Nghị quyết 71/NQ-TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh việc phát triển giáo dục STEM (khoa học - công nghệ - kỹ thuật - toán học) trong hệ thống giáo dục, tăng cường nguồn nhân lực khoa học - công nghệ chất lượng cao; kết nối giáo dục - nghiên cứu - doanh nghiệp. STEM cũng là nền tảng cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Chính vì vậy, việc học sinh (HS) lên lớp 10 THPT và thí sinh thi tốt nghiệp THPT có xu hướng "né" các môn học STEM là điều đáng báo động và cần nhìn nhận thấu đáo.
Nhiều ý kiến chuyên gia chỉ ra rằng, để HS chọn học và yêu thích STEM không bằng mệnh lệnh hành chính. Ngành giáo dục và các trường đã có nghị quyết, có hành lang pháp lý đủ mạnh. Vấn đề là cách thức triển khai thế nào để HS chọn học và thi vì yêu thích, vì thấy phù hợp với năng lực và thấy môn học cần cho cuộc sống, cho công việc.
GS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục VN, đã chỉ ra loạt hạn chế phổ biến của việc dạy STEM trong trường phổ thông. Theo ông, giáo dục STEM là để tăng trải nghiệm, kỹ năng cho HS, nhưng ở nhiều trường học, các em chỉ đơn thuần lặp lại một quy trình đã được giáo viên hướng dẫn để làm ra sản phẩm. Là môn học có tính thực hành cao nhưng theo ông Vinh, các trường đang học lý thuyết để ra kết quả, thay vì thực hành để có sản phẩm khoa học, công nghệ, khiến nhiều khi một tiết học STEM lại thành "học thủ công".
Cũng có ý kiến cho rằng, việc dạy học môn tích hợp khoa học tự nhiên ở bậc THCS theo hướng chắp vá, ghép cơ học như hiện nay, giáo viên được đào tạo 1 môn nhưng phải dạy liên môn cũng là một nguyên nhân khiến HS cảm thấy môn học này "khô, khó, khổ". Vì vậy, khi lên cấp THPT, được quyền lựa chọn môn học, các em đã "né" những môn học mà trong tiềm thức chỉ là môn "khó nhằn" chứ không phải là môn học hay, thú vị và rất cần cho cuộc sống và công việc, như nó vốn có.
Dù cần thiết bị, máy móc nhưng yếu tố con người, tức là giáo viên, vẫn là nhân tố quan trọng nhất. Thực tế đã cho thấy, dù ở nơi điều kiện khó khăn, nếu giáo viên đủ tâm huyết và năng lực vẫn có thể tạo ra những chủ đề, hoạt động STEM phù hợp, gắn chặt với bối cảnh địa phương của HS, qua đó tạo ra sự gần gũi và động lực để các em khám phá, giải quyết vấn đề, tạo ra sản phẩm kỹ thuật phù hợp…
TS Đặng Văn Sơn, chuyên gia về STEM, người miệt mài thúc đẩy STEM trong trường phổ thông nhiều năm qua, nhấn mạnh tầm quan trọng của "hệ sinh thái giáo dục STEM" bền vững. Khi và chỉ khi một hệ sinh thái giáo dục STEM được vận hành trơn tru, môn học liên quan mới không bị xem là những "nỗi ám ảnh" của kỳ thi.
Trong hệ sinh thái đó, nhà trường là trung tâm, giáo viên là người "thắp lửa" (được tập huấn, bồi dưỡng liên tục), các trường ĐH, viện nghiên cứu là bệ đỡ chuyên môn và các tập đoàn công nghệ là nguồn cung cấp nguồn lực tài chính, đồng thời cũng chính là "đầu ra" hấp thụ lực lượng lao động này.
Bình luận (0)