Doanh nghiệp xuất khẩu gạo sẽ được xếp loại tín nhiệm

Đây là nội dung mới được Bộ Công thương đưa vào Dự thảo kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo (Dự thảo) đang được lấy ý kiến các bên liên quan để thay thế cho Nghị định 107/2018 và Nghị định 01/2025 của Chính phủ. Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo là sẽ chấm điểm và xếp loại mức độ tín nhiệm của thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo. Đây là cơ sở quan trọng để chỉ định thương nhân làm đầu mối giao dịch hợp đồng tập trung và phân bổ hạn ngạch từ các hợp đồng này.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Theo đó, các thương nhân sẽ được phân thành 5 loại: tín nhiệm rất cao, tín nhiệm cao, tín nhiệm trung bình, tín nhiệm thấp và tín nhiệm rất thấp. Các tiêu chí đánh giá được dựa vào kết quả hoạt động kinh doanh trong một năm (với các nội dung cụ thể về sản lượng, phát triển thị trường). Bên cạnh đó là các tiêu chí về kết quả thực hiện chế độ báo cáo, dự trữ lưu thông.

Trong việc thực hiện hợp đồng tập trung, thương nhân đầu mối sẽ được trực tiếp xuất khẩu 20% lượng gạo trong hợp đồng tập trung. Trong trường hợp có 2 thương nhân đầu mối thì thương nhân trực tiếp ký hợp đồng tập trung được thực hiện 2/3 trong số 20% lượng gạo trong hợp đồng tập trung; 1/3 còn lại được phân bổ cho thương nhân đầu mối không trực tiếp ký hợp đồng.

Thương nhân được xếp hạng tín nhiệm rất cao sẽ được phân bổ chỉ tiêu không lớn hơn thương nhân đầu mối. Ở các cấp tín nhiệm thấp hơn liền kề, sản lượng phân bổ không được lớn hơn 50% của nhóm tín nhiệm liền kề trước đó.

Theo một số doanh nghiệp, hiện nay, số lượng doanh nghiệp tham gia hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo của Việt Nam rất lớn nhưng số lượng doanh nghiệp mạnh không nhiều và chủ yếu làm thương mại, mua đứt bán đoạn chưa phát triển theo chuỗi giá trị. Trong khi đó, chủ trương của Nhà nước là xây dựng chuỗi giá trị hạt gạo gắn sản xuất với tiêu thụ; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn vào sản xuất. Do vậy, việc phân loại tín nhiệm với doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo là một hướng đi mới từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp cả trong nước và thị trường quốc tế.