Đảng Dân chủ Mỹ chạy nước rút

Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là đến hạn chót 11.12 để chốt dự luật ngân sách liên bang. Giới lãnh đạo đảng Dân chủ đang phải thống nhất phương án tài trợ chính phủ, nhằm tạo đà suôn sẻ trước khi chính thức kiểm soát quốc hội khóa mới vào tháng 1.2027.

Giằng co nội bộ

Theo báo Politico đưa tin ngày 13.11, ưu tiên của đảng này là tránh một cuộc đối đầu trực diện về ngân sách với chính quyền Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa. Các nguồn tin cho biết phe Dân chủ đang cân nhắc phương án gia hạn ngân sách tạm thời đến tháng 3 hoặc tháng 4 năm sau, thay vì để xảy ra nguy cơ đóng cửa chính phủ.

Ảnh: AP

Tuy nhiên, rủi ro chính phủ bị đình chỉ hoạt động vẫn chực chờ do bất đồng nội bộ liên quan đến khoản ngân sách cho cuộc chiến tại Iran. Nhiều nghị sĩ Dân chủ đang chịu áp lực phải sử dụng quyền phê chuẩn ngân sách để đề nghị chấm dứt xung đột. Trong khi đó, giới lãnh đạo đảng Dân chủ muốn dành những ngày đầu nắm quyền để tập trung vào các chương trình nghị sự về chi phí sinh hoạt, tránh bị cuốn vào thế đối đầu ngân sách với phe Cộng hòa. Hạ nghị sĩ Hakeem Jeffries, người dự kiến trở thành Chủ tịch Hạ viện Mỹ năm sau, khẳng định phe Dân chủ phản đối cuộc chiến tại Iran từ ngày đầu, song cho biết giới lập pháp đang khẩn trương đánh giá những giải pháp khả thi nhất trước hạn chót 11.12.

Ngoài ra, nội bộ đảng Dân chủ cũng chứng kiến sự cạnh tranh ở Thượng viện. Thượng nghị sĩ Chris Van Hollen hôm 12.11 đã chính thức tuyên bố tranh cử vị trí lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, thách thức đồng nghiệp đương nhiệm Chuck Schumer. Theo Đài CNN, ông Van Hollen, một người chỉ trích gay gắt chiến dịch của Israel tại Dải Gaza, muốn thúc đẩy đường lối cứng rắn hơn với Tel Aviv, so với lập trường có phần ủng hộ Israel của ông Schumer. Đáp lại, ông Schumer tự tin thành tích của đảng Dân chủ tại Thượng viện trong bầu cử giữa kỳ sẽ mang lại đủ sự ủng hộ trong cuộc bỏ phiếu nội bộ đầu tháng 12 để tiếp tục giữ vị trí lãnh đạo.

Toan tính chiến lược

Ngoài các bước chuẩn bị tại quốc hội, giới lãnh đạo đảng Dân chủ cũng đang tính toán cẩn trọng các nước đi nhằm vào giới chức chính quyền hiện tại, điển hình là nỗ lực luận tội Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Theo Politico, dù nhiều hạ nghị sĩ kêu gọi nhanh chóng phế truất người đứng đầu Lầu Năm Góc, giới lãnh đạo đảng Dân chủ lại cảnh báo việc vội vàng mở tiến trình luận tội ngay trong tháng 1.2027 có thể làm lu mờ các ưu tiên lập pháp quan trọng khác. Hạ nghị sĩ Adam Smith nhấn mạnh phe Dân chủ cần thảo luận để tìm ra lộ trình phù hợp thay vì hành động bốc đồng. Dù vậy, ông Jeffries khẳng định quan điểm nhất quán của đảng Dân chủ là ông Hegseth phải rời chức vụ.

Trong bối cảnh phe Dân chủ rục rịch hàng loạt kế hoạch điều tra, chính quyền Nhà Trắng đương nhiệm cũng có những điều chỉnh chiến lược. Hãng AP đưa tin Tổng thống Donald Trump ngày 12.11 đã chỉ đạo Phó tổng thống JD Vance ngừng tập trung vào xung đột với Iran để chuyển hướng sang các vấn đề đối nội, bao gồm chống tội phạm và tham nhũng tại các bang do đảng Dân chủ kiểm soát.

Ông Trump nhấn mạnh Mỹ không cần thỏa thuận với Iran và khẳng định xung đột quân sự tại đây đã kết thúc trên thực tế. Chỉ đạo này được đưa ra sau khi ông Vance đổ lỗi cuộc chiến Iran là một phần nguyên nhân dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ. Dù vậy, việc không có thỏa thuận có thể khiến eo biển Hormuz tắc nghẽn kéo dài. Khi đó, trách nhiệm tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến có thể sẽ đặt nặng vào giới lập pháp tại Đồi Capitol.