Đề xuất đổi cách thi lớp 10 chuyên: Học sinh, phụ huynh, giáo viên nói gì?

Bích Thanh
Bích Thanh
Với những học sinh đã dành thời gian gần 2 năm để ôn thi chuyên hóa, chuyên lý, chuyên sinh… thì dự thảo quy chế trường chuyên mà Bộ GD-ĐT vừa công bố, đề xuất tuyển sinh lớp 10 chuyên theo 3 khối là sự thay đổi rất lớn. Điều này đang thu hút sự quan tâm, lo lắng của khá nhiều phụ huynh, học sinh và cả giáo viên.

Đã ôn thi chuyên từ lớp 7, lớp 8, học sinh lo phải đổi kế hoạch giữa năm

Học sinh T.M.T, lớp 9 Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành, TP.HCM), cho biết em đã dành gần 2 năm học chuyên sâu môn hóa để thi vào lớp 10 chuyên. Nếu phương án mới áp dụng ngay với lứa của mình, M.T lo thời gian còn lại khó đủ để chuẩn bị cho cả bài toán nâng cao lẫn bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên, trong khi em vẫn phải ôn các môn thi vào lớp 10 chung.

Anh Mai Thanh Lâm, phụ huynh có con học lớp 9 Trường THCS Phú Định (P.Bình Phú, TP.HCM), cũng đã dành gần 2 năm cho con ôn thi lớp 10 chuyên sinh. Theo anh, lựa chọn này vừa để tiếp nối truyền thống gia đình, vừa để phát huy năng lực và đam mê của con. Anh lo con có thể gặp bất lợi với bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên vì hóa học là môn con học chưa tốt. Anh đề nghị việc đổi cách thi cần có lộ trình, tránh thay đổi liên tục khiến học sinh và gia đình phải điều chỉnh kế hoạch đã chuẩn bị từ sớm.

Một số phụ huynh cho biết con đã chọn môn chuyên từ lớp 7, lớp 8 và dành từ 2 đến 3 năm để chuẩn bị. Họ kiến nghị lùi thời điểm áp dụng vì nếu đổi cách thi ngay trong kỳ tuyển sinh lớp 10 năm 2027, học sinh lớp 9 chỉ còn khoảng 6-7 tháng để thích ứng.

Một phụ huynh có con học lớp 9 Trường THCS Nguyễn Du cũng băn khoăn về việc thay đổi liên tiếp ở những kỳ thi quan trọng "rất tội cho học sinh". Phụ huynh này lo phương án mới chưa chắc giảm nhu cầu học thêm, vì con có thể phải học thêm toán nâng cao và các môn liên quan đến bài thi theo khối để thi tuyển lớp 10 vào trường chuyên.

Đề xuất đổi cách thi lớp 10 chuyên, học sinh, phụ huynh, giáo viên nói gì? - Ảnh 1.

Dự kiến kỳ thi lớp 10 chuyên sẽ có nhiều thay đổi từ năm 2027

ẢNH: NHẬT THỊNH

Giáo viên đề nghị công bố sớm cấu trúc đề thi và cách xét tuyển

Bà Trần Thị Vân, giáo viên Trường THCS Nguyễn Du, cho rằng nếu đề thi được thiết kế tốt, trường chuyên có thể nhận diện những học sinh biết vận dụng kiến thức của nhiều môn trong cùng lĩnh vực. Bà cũng lưu ý học sinh rất giỏi một môn nhưng học chưa đồng đều có thể gặp bất lợi nếu điểm xét tuyển phụ thuộc nhiều vào kết quả ở nhiều môn.

Về việc chọn môn chuyên sâu sau khi trúng tuyển, theo bà Vân, học sinh có cơ hội tiếp xúc với các môn liên quan trước khi xác định hướng học sâu. Cơ hội phát triển môn thế mạnh của các em còn phụ thuộc vào việc nhà trường có bố trí đủ thời lượng và giáo viên cho từng hướng chuyên sâu hay không.

Bà Vân cho rằng khi cấu trúc đề thi lớp 10 và cách xét tuyển được công bố sớm, giáo viên có thể tư vấn cho học sinh chọn nguyện vọng dựa trên thế mạnh của các em trong cả một lĩnh vực. Nếu phương án mới áp dụng ngay trong kỳ tuyển sinh năm học 2027–2028 mà hướng dẫn đến muộn, những học sinh lớp 9 đã ôn theo từng môn chuyên sẽ gặp khó khi phải điều chỉnh kế hoạch giữa năm học.

Thi vào lớp 10 chuyên sẽ thay đổi thế nào?

Theo Thông tư 05/2023/TT-BGDĐT hiện hành, trường THPT chuyên tổ chức lớp theo từng môn như toán, vật lý, hóa học, ngữ văn, lịch sử, địa lý và ngoại ngữ. Tại TP.HCM, trong kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026–2027, thí sinh dự tuyển lớp chuyên làm 3 bài thi bắt buộc gồm toán, ngữ văn, ngoại ngữ và một bài thi môn chuyên. Điểm bài thi môn chuyên được nhân hệ số 2 khi xét tuyển.

Trong dự thảo thông tư thay thế quy chế hiện hành, Bộ GD-ĐT đề xuất tuyển sinh theo 3 khối gồm khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và ngoại ngữ. Chỉ tiêu và điểm chuẩn được xác định theo từng khối. Theo phương án này, học sinh có nguyện vọng thi chuyên lý, hóa hay sinh sẽ cùng dự tuyển vào khối khoa học tự nhiên và làm các bài thi giống nhau.

Cụ thể, thí sinh khối khoa học tự nhiên thi toán nâng cao, ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên. Thí sinh khối khoa học xã hội thi ngữ văn nâng cao, toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội. Thí sinh khối ngoại ngữ thi toán, ngữ văn và ngoại ngữ đã đăng ký.

Điểm bài thi toán nâng cao, ngữ văn nâng cao hoặc ngoại ngữ của khối tương ứng được tính hệ số tối thiểu là 2. Các bài thi còn lại tính hệ số 1. Hai bài đánh giá năng lực đọc hiểu được xây dựng trên nền tảng chương trình THCS, tập trung vào khả năng đọc hiểu, lập luận và giải quyết vấn đề, với yêu cầu kiến thức ở mức nền tảng của từng môn.

Dự thảo cũng thay đổi thời điểm chọn môn học chuyên sâu. Học sinh trúng tuyển có học kỳ I lớp 10 để học tập, trải nghiệm, làm dự án nhập môn và được tư vấn. Cuối học kỳ I, các em đăng ký thêm 2 môn học chuyên sâu trong khối, bên cạnh môn chuyên bắt buộc là toán, ngữ văn hoặc ngoại ngữ theo khối đã trúng tuyển. Học sinh bắt đầu học chuyên đề định hướng từ học kỳ 2 lớp 10 và học ổn định theo môn đã chọn từ lớp 11.

Theo lộ trình đề xuất, trường đủ điều kiện có thể áp dụng từ năm học 2027–2028, trường chưa đủ điều kiện áp dụng từ năm học 2028–2029. Sở GD-ĐT hoặc cơ sở giáo dục đại học quản lý trường chuyên sẽ quyết định thời điểm áp dụng của từng trường và công bố cùng kế hoạch tuyển sinh lớp 10. Học sinh đã trúng tuyển trước thời điểm trường áp dụng quy định mới tiếp tục học theo lớp chuyên và chương trình đã tuyển đến hết cấp.

Đừng để trường chuyên bỏ sót những học sinh có tài năng đặc biệt?

Phụ huynh học sinh Phạm Thái Sơn (P.Gò Vấp, TP.HCM) bày tỏ quan điểm, dự thảo quy định mới về tuyển sinh vào trường THPT chuyên đang đặt ra một câu hỏi đáng suy nghĩ: Chúng ta muốn tuyển những học sinh giỏi toàn diện hay những học sinh có năng khiếu đặc biệt ở từng môn học?

Theo dự thảo, thay vì thi tuyển lớp 10 theo từng môn chuyên như trước, học sinh có thể được tuyển theo các khối chuyên.

Ông Sơn cho rằng cách thi tuyển theo từng môn chuyên như trước đây vẫn có những ưu điểm cần được giữ lại.

Thực tế cho thấy có học sinh học không tốt môn ngữ văn và tiếng Anh nhưng có thế mạnh nổi trội ở môn toán và chính kết quả môn toán đã giúp cháu trúng tuyển và hiện đang học lớp 10 trong môi trường phù hợp với năng lực của mình.

Đề xuất đổi cách thi lớp 10 chuyên, học sinh, phụ huynh, giáo viên nói gì? - Ảnh 2.

Thí sinh thi lớp 10 chuyên sẽ thi theo bài thi tương ứng 3 khối thi

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Nếu một học sinh giỏi toán nhưng yếu ngữ văn, tiếng Anh vẫn có cơ hội vào học chuyên toán, thì tại sao một học sinh đặc biệt giỏi hóa học, sinh học hay vật lý lại phải phụ thuộc quá nhiều vào kết quả toán nâng cao?

Toán học rất quan trọng đối với khoa học tự nhiên, nhưng giỏi toán không đồng nghĩa với giỏi tất cả các lĩnh vực khoa học. Một học sinh có tư duy thực nghiệm xuất sắc, khả năng quan sát và khám phá tốt chưa chắc đã nổi trội trong những bài toán nâng cao.

Điều đáng lo là phương thức tuyển sinh mới có thể lựa chọn được những học sinh có nền tảng kiến thức rộng nhưng lại bỏ sót một số em có năng khiếu chuyên biệt.

Từ đó, phụ huynh học sinh Phạm Thái Sơn, nói rằng không nhất thiết phải thay đổi hoàn toàn phương thức tuyển sinh hiện nay.

Điều cần làm là cải tiến chất lượng đề thi chuyên, tăng khả năng đánh giá tư duy, năng lực giải quyết vấn đề và giảm những câu hỏi nặng về kỹ thuật luyện thi. Các môn học khác vẫn cần được bảo đảm ở mức nền tảng phù hợp. Sau khi trúng tuyển, học sinh hoàn toàn có thể được tăng cường học liên môn, nghiên cứu khoa học và phát triển những năng lực mới.

"Trường chuyên không nhất thiết phải tuyển những học sinh giỏi đều tất cả các môn. Điều quan trọng hơn là phát hiện đúng những học sinh có tài năng nổi trội và tạo điều kiện để các em phát triển tài năng ấy. Đổi mới giáo dục là cần thiết nhưng đừng để việc đổi mới phương thức tuyển sinh vô tình đóng lại cánh cửa đối với những học sinh có năng khiếu đặc biệt, chỉ vì các em không giỏi đều những môn học khác", vị huynh này đề xuất.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.