri AfD. Kinh tế, an ninh, sự thiếu tin tưởng vào chính phủ và cảm giác người dân miền đông vẫn bị xem như "công dân hạng hai" cũng tác động đáng kể đến lá phiếu.

Tuy nhiên, thách thức lớn của AfD vẫn là chuyển lợi thế bầu cử thành quyền lực cầm quyền. Các chính đảng lớn tiếp tục duy trì "bức tường lửa", từ chối liên minh với AfD. Trong bối cảnh phiếu bầu ngày càng phân tán, diễn biến trên có thể khiến việc tạo các đa số ổn định trở nên phức tạp, theo Reuters. Tại Mecklenburg-Western Pomerania, kết quả sơ bộ cho thấy một chính quyền mới có thể cần một liên minh 3 đảng để tạo đa số, trong khi đảng Die Linke tại Berlin cũng phải tìm thêm đối tác để nắm quyền.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.