Cựu giám đốc nhân sự U.60 khởi nghiệp lần thứ 10, học làm điều này cùng Gen Z

Không chọn nghỉ ngơi, cũng không chỉ tiếp tục với những công việc quen thuộc như tư vấn hay giảng dạy, ông Khôi bước vào một lĩnh vực gần như hoàn toàn mới. Ở đó, người cựu giám đốc nhân sự phải học viết kịch bản, nghĩ câu “hook”, đứng trước máy quay và tìm cách cô đọng những kiến thức từng cần nhiều ngày để giảng dạy vào một video khoảng 60 giây. Đây cũng không phải lần đầu ông thử sức với kinh doanh.

“Người ta nói là ‘bất quá tam’, nhưng mà mình thì bất quá 10 rồi”, ông Khôi nói vui về lần khởi nghiệp thứ 10 của mình.

Lần khởi nghiệp thứ 10 khác 9 lần trước

Ông Khôi cho biết đã làm nghề nhân sự hơn 30 năm, trong đó phần lớn thời gian đảm nhiệm vai trò giám đốc khối quản trị nguồn nhân lực tại các tập đoàn đa quốc gia và những doanh nghiệp lớn của Việt Nam. Sau nhiều năm làm quản lý, đào tạo và phát triển con người trong doanh nghiệp, ông sở hữu một khối lượng kinh nghiệm đủ lớn để tiếp tục với những công việc quen thuộc như tư vấn hoặc giảng dạy.

Thực tế, ông vẫn tham gia giảng dạy tại Trường đại học Tài chính - Marketing và chương trình liên kết với Đại học UCSI của Malaysia. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở những lựa chọn an toàn ấy, ông cho rằng mình sẽ bỏ lỡ cơ hội thử sức với một lĩnh vực mà người trẻ đang sử dụng mỗi ngày.

Trước đó, ông Khôi từng ít nhất 9 lần khởi nghiệp, phần lớn trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn và ẩm thực. Đó đều là những lĩnh vực ông yêu thích, nhưng lại không trực tiếp gắn với chuyên môn mà ông đã theo đuổi suốt hàng chục năm.

Ở lần thứ 10, ông quyết định làm ngược lại. Thay vì tìm một lĩnh vực mới để kinh doanh, ông dùng chính những gì mình đã tích lũy trong nghề nhân sự làm nền tảng để xây dựng kênh TikTok “Chú Khôi nhân sự”.

“Đây là lần đầu tiên tôi sử dụng đúng chuyên môn của mình, đúng kinh nghiệm 30 năm đi làm của mình để khởi nghiệp”, ông nói. Một điểm khác nữa là lần này, những người đồng hành cùng ông phần lớn là những bạn trẻ sinh năm 2000 trở về sau.

Khoảng cách tuổi tác vì thế trở thành một trải nghiệm mới trong hành trình khởi nghiệp. Trước đây, ông thường làm việc hoặc bắt đầu kinh doanh cùng những người ngang tuổi, thậm chí lớn tuổi hơn; còn lần này, ông phải học cách làm việc với Gen Z, hiểu cách họ tiếp nhận thông tin, giao tiếp và nhìn về nghề nghiệp.

Theo ông Khôi, ở tuổi U.60, nhiều người có xu hướng chọn một nhịp sống chậm hơn. Có người dành thời gian cho gia đình, đi du lịch hoặc nếu tiếp tục làm việc thì cũng ưu tiên những công việc ổn định, ít rủi ro và gần với kinh nghiệm vốn có.

Bản thân ông cũng từng nghĩ đến những lựa chọn như vậy. Nhưng khi nhìn lại hơn 30 năm làm nghề, ông cho rằng những kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng mình tích lũy vẫn có thể hữu ích đối với nhiều người trẻ đang bắt đầu hành trình nghề nghiệp.

Khi còn trẻ, ông từng mong có một người đi trước đủ kinh nghiệm để chỉ dẫn nhưng không dễ tìm được. Vì vậy, khi đã ở vị trí có thể chia sẻ lại những điều mình từng phải tự học, ông đặt câu hỏi rằng tại sao không thử trở thành người hướng dẫn cho một thế hệ khác.

Ý tưởng ấy đưa một người vốn quen với phòng họp, những buổi đào tạo và môi trường doanh nghiệp bước lên TikTok. Nhưng xem mạng xã hội và trực tiếp làm nội dung cho mạng xã hội là hai trải nghiệm hoàn toàn khác.

Ông Khôi phải học từ những việc rất cơ bản như quay video, viết kịch bản, cách mở đầu nội dung hay khái niệm “hook” mà những người làm nội dung vẫn thường sử dụng. Những thuật ngữ trước đây ông có thể từng nghe qua trong công việc, khi thực sự bắt tay làm lại trở thành những kỹ năng phải học từ đầu.

Khó nhất, theo ông, là thay đổi cách truyền tải kiến thức. Một chủ đề về nhân sự trước đây có thể được giảng trong hai, ba ngày, thậm chí kéo dài cả tuần hoặc lâu hơn; trên TikTok, người nói chỉ có khoảng 60 giây để truyền tải nội dung và giữ người xem ở lại.

Nhân sự vốn không phải một chủ đề dễ tạo sự hấp dẫn ngay từ những giây đầu. Vì vậy, bài toán của ông là làm sao đơn giản hóa cách nói nhưng không biến những kiến thức nghề nghiệp thành các lời khuyên chung chung hoặc mất đi phần cốt lõi.

Từ một người đã có hàng chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực của mình, ông lại trở về vị trí của một người mới bắt đầu trong lĩnh vực khác. Với ông, chính cảm giác phải học lại ấy là điều khiến lần khởi nghiệp thứ 10 trở nên khác biệt so với những lần trước.

Khi kinh nghiệm của người đi trước gặp những câu hỏi của Gen Z

Kênh “Chú Khôi nhân sự” dần trở thành nơi ông đưa những câu chuyện về tuyển dụng, CV, phỏng vấn và phát triển nghề nghiệp đến gần hơn với người trẻ. Không chỉ đăng video, ông còn tiếp xúc với nhiều bạn đang gặp những vấn đề cụ thể trong quá trình tìm việc và bắt đầu sự nghiệp.

Có người gửi CV đến nhiều doanh nghiệp nhưng gần như không nhận được phản hồi. Có người đã được gọi phỏng vấn vài nơi nhưng vẫn chưa thể bước vào công ty mà bản thân thực sự mong muốn.

Ông Khôi cũng dần làm quen với cách Gen Z gọi những mục tiêu ấy là “manifest” của mình. Từ chính những cuộc trò chuyện như vậy, ông nhận ra nhiều người trẻ không thiếu mong muốn tiến lên, nhưng lại chưa biết cách chuẩn bị hồ sơ, thể hiện kinh nghiệm hay bước vào một cuộc phỏng vấn sao cho tốt hơn.

Một trong những trường hợp ông nhớ là một bạn trẻ đã gửi hồ sơ đến nhiều công ty. Dù từng nhận được một số lời mời phỏng vấn, những nơi đó vẫn chưa phải doanh nghiệp mà bạn thực sự mong muốn được làm việc.

Sau khi trò chuyện, ông hỗ trợ người này chỉnh sửa CV, chuẩn bị hồ sơ và từng bước cho quá trình phỏng vấn. Cuối cùng, bạn trẻ ấy nhận được công việc tại một doanh nghiệp thuộc nhóm hàng đầu thế giới trong lĩnh vực mình theo đuổi.

Với ông Khôi, niềm vui nằm ở việc kinh nghiệm của mình có thể giúp một người trẻ tiến gần hơn tới mục tiêu nghề nghiệp. “Mỗi người mỗi ước mơ, không ai giống ai hết. Miễn là em có ước mơ và em thực sự muốn xây dựng ước mơ đó của mình”, ông nói.

Cũng từ những trải nghiệm ấy, ông càng muốn những gì mình chia sẻ phải xuất phát từ câu chuyện thật thay vì những lời khuyên quá chung chung. Bản thân ông đã trải qua nhiều lần khởi nghiệp, trong đó không phải lần nào cũng thành công hoặc đi đến cùng.

Có những dự án từng khởi đầu thuận lợi nhưng sau đó gặp khó khăn. Ông thừa nhận đôi lúc sự kiên trì của mình không đủ, dẫn đến việc dừng lại giữa chừng và quay về con đường làm thuê để tìm lại cảm giác an toàn.

Sau nhiều lần bắt đầu rồi dừng lại, bài học ông nhắc nhiều ở lần khởi nghiệp này là sự kiên trì. Theo ông, nếu đã xác định khởi nghiệp là cách xây dựng một ước mơ riêng, khó khăn trong giai đoạn đầu gần như là điều chắc chắn sẽ xảy ra.

Điều quan trọng không phải là tìm một con đường không có trở ngại, mà là đủ kiên trì để xử lý từng vấn đề một. Khi nhìn một người đã thành công, người ngoài thường chỉ thấy giai đoạn họ bắt đầu “thu hoạch”, trong khi những năm tháng phải gieo hạt, trồng cây và chịu khó khăn phía trước ít khi được nhìn thấy.

Chính trải nghiệm từ những lần khởi nghiệp trước khiến ông Khôi cho rằng kiên trì đôi khi quan trọng hơn cảm giác hào hứng ở thời điểm bắt đầu. Một ý tưởng có thể tạo ra động lực ban đầu, nhưng để đi đủ xa lại phụ thuộc vào khả năng tiếp tục làm việc khi những khó khăn xuất hiện.

Ở tuổi U.60, ông Phạm Mạnh Khôi vẫn đang học một công việc mà trước đó mình chưa từng làm. Từ một người có thể giảng một chủ đề trong nhiều ngày, ông tập nói trong 60 giây; từ một nhà quản lý quen làm việc với nhiều thế hệ trong doanh nghiệp, ông học cách hiểu ngôn ngữ và cách tiếp nhận thông tin của Gen Z.

Lần khởi nghiệp thứ 10 vì thế không phải nỗ lực để chứng minh rằng ông vẫn còn trẻ. Nó giống một cách khác để sử dụng những gì đã tích lũy sau hơn 30 năm làm nghề và đưa chúng đến một thế hệ đang đứng ở điểm khởi đầu của hành trình sự nghiệp.

Với ông Khôi, tuổi nghỉ hưu không nhất thiết phải là thời điểm khép lại một con đường. Đôi khi, đó chỉ là lúc người ta đổi vai, từ người đã quen với công việc của mình trở thành người học lại một công việc mới, và từ người từng mong có một người dẫn đường trở thành người có thể chia sẻ kinh nghiệm cho những người đi sau.