Vì sao mục tiêu đầu năm dễ... dang dở? Và làm thế nào để những dự định, mục tiêu không mãi chỉ là lời hứa với bản thân?
Khí thế những mục tiêu đầu năm
Tháng 1, Đỗ Minh Thư (25 tuổi, ngụ ở 20 Lê Thị Chợ, P.Phú Thuận, TP.HCM; trước là P.Phú Thuận, Q.7. TP.HCM) mua cuốn sổ tay để viết những mục tiêu trong năm 2026. Theo Thư, những mục tiêu gồm có: giảm cân, chạy 5 km mỗi sáng, học thêm tiếng Hàn, tiết kiệm 5 triệu đồng mỗi tháng…
Nhưng vào cuối tháng 2, tức sau Tết Nguyên đán, Thư thừa nhận "có lẽ không thể thực hiện được những mục tiêu ấy". Lý do, Theo Thư là vì chuyến đi du xuân đầu năm cùng nhóm bạn cũ dẫn đến "chiếc ví eo hẹp". Chưa kể, khi nhìn những dự án thực hiện trong quý 1, Thư cho hay sẽ không có thời gian để học thêm tiếng Hàn.
Nên chia nhỏ mục tiêu và từng bước chinh phục
ẢNH MINH HỌA: THANH NAM
Câu chuyện của Thư không phải cá biệt. Trên Threads, nhiều thành viên là người trẻ thừa nhận vào dịp đầu năm tỏ ra khí thế với những quyết tâm thực hiện nhiều mục tiêu, nhưng sự quyết tâm ấy không còn nguyên vẹn theo thời gian, họ bỏ cuộc và cái kết là không thực hiện được, nhiều mục tiêu "đứt gánh giữa đường".
Theo chuyên gia kỹ năng sống Phan Thanh Vương (Trung tâm kỹ năng sống Skill Up, P.Đức Nhuận, TP.HCM; trước là P.4, Q.Phú Nhuận, TP.HCM), lý giải nguyên nhân vì sao một bộ phận người trẻ dễ bỏ cuộc trong việc chinh phục các mục tiêu đã đề ra.
"Một phần vì đặt mục tiêu theo cảm hứng, không theo năng lực thực tế. Đầu năm thường đi kèm cảm xúc "làm lại từ đầu". Nhiều người đặt mục tiêu dựa trên phiên bản lý tưởng của mình, chứ không phải phiên bản hiện tại. Chính mục tiêu quá lớn tạo áp lực vô hình. Khi không đạt mốc ban đầu, cảm giác tội lỗi và tự trách khiến người trẻ dễ buông xuôi. Tiếp nữa, là không ít người trẻ nhầm lẫn giữa mục tiêu và hệ thống. Họ tập trung vào "đích đến" mà quên xây dựng "con đường". Chẳng hạn có mục tiêu giảm 10 kg, nhưng phải biết cần ăn uống thế nào, tập luyện bao nhiêu buổi, ngủ mấy giờ, ai hỗ trợ… Nếu chỉ nhìn vào con số cuối cùng, mọi nỗ lực trở nên mơ hồ", ông Vương phân tích.
Cũng theo ông Vương, một nguyên nhân khác khiến một bộ phận người trẻ từ bỏ mục tiêu đó là vì so sánh bản thân với người khác. "Mạng xã hội khiến việc đặt mục tiêu bị "lây nhiễm". Thấy người khác chạy marathon, mở doanh nghiệp, thi chứng chỉ quốc tế, nhiều người tự đặt mục tiêu tương tự, dù chưa chắc bản thân phù hợp", ông Vương nói.
Người trẻ thường đặt mục tiêu vào dịp đầu năm, nhưng cần có phương pháp hợp lý để biến mục tiêu thành hiện thực
ẢNH MINH HỌA: THANH NAM
Nên áp dụng nguyên tắc SMART
Theo chuyên gia tâm lý Lại Thị Trang Thùy, Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng sống và văn hóa Psychological Education (P.An Khánh, TP.HCM; trước là P.Thảo Điền, TP.Thủ Đức, TP.HCM), thất bại trong mục tiêu không chỉ khiến người trẻ kế hoạch đổ vỡ, mà còn bào mòn lòng tin vào chính mình. "Một khảo sát do chúng tôi thực hiện với 200 bạn trẻ cho thấy: hơn 60% người tham gia từng cảm thấy "mất niềm tin vào bản thân" sau khi bỏ dở mục tiêu đã đặt ra. Khi đặt mục tiêu quá lớn mà không đạt, người trẻ dễ quy kết rằng mình thiếu kỷ luật, thiếu ý chí. Lặp lại nhiều lần, họ hình thành niềm tin tiêu cực về năng lực bản thân", bà Thùy nói.
Bà Thùy cho rằng, để mục tiêu không mãi chỉ là mục tiêu, nên chia nhỏ đến mức không thể thất bại. Chẳng hạn như thay vì "giảm 10 kg", hãy bắt đầu bằng "đi bộ 15 phút mỗi ngày", thay vì "đọc 24 cuốn sách", hãy đặt "đọc 10 trang trước khi ngủ". "Mục tiêu nhỏ giúp tạo cảm giác hoàn thành. Những thành công nhỏ tích lũy dần thành động lực lớn", bà Thùy chia sẻ.
Hơn hết, bà Thùy khuyên nên áp dụng nguyên tắc SMART. "Mục tiêu nên cụ thể (Specific), đo lường được (Measurable), khả thi (Achievable), liên quan (Relevant), có thời hạn (Time - bound). Ví dụ "tiết kiệm 3 triệu đồng mỗi tháng trong 6 tháng để mua laptop" sẽ thực tế hơn nhiều so với "tiết kiệm thật nhiều tiền". Và cần thiết kế môi trường hỗ trợ. Nếu muốn đọc sách, hãy đặt sách trên bàn làm việc thay vì cất trong tủ. Nếu muốn tập thể dục, chuẩn bị sẵn đồ tập từ tối hôm trước", bà Thùy nói.
Chia sẻ kinh nghiệm của bản thân, chị Hồ Thị Tri (31 tuổi, làm việc ở số 2 Thi Sách, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1, TP.HCM) nói nên xem mục tiêu là hành trình chứ không phải bài kiểm tra. "Một trong những thay đổi quan trọng nhất là cách nhìn về mục tiêu. Nếu coi mục tiêu là bài kiểm tra, sẽ sợ trượt. Ngược lại, nếu coi đó là hành trình, chấp nhận chậm lại, thậm chí đi vòng thì sẽ dễ chinh phục được mục tiêu", chị Tri nói.
Chuyên gia kỹ năng sống Phan Thanh Vương gợi ý: "Người trẻ nên tự hỏi ba câu trước khi đặt mục tiêu: Mục tiêu này có thực sự quan trọng với mình không? Mình sẵn sàng đánh đổi điều gì để đạt nó? Nếu thất bại, mình sẽ học được gì? Ba câu hỏi giúp lọc bỏ những mục tiêu "cho vui" hoặc "cho bằng người ta". Và cần nhiều bước để mục tiêu đi đến cùng. Như chọn ít nhưng sâu, mỗi giai đoạn chỉ nên tập trung 1 – 3 mục tiêu quan trọng. Sau đó viết ra lý do cá nhân "vì sao mình muốn điều này?". Nếu lý do càng rõ, động lực càng bền. Phải thiết lập cột mốc nhỏ, chia mục tiêu lớn thành các mốc 1 tháng, 3 tháng. Tìm người đồng hành như bạn bè, đồng nghiệp hoặc cộng đồng trực tuyến có thể giúp duy trì nhịp. Nên tự thưởng hợp lý khi hoàn thành một mốc nhỏ, chẳng hạn tự thưởng một buổi xem phim, bữa ăn yêu thích…".
Bình luận (0)