Doanh nghiệp nhỏ chỉ chuyển đổi số khi thấy lợi ích cụ thể

Ngày 13.10, UBND thành phố Cần Thơ phối hợp với Ủy ban T.Ư Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (vòng đối thoại địa phương) với chủ đề "Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh".

Tại buổi đối thoại, ông Trần Quốc Tín, Giám đốc chi nhánh Tập đoàn Azgroup tại Sóc Trăng, cho biết khi nói đến chuyển đổi số chúng ta thường nghĩ đến AI, Big Data, ERP, tự động hóa. Còn khi nói đến chuyển đổi xanh, vấn đề được nghĩ tới là năng lượng tái tạo, tín chỉ carbon, ESG, kinh tế tuần hoàn.

ẢNH: THANH DUY

Tuy nhiên, với những doanh nghiệp nhỏ, câu hỏi của họ đơn giản hơn nhiều, đó là chuyển đổi từ đâu, tốn bao nhiêu tiền. Và quan trọng nhất là chuyển đổi rồi doanh nghiệp có bán được nhiều hàng hơn, giảm được chi phí và tồn tại tốt hơn hay không.

Ông Tín nói thêm, thực tế thì không phải doanh nghiệp nhỏ không muốn chuyển đổi mà do chưa biết chuyển đổi thế nào. Khi bắt tay thực hiện, họ loay hoay không biết ưu tiên đầu tư gì, tiêu chuẩn nào cần trước và chuyển đổi đến mức nào là đủ. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ lại thường thiếu nguồn nhân lực và không có nhiều vốn.

Vấn đề hiện nay không còn nằm ở việc thuyết phục doanh nghiệp phải chuyển đổi, mà cơ quan chính quyền cần biến việc chuyển đổi trở nên đủ đơn giản, đủ rẻ và đủ hiệu quả để họ muốn làm.

Theo đó, việc chuyển đổi cần phải "dễ bắt đầu". Đừng yêu cầu họ đầu tư bằng công nghệ lớn mà nên xuất phát từ những bài toán nhỏ như dùng hóa đơn điện tử, chữ ký số, quản lý bán hàng, quản lý tồn kho bằng công nghệ… Chuyển đổi xanh cũng vậy, hãy bắt đầu bằng những việc như giảm giấy, giảm bao bì, giảm hàng hư hỏng, tái sử dụng nước, nguyên liệu và phụ phẩm khi có thể.

Bên cạnh đó, quy trình chuyển đổi cần phải "dễ tiếp cận". ĐBSCL có hàng nghìn hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ tham gia chuỗi sản xuất lúa gạo, thủy sản, trái cây, thực phẩm, thương mại và logistics. Nếu từng doanh nghiệp tự chuyển đổi thì quá trình sẽ rất chậm.

Vì vậy, phải khắc phục thực trạng để "mỗi doanh nghiệp tự bơi" thành một hệ sinh thái hỗ trợ có sự hợp lực công - tư. Doanh nghiệp nhỏ cần Nhà nước kiến tạo chính sách, doanh nghiệp lớn dẫn dắt, ngân hàng cung cấp vốn, đầu mối tiếp cận các giải pháp công nghệ. Một khi chuyển đổi theo chuỗi thì tốc độ không chỉ nhanh hơn mà còn hiệu quả, bền vững hơn.

Cũng theo ông Tín, doanh nghiệp nhỏ sẽ không chuyển đổi vì một khẩu hiệu, họ chỉ chuyển đổi khi nhìn thấy lợi ích. Thế nên cần thiết tập trung xây dựng một bộ chỉ số đánh giá cụ thể, thường xuyên sau chuyển đổi về sự tăng giảm của chi phí điện, chi phí vận hành, doanh thu, thời gian xử lý đơn hàng, tỷ lệ hàng lỗi, tiếp cận khách hàng. Khi doanh nghiệp nhìn thấy tiền tiết kiệm được, chuyển đổi xanh và chuyển đổi xanh sẽ không còn là khẩu hiệu và sẽ tự lan tỏa.

ẢNH: THANH DUY

Phát biểu tại buổi đối thoại, bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Phó chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho biết Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 đã đi trọn hành trình đến với 34/34 tỉnh, thành phố trong cả nước. T.Ư Hội đã lắng nghe hàng nghìn ý kiến, kiến nghị và hiến kế tâm huyết của các doanh nhân, doanh nghiệp. Họ không chỉ phản ánh khó khăn mà còn thể hiện trí tuệ, trách nhiệm, khát vọng chung tay kiến tạo sự phát triển của địa phương và đất nước.

Với Cần Thơ, bà Lưu Thị Thanh Mẫu đánh giá cộng đồng doanh nghiệp vẫn còn đối mặt nhiều khó khăn về vốn, công nghệ, quản trị và nhân lực. Để phát huy tiềm năng, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đề xuất bốn định hướng cho thành phố. Đó là mở rộng thị trường trong nước và quốc tế; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm đòn bẩy tăng trưởng; nâng cao vị trí trong chuỗi giá trị; chủ động nâng cấp năng lực để lớn mạnh, hình thành các doanh nghiệp dẫn dắt.