Phát hiện loài mèo mới sau hơn 100 năm

Phát hiện này được công bố mới đây trên tạp chí Current Biology. Các nhà nghiên cứu đặt tên khoa học cho loài mèo mới là Leopardus tilcayo, theo tên “tilcayo” mà người dân địa phương dùng để gọi loài mèo, theo The Guardian. 

Leopardus tilcayo được tìm thấy tại rừng Yungas ở Bolivia, nơi có địa hình núi cao, độ ẩm lớn và thường xuyên bị mây bao phủ. Loài này thuộc nhóm mèo hổ, vốn phân bố ở nhiều khu vực Nam Mỹ. Cá thể được phát hiện là một con đực 10 tuổi, dài khoảng 46 cm và nặng 1,4 kg. Loài mèo này có bộ lông màu nâu nhạt với những đốm hình hoa không đều trên cơ thể và có kích thước nhỏ hơn mèo nhà.

ẢNH: REUTERS

Theo nhà thám hiểm Paola Nogales-Ascarrunz, một trong những tác giả nghiên cứu, các đặc điểm ngoại hình của con vật ban đầu khiến các nhà khoa học nghĩ rằng nó thuộc một loài mèo hổ đã được biết đến. Tuy nhiên, những điểm khác biệt trong hình thái của nó đã đặt ra câu hỏi về danh tính thực sự của quần thể mèo hổ tại Bolivia.

Để giải đáp câu hỏi này, nhóm nghiên cứu đã phân tích dựa trên ADN của 38 cá thể mèo được thu thập tại nhiều quốc gia Nam Mỹ, trong đó có 8 mẫu vật bảo tàng. Kết quả cho thấy nhóm mèo hổ trước đây được xem là một loài thực chất gồm 5 loài khác biệt về mặt di truyền. Trong số đó, dòng dõi của Leopardus tilcayo đã tách khỏi các dòng dõi mèo hổ khác khoảng 1,4 triệu năm trước.

Jonas Lescroart, nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học Antwerp (Bỉ) và đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết nhóm mèo hổ thuộc dạng “loài khó phân biệt”, tức các loài có ngoại hình rất giống nhau nên khó nhận diện chỉ bằng quan sát bên ngoài. “Thông tin của chúng tôi hiện tại chỉ giới hạn ở 2 cá thể sống mà chúng tôi đã kiểm tra và một số ít hình ảnh”, ông nói.

Hiện giới khoa học vẫn chưa có nhiều thông tin về tập tính và số lượng Leopardus tilcayo trong tự nhiên. Dù vậy, phân tích mẫu phân cho thấy các loài gặm nhấm nhỏ có thể là 1 phần trong chế độ ăn của chúng, trong khi hình ảnh từ bẫy ảnh cho thấy loài này có thể hoạt động nhiều hơn vào ban đêm.

Các phân tích di truyền cũng giúp nhóm nghiên cứu xác định thời điểm dòng dõi Leopardus tilcayo tách khỏi những dòng mèo hổ khác. “Càng nhiều điểm khác biệt trong ADN của chúng, chúng ta càng ước tính thời gian các dòng dõi đó bị tách biệt về mặt vật lý càng lâu”, ông Lescroart nói. Theo ông, mức độ khác biệt này thường được xem là dấu hiệu của sự phân chia ở cấp độ loài đối với mèo.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng xác định thêm một phân loài mèo hổ mới tại vùng Yungas của Peru, đặt tên là Leopardus tigrinus antisuyo.

Các nhà nghiên cứu đã chia sẻ kết quả với Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) để phục vụ quá trình đánh giá riêng từng dòng dõi. Hiện Sách đỏ IUCN đã xếp nhóm mèo hổ trên vào 2 loài dễ bị tổn thương và có số lượng suy giảm. Việc công nhận Leopardus tilcayo là một loài riêng có thể giúp đánh giá chính xác hơn mức độ đe dọa đối với quần thể này.

Môi trường sống của Leopardus tilcayo cũng đang chịu nhiều sức ép từ nạn phá rừng, mở rộng nông nghiệp, cháy rừng do con người gây ra và hoạt động khai thác mỏ. Ông Eduardo Eizirik, nhà sinh vật học tiến hóa tai Đại học Công giáo Pontifical Rio Grande do Sul (Brazil), tác giả của nghiên cứu, cảnh báo: “Có rất nhiều loài chưa được phát hiện trên thế giới, và chúng có nguy cơ biến mất trước khi chúng ta kịp khám phá ra”.