Cứu trợ khẩn cấp sau thiên tai sao cho hiệu quả?

Từ những trăn trở trên, sáng 19.12.2025, Quỹ Khởi sự Từ Tâm đã phối hợp với Báo Đại đoàn kết tổ chức hội thảo "Quy trình cứu trợ khẩn cấp sau thiên tai: Thực trạng và bài học kinh nghiệm", nhằm nhìn lại những điểm được và chưa được trong công tác cứu trợ, qua đó hướng tới việc xây dựng một bộ quy trình cứu trợ khẩn cấp có thể áp dụng trong thực tiễn.

ẢNH: D.K

Nhìn lại những bất cập sau các chuyến cứu trợ

"Năm 2025 là một năm có quá nhiều thiên tai, gây thiệt hại nhân mạng, hoa màu, tài sản, nhà cửa của hàng triệu đồng bào", ông Nguyễn Phú Đức, Giám đốc Quỹ Khởi sự Từ Tâm chia sẻ tại hội thảo và cho rằng, sau các đợt cứu trợ, những người làm công tác thiện nguyện đã nhận ra nhiều vấn đề cần phải xem lại.

Theo ông Đức, bên cạnh những "điểm sáng" trong cứu hộ, cứu trợ, vẫn còn không ít bất cập như chồng chéo trong phối hợp, thiếu thông tin về mức độ thiệt hại, có nơi hàng hóa cứu trợ bị ứ đọng. "Công tác cứu trợ hiện nay chỉ giải quyết được nhu cầu trước mắt, còn về lâu dài thì sao?", ông Đức đặt vấn đề. Từ thực tế đó, Quỹ Khởi sự Từ Tâm mong muốn thông qua hội thảo, cùng các cá nhân, đơn vị có kinh nghiệm trong công tác cứu trợ, các cơ quan báo chí, nhóm thiện nguyện… nhìn lại toàn diện cả mặt tích cực lẫn hạn chế, qua đó từng bước hoàn thiện bộ quy trình cứu trợ khẩn cấp sau thiên tai, đảm bảo đúng đối tượng, kịp thời và minh bạch.

ẢNH: D.K

Bà Đặng Thị Kim Oanh, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Kim Oanh, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ Khởi sự Từ Tâm, cho biết luôn mong muốn hoạt động thiện nguyện không chỉ xuất phát từ tấm lòng mà còn được triển khai bài bản để mang lại hiệu quả thực chất cho người thụ hưởng.

"Quỹ Khởi sự Từ Tâm luôn mong muốn làm sao để công tác thiện nguyện lan tỏa nhiều hơn, hiệu quả hơn, để bà con vùng thiên tai, các em nhỏ, người bệnh, người yếu thế… nhận được sự sẻ chia, hỗ trợ ngày càng nhiều hơn", bà Oanh chia sẻ.

Theo bà Oanh, việc tổ chức hội thảo lần này xuất phát từ mong muốn sớm xây dựng một bộ quy trình cứu trợ khẩn cấp nhưng trước mắt áp dụng trong nội bộ quỹ và các đơn vị thân thuộc. "Nếu các cơ quan, đơn vị khác thấy cần, chúng tôi sẵn sàng chia sẻ", bà Oanh nói thêm.

ẢNH: D.K

Cần một quy trình thống nhất, có điều phối và ứng dụng công nghệ 

"Tôi đã nhiều lần đề nghị phải tổ chức các hội thảo như thế này để có một quy trình, quy chuẩn về cứu trợ, tránh tình trạng cứu trợ tự phát, không đúng đối tượng và nhiều bất cập khác", ông Võ Văn Thiện, nguyên Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nguyên Trưởng ban Công tác phía Nam phát biểu tại hội thảo.

ẢNH: D.K

Theo ông Thiện, công nghệ thông tin cần được áp dụng mạnh mẽ hơn trong cứu trợ. Việc xây dựng một ứng dụng cứu trợ, trong đó cập nhật rõ ràng thông tin về địa bàn bị thiệt hại, nhu cầu hỗ trợ, nguồn lực đăng ký ủng hộ và tiến độ phân phối, sẽ giúp hoạt động cứu trợ minh bạch, nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Trong phần thảo luận, đại diện các cơ quan báo chí, quỹ từ thiện, nhóm thiện nguyện đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tế từ quá trình tham gia cứu trợ tại các vùng thiên tai. Các ý kiến đều cho rằng cứu trợ khẩn cấp chỉ hiệu quả khi có thông tin chính xác, kịp thời và có sự điều phối thống nhất, tránh tình trạng mạnh ai nấy làm.

ẢNH: D.K

Nhà báo Nguyễn Đức Liên, Cố vấn Truyền thông Tập đoàn Kim Oanh, Chủ tịch Danh dự Quỹ Khởi sự Từ Tâm và nhà báo Chu Ninh, Trưởng Ban Đại diện Báo Đại đoàn kết tại TP.HCM đã cùng lắng nghe các ý kiến, chia sẻ. Nhà báo Nguyễn Đức Liên, cũng nhận định cứu trợ khẩn cấp là công việc rất áp lực; chỉ cần chậm trễ, sai nhu cầu hoặc thiếu tổ chức, nguồn lực lớn cũng có thể trở nên kém hiệu quả.

ẢNH: D.K

Kết luận hội thảo, nhà báo Chu Ninh cho rằng để công tác cứu trợ diễn ra nhanh và hiệu quả, cần hội tụ nhiều yếu tố, trong đó trước hết là thông tin rõ ràng: cứu trợ ở đâu, cứu trợ ai, cần hỗ trợ những gì cho người dân.

"Không nên hành chính hóa công tác cứu trợ, nhưng phải có sự điều phối từ một trung tâm điều phối cứu trợ, tránh bị manh mún, dàn trải, kém hiệu quả", nhà báo Chu Ninh nhấn mạnh. Theo ông, vai trò đầu mối của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam rất quan trọng, cần phát huy tối đa; đồng thời khi xây dựng quy trình cứu trợ phải đặc biệt chú trọng yếu tố con người, những người có kỹ năng, kinh nghiệm thực tế và hiểu địa bàn.