Những điều đáng lo đó cụ thể là gì? Người trẻ cần làm gì để làm chủ công nghệ và kiến tạo tương lai của chính mình? Tất cả đã được các chuyên gia giải đáp trong talkshow "Chuyện của người trẻ - Nghị quyết XIII từ góc nhìn của bạn", do T.Ư Đoàn chỉ đạo, Báo Thanh Niên thực hiện, với chủ đề số đầu tiên: "Bạn muốn trở thành ai trong kỷ nguyên mới?" diễn ra vào sáng 23.10.
Khi thanh niên đi đầu trong kỷ nguyên số
Mở đầu buổi talkshow, khi MC hỏi: "Nếu chọn một từ để nói về cảm xúc của mình trước sự phát triển của AI, anh sẽ chọn từ gì?", anh Dương Trọng Phúc, Phó hiệu trưởng Trường Đoàn Lý Tự Trọng, dùng từ "khát vọng" để diễn tả cho cảm xúc của mình. Bởi anh Phúc cho rằng khi AI xuất hiện đã thôi thúc trong mỗi bạn trẻ những suy nghĩ, những khát vọng và làm cho các bạn thanh niên dám làm, muốn làm hơn.
Với vai trò là giảng viên, cũng là nhà nghiên cứu trong lĩnh vực AI và phát triển các sản phẩm, ứng dụng AI, tiến sĩ Lê Duy Tân, giảng viên, đồng sáng lập phòng thí nghiệm AIoT Lab VN, Khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP.HCM, dùng từ "thay đổi" để nói về công cụ AI.
Các khách mời tham dự talkshow “Chuyện của người trẻ - Nghị quyết XIII từ góc nhìn của bạn”
ẢNH: LÊ THANH HẢI
Theo tiến sĩ Tân, từ khi AI bùng nổ đã gần như thay đổi cách chúng ta sống, cách chúng ta làm việc và cả cách chúng ta tương tác với bạn bè. AI đang thay đổi và tác động đến gần như mọi ngóc ngách của đời sống xã hội.
Còn Lê Nhật Tường, Product Specialist (chuyên viên phát triển sản phẩm) tại Zalo, Công ty cổ phần Tập đoàn VNG, nhắc đến AI với 2 chữ "hào hứng". Theo Tường, hào hứng ở đây là việc bản thân sẽ làm gì đó để có thể ứng dụng AI giải quyết được những vấn đề thực tế, mang lại lợi ích cho đời sống xã hội.
3 góc nhìn khác nhau nhưng đều cho thấy một điều: công nghệ không còn là câu chuyện của riêng các chuyên gia. Nó đang tác động đến tất cả chúng ta. Vậy người trẻ cần hiểu thế nào về sự thay đổi này?
Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đã xác định rõ định hướng phát huy trí tuệ, sức trẻ thông qua phong trào "Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới", trong đó tiên phong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong năm nội dung trọng tâm.
Anh Dương Trọng Phúc
ẢNH: LÊ THANH HẢI
Trong kỷ nguyên mới, nâng cao năng lực số cũng là một trong những nội dung trọng tâm. Theo anh Phúc, để có được năng lực số thì phải có kiến thức số, thái độ số và kỹ năng số. Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII cũng đặt mục tiêu phấn đấu để 80% thanh thiếu niên tham gia các hoạt động nâng cao năng lực số, khoa học và công nghệ do Đoàn, Hội, Đội tổ chức.
Minh chứng cho sự tiên phong đi đầu của thế hệ trẻ, anh Phúc cho biết hiện nay T.Ư Đoàn vẫn đang tiếp tục triển khai ứng dụng Thanh niên Việt Nam, giúp cho công tác quản lý đoàn viên nhanh chóng hơn, hiệu quả hơn. Rồi phong trào "Bình dân học vụ số" khi thanh niên là lực lượng chính giúp người dân trở thành những công dân số; hay nhiều công trình của sinh viên đưa công nghệ vào giải quyết từng nhu cầu đời sống của người dân, từng vấn đề mà xã hội đang đặt ra…
Nguy cơ đào thải rất cao, nếu…
Nghị quyết mở ra định hướng cho người trẻ, còn hành động của mỗi thanh niên sẽ góp phần biến định hướng ấy thành kết quả trong cuộc sống.
Lê Nhật Tường
ẢNH: LÊ THANH HẢI
Trong quá trình nghiên cứu của mình, tiến sĩ Tân cùng đồng nghiệp đã tạo ra rất nhiều sản phẩm, ứng dụng công nghệ giải quyết những bài toán cụ thể của đời sống. Trong đó có thể kể đến hệ thống quan trắc và dự báo chất lượng không khí chi phí thấp sử dụng công nghệ AioT, hay ứng dụng BrainTrain được phát triển thành giải pháp hỗ trợ rèn luyện nhận thức và ứng dụng AI nhằm góp phần phát hiện, can thiệp sớm tình trạng suy giảm nhận thức… và còn nhiều những sản phẩm, ứng dụng hữu ích khác.
Là một chuyên viên phát triển sản phẩm, Lê Nhật Tường cho biết thuật ngữ phổ biến gần đây là AI thực chiến hay AI ứng dụng. Có nghĩa là bây giờ không còn nói đến câu chuyện làm sao để tạo ra AI nữa, mà người ta bắt đầu với việc làm sao để có thể ứng dụng AI giải quyết những cái bài toán thực tế cũng như tạo ra những sản phẩm thực sự có giá trị.
"Là một người làm sản phẩm cũng vậy, thường khi bắt đầu làm việc với một bài toán nào đó, mọi người sẽ không bao giờ nghĩ đến chuyện ứng dụng công nghệ gì đầu tiên, mà sẽ nghĩ đến vấn đề của bài toán đó là gì. Và sau khi đã tìm được vấn đề mới sử dụng công nghệ ứng dụng vào để giải quyết các bài toán đó một cách tốt nhất", Tường nói.
Tường cũng cho biết việc hiểu đúng bản chất thực sự của vấn đề mới giúp mình ứng dụng công nghệ giải quyết hiệu quả được các bài toán. Vì trong thực tế có rất nhiều công ty hoặc start-up đầu tư rất nhiều về mặt công nghệ nhưng cũng chưa thành công là do chưa giải quyết đúng nhu cầu của người dùng.
Các chuyên gia tham dự chương trình đều cho rằng sử dụng công nghệ không nhất thiết phải tạo ra được các ứng dụng, sản phẩm. Và không phải chỉ người học công nghệ thông tin mới sử dụng được công nghệ.
"Chúng ta không cần phải giỏi để bắt đầu sử dụng công nghệ mà hãy cứ bắt đầu một cách nghiêm túc và sự kiên trì rồi sẽ giúp chúng ta giỏi dần lên", tiến sĩ Tân nhận định.
Bởi lẽ tiến sĩ Tân cho rằng trong nền công nghiệp 4.0 hiện nay, nếu không sử dụng và không biết tận dụng công nghệ để làm việc, để hoàn thiện và phát triển bản thân thì nguy cơ bị đào thải rất cao. "AI sẽ không lấy đi việc làm của ai. Tuy nhiên những người biết sử dụng công cụ AI sẽ làm việc đó", tiến sĩ Tân khẳng định.
Tiến sĩ Tân cho biết hiện nay T.Ư Đoàn cũng tổ chức rất nhiều chương trình để hỗ trợ cho người trẻ nâng cao năng lực số, như chương trình phổ cập AI mà tiến sĩ Tân tham gia với vai trò giảng viên. Đây là chương trình được thiết kế rất bài bản để hỗ trợ tất cả sinh viên, thanh niên có những cái nhìn, kỹ năng cơ bản nhất để bắt đầu sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo một cách đúng hướng.
Tiến sĩ Lê Duy Tân
ẢNH: LÊ THANH HẢI
2 điều tuyệt đối lưu ý khi dùng AI
Phải sử dụng và phải biết tận dụng công nghệ. Nhưng sử dụng như thế nào để hiệu quả và làm chủ được công nghệ cũng là điều quan trọng không kém.
Theo tiến sĩ Tân, khi sử dụng AI, điều đầu tiên phải hiểu là các công cụ AI hiện tại luôn có phần trăm sai sót. Do đó chỉ nên xem AI như một trợ lý hỗ trợ và chúng ta là sếp của trợ lý. Chính vì thế, khi trợ lý trình kết quả, mình bắt buộc phải kiểm tra lại. Nếu không kiểm tra mà dùng nguyên kết quả do AI cung cấp sẽ rất nguy hiểm.
Điều thứ hai tiến sĩ Tân lưu ý là AI đang lớn lên và phát triển từng ngày. AI lớn lên bằng nhiều cách và một trong số đó là nó học lại những gì mà chúng ta cung cấp cho nó. "Giả sử chúng ta cung cấp những thông tin cá nhân, thông tin nhạy cảm như số căn cước công dân, ngày tháng năm sinh, số điện thoại hay mật khẩu… thì nó sẽ sử dụng những thông tin đó và biết đâu một thời gian sau, AI sẽ lấy thông tin của chúng ta để trả lời lại cho người khác. Chính vì thế, tuyệt đối không được cung cấp những thông tin nhạy cảm, thông tin cá nhân cho các công cụ AI", tiến sĩ Tân nhấn mạnh.
Điều mà tiến sĩ Tân lo lắng là người dùng sẽ phụ thuộc quá nhiều vào AI. Công cụ AI luôn có sự sai sót, nhưng người dùng lại tin vào cái sai đó mà không tin tưởng vào năng lực của chính bản thân mình.
Bình luận (0)