Cuối năm, lừa tiền qua mạng gia tăng

Làm nhiệm vụ kiếm tiền ảo, mất tiền thật

Chị T.T.T.T (trú xã Việt Xuyên, Hà Tĩnh) vừa suýt mất số tiền lớn khi bị dụ dỗ tham gia "làm nhiệm vụ bán hàng nhận hoa hồng" trên mạng. Trong quá trình tham gia, chị đã chuyển cho các đối tượng hơn 90 triệu đồng. Khi muốn rút lại tiền gốc và khoản hoa hồng được hứa hẹn, chị bị yêu cầu nộp thêm hơn 100 triệu đồng, với lý do phải hoàn tất nhiệm vụ mới được rút tiền. Tin lời kẻ lừa đảo, chị đến Ngân hàng BIDV Chi nhánh Thạch Hà rút tiền tiết kiệm để chuyển khoản. Thấy chị lo lắng và giao dịch có dấu hiệu bất thường, nhân viên ngân hàng hỏi rõ rồi báo Công an xã Thạch Hà. Công an phối hợp giải thích thủ đoạn, giúp chị dừng giao dịch và ngăn được khoản chuyển thêm hơn 100 triệu đồng.

Ảnh: Quang Thuần tạo bằng AI

Đánh vào tâm lý muốn kiếm tiền nhanh và dễ dàng dịp cuối năm, các đối tượng lừa đảo qua mạng hiện nay đang nhắm đến mục tiêu là người nội trợ, người cao tuổi. Mới đây, Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố 7 đối tượng để điều tra hành vi chiếm đoạt tài sản qua mạng và rửa tiền liên quan đến ứng dụng Tatao Live. Theo điều tra ban đầu, tháng 6.2025, các bị can thành lập Công ty TNHH Công nghệ Tatao VN và Công ty TNHH Phát triển thị trường Livestream AI. Trong đó, Hoàng Trung Kiên (23 tuổi) giữ chức Giám đốc Tatao VN. Nhóm này quảng bá Tatao Live là ứng dụng AI có thể tự động livestream bán hàng, giúp người dùng tạo thu nhập mà không cần trực tiếp kinh doanh.

Người tham gia phải mua các gói AI Livestream có giá từ 2,9 triệu đến 418,9 triệu đồng. Sau khi kích hoạt tài khoản, họ chỉ cần xem video từ 30 giây đến 1 phút rồi chờ hệ thống cộng tiền sau 2 - 4 tiếng. Ứng dụng quảng cáo thu nhập từ 30.000-50.000 đồng/ngày với gói cơ bản, lên tới 1,5 triệu đồng/ngày với gói Matrix Livestream.

Ban đầu, hệ thống chi trả tiền để tạo lòng tin và khuyến khích người dùng giới thiệu thêm thành viên. Tuy nhiên, cơ quan công an xác định Tatao Live không có thông tin về đơn hàng, sản phẩm hay bằng chứng doanh thu thương mại điện tử thực tế. Tiền trả cho người tham gia chủ yếu lấy từ khoản mua gói dịch vụ của những người vào sau. Đến tháng 4.2026, người dùng không thể rút tiền, nhiều hội nhóm giải tán, văn phòng Tatao đóng cửa. Theo thống kê ban đầu, khoảng 40.000 người Việt tham gia hệ thống, nộp tổng cộng 407 tỉ đồng; số tiền bị chiếm đoạt lên tới hơn 220 tỉ đồng.

Đáng nói là thủ đoạn dẫn dụ đầu tư online không phải là mới, nhưng liên tục có nhiều nạn nhân bị lừa. Trước đó, tháng 7.2026, Công an Đà Nẵng khởi tố 2 người bị cáo buộc tổ chức hệ thống đầu tư tiền ảo đa cấp BIT99. Các bị can dùng lời mời chào "việc nhẹ, lương cao" để tiếp cận người tham gia, sau đó dụ họ đầu tư vào các dự án tiền số. Theo điều tra ban đầu, một số dự án không có hoạt động kinh doanh tạo lợi nhuận thực tế, tiền người vào sau được dùng trả cho người trước và chi hoa hồng lôi kéo thành viên, tổng số tiền huy động lên đến hàng trăm tỉ đồng.

Ảnh: B.C.A

Tháng 9.2026 vừa qua, Công an Hà Nội cũng khởi tố vụ án liên quan token FTXF. Nhóm này cũng dùng thủ đoạn quảng bá token bằng câu chuyện về đội ngũ phát triển ở Anh và một hệ sinh thái ứng dụng công nghệ, số tiền huy động từ các nạn nhân lên tới hàng chục tỉ đồng. Đây là biến thể khác của kiểu đánh vào kỳ vọng lợi nhuận: dựng một mô hình có vẻ hiện đại, quảng bá tiềm năng, thu hút người tham gia rót tiền rồi khiến họ khó hoặc không thể thu hồi vốn.

Bộ Công an khuyến cáo những thủ đoạn lừa đảo thông qua hình thức "làm nhiệm vụ bán hàng nhận hoa hồng" trên không gian mạng hoặc dụ dỗ vào đường dây tiền ảo ngày càng tinh vi. Các đối tượng thường lợi dụng mạng xã hội để quảng cáo việc làm thêm với những lời mời gọi hấp dẫn như công việc đơn giản, thu nhập cao, nhận hoa hồng nhanh chóng. Ban đầu, kẻ lừa đảo có thể trả một khoản tiền nhỏ để tạo lòng tin, sau đó yêu cầu người tham gia chuyển tiền thực hiện các nhiệm vụ có giá trị ngày càng lớn. Khi nạn nhân muốn rút tiền gốc và hoa hồng, các đối tượng tiếp tục viện dẫn nhiều lý do như chưa hoàn thành nhiệm vụ, cần nâng cấp tài khoản hoặc phải nộp thêm tiền mới đủ điều kiện rút. Tâm lý muốn thu hồi số tiền đã bỏ ra khiến nhiều người tiếp tục chuyển tiền theo yêu cầu, càng lún sâu vào vòng xoáy lừa đảo và có nguy cơ mất toàn bộ tài sản.

Dán đè mã QR lừa tiền thanh toán

Thời gian qua, thủ đoạn dán đè mã QR thanh toán đã được ghi nhận ở nhiều địa phương, với thiệt hại từ những khoản nhỏ đến các giao dịch hàng triệu đồng. Điểm chung là kẻ gian thay mã QR của cửa hàng bằng mã liên kết với tài khoản khác. Khách hàng quét mã và tưởng đã trả tiền cho người bán, nhưng tiền lại chuyển sang tài khoản của kẻ lừa đảo. Tại Hà Nội, một chủ tiệm tạp hóa phát hiện mã QR bị dán đè sau khi khách chuyển 50.000 đồng nhưng tiền không vào tài khoản cửa hàng. Một quán cà phê ở Vĩnh Phúc cũng có 2 mã QR bị thay thế; chủ quán phải bù khoản tiền vài trăm ngàn đồng khi khách không đồng ý trả lần thứ hai.

Ở TP.HCM, cơ quan chức năng ghi nhận một khách hàng thanh toán hóa đơn siêu thị 357.000 đồng nhưng tiền vào tài khoản người lạ. Trong một trường hợp khác, khách mua điện thoại chuyển 10 triệu đồng theo mã QR dán tại quầy; cửa hàng phát hiện mã đã bị thay và vị khách mất số tiền đã chuyển khoản. Mới đây, Công an xã Phước An, TP.Đồng Nai phát hiện một nam thanh niên mang theo 90 bản photocopy mã QR tài khoản cá nhân cùng hồ, kéo và băng keo. Người này khai đã dán mã lên các sạp hàng ở khu vực chợ và dọc đường Hùng Vương, thu lợi bất chính khoảng 20 triệu đồng. Những vụ việc trên cho thấy thao tác quét mã nhanh chóng có thể khiến khách hàng bỏ qua bước kiểm tra người nhận.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu lưu ý mã QR không rõ nguồn gốc có thể dẫn người dùng đến website giả mạo nhằm đánh cắp thông tin. Trong một số trường hợp, người dùng còn bị dụ tải tệp chứa mã độc về thiết bị. Vì vậy, rủi ro không chỉ nằm ở việc chuyển tiền nhầm do mã thanh toán bị đánh tráo mà còn ở việc truy cập đường dẫn không an toàn hoặc làm theo những hướng dẫn đáng ngờ sau khi quét mã. Để hạn chế rủi ro, chuyên gia Ngô Minh Hiếu khuyến cáo người dùng cần kiểm tra kỹ thông tin sau khi quét mã QR thanh toán, đặc biệt là số tài khoản, tên chủ tài khoản và tên chủ cửa hàng. Nếu phát hiện thông tin không khớp, cần báo ngay cho đơn vị kinh doanh. Với mã QR dẫn đến đường link, người dùng nên kiểm tra kỹ địa chỉ truy cập, chỉ sử dụng mã từ nguồn đáng tin cậy và thận trọng với các tệp được yêu cầu tải về. Việc xác minh trước khi thao tác giúp hạn chế nguy cơ chuyển nhầm tiền hoặc bị dẫn dụ đến các trang giả mạo.