Đổi mới đào tạo để sinh viên 'đủ chuẩn' làm ở sân bay quốc tế Long Thành

Thông tin được đại diện Trường ĐH Lạc Hồng và Trường CĐ Công nghệ và Quản trị Sonadezi, tất cả đều tọa lạc ở Đồng Nai, chia sẻ tại tọa đàm "Đào tạo nguồn nhân lực cho hệ sinh thái sân bay quốc tế Long Thành" do Báo Thanh Niên tổ chức sáng 14.8. Chương trình được truyền hình trực tuyến tại các kênh: thanhnien.vn, Facebook, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

3 việc cần làm ngay

Thạc sĩ Huỳnh Phúc Hiếu, Phó giám đốc Trung tâm tuyển sinh và quan hệ công chúng Trường ĐH Lạc Hồng, nhận định nguồn nhân lực tại sân bay Long Thành có 3 lớp trọng tâm, gồm khối vận hành (với các vị trí như mặt đất và kho vận, dịch vụ hành khách...); kỹ thuật-công nghệ (tự động hóa và robot, an ninh mạng, cơ điện tử...); quản trị (quản lý an toàn và rủi ro, khai thác cảng hàng không...).

Một điểm nhấn đáng chú ý là trước sự phát triển của công nghệ, sân bay tương lai không chỉ cần nhân lực hàng không mà còn nhân lực có năng lực công nghệ để hỗ trợ vận hành và quản lý mô hình sân bay thông minh. Đây sẽ là nơi quy tụ nhiều yếu tố như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây...

ẢNH: ĐỘC LẬP

Để đáp ứng nhu cầu mới, ông Hiếu cho biết Trường ĐH Lạc Hồng đã mở rộng mô hình "3 nhà" sang "4 nhà" (mô hình 4+1), bao gồm nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và một yếu tố mới là nhà đầu tư - gồm các tổ chức, cơ quan chính phủ..., nhất là những đơn vị ở nước ngoài có nhu cầu tuyển dụng lao động chất lượng cao từ Việt Nam như phía Đài Loan và Nhật Bản.

Trong đó, nhà nước đóng vai trò kiến tạo và ban hành chính sách, nổi bật là chương trình cấp học bổng cho các ngành học ưu tiên; nhà trường giữ trụ đào tạo chuyên sâu và nghiên cứu; doanh nghiệp tham gia đặt hàng, đồng kiến tạo chương trình và tuyển dụng; trong khi nhà đầu tư cung cấp các nguồn lực như chi phí, công nghệ, hạ tầng...

"Mô hình đào tạo cũng không còn được thực hiện theo hướng tuyến tính thông thường, mà triển khai thành hệ sinh thái dựa theo nhu cầu thực tế từ doanh nghiệp", ông Hiếu nói.

Thạc sĩ Hiếu đồng thời đề nghị, có 3 hành động các bên liên quan cần thực hiện ngay. Thứ nhất là công bố bài toán về nguồn nhân lực, gồm vị trí, chỉ tiêu đến tiêu chuẩn mà phía sân bay Long Thành và các doanh nghiệp liên quan yêu cầu ở ứng viên. Điều này không chỉ giúp sinh viên có thể tự trau dồi thêm, mà còn là cơ sở để các trường thiết kế chương trình đào tạo cho phù hợp.

"Đây sẽ là 'kim chỉ nam' cho nhà trường", thạc sĩ Hiếu nói.

Thứ hai là thành lập mạng lưới vùng, trong đó có Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), doanh nghiệp, ĐH, CĐ và các cơ sở nghề nghiệp khác - tạo nên một liên minh gắn kết từ khi bắt đầu đào tạo đến lúc sử dụng nguồn nhân lực. Cuối cùng là triển khai đào tạo theo đơn đặt hàng, với cơ chế tài chính và tuyển dụng khép kín.

Xóa bỏ rào cản đào tạo lại

Bài toán chuẩn bị nguồn nhân lực cho sân bay quốc tế Long Thành không chỉ đơn thuần dừng lại ở việc đáp ứng đủ số lượng mà thách thức cốt lõi nằm ở chất lượng và khả năng thích ứng ngay với thực tiễn vận hành khắt khe của ngành hàng không.

Đóng góp góc nhìn thẳng thắn từ một cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tiến sĩ Nguyễn Tiến Mạnh, Hiệu trưởng Trường CĐ Công nghệ và Quản trị Sonadezi, chỉ rõ một điểm nghẽn lớn: tình trạng sinh viên tốt nghiệp cầm tấm bằng trên tay nhưng doanh nghiệp vẫn phải tốn kém nhiều thời gian, chi phí để đào tạo lại từ con số không.

Để phá vỡ rào cản này, ông Mạnh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo thực chiến thông qua phương pháp đào tạo ở hiện trường. Theo ông, những bài giảng lý thuyết trên giảng đường hay các giờ thực hành trong khuôn viên xưởng trường chỉ đóng vai trò là điều kiện cần. Sinh viên không thể nào hình thành được tác phong công nghiệp, tư duy phản xạ nhạy bén và nhận thức nghề nghiệp chuẩn mực nếu thiếu đi sự cọ xát trực tiếp với môi trường làm việc thực tế.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Việc chuyển dịch không gian lớp học ra ngay tại hiện trường, từ khu vực sảnh đón tiếp, phòng chờ sân bay đến các khâu cung ứng dịch vụ mặt đất sẽ tạo điều kiện cho người học thẩm thấu trọn vẹn áp lực công việc, hình thành bản lĩnh và kỹ năng tác nghiệp chuẩn xác ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Bên cạnh giải pháp đào tạo tại chỗ, mô hình liên kết theo "đơn đặt hàng" gắn liền với lộ trình nghề nghiệp khép kín được xem là chìa khóa then chốt: nhập học đồng nghĩa với định hướng việc làm cụ thể, tốt nghiệp đồng nghĩa với việc có việc làm đảm bảo.

Nhà trường cùng các đơn vị vận hành sân bay và hãng hàng không cần chủ động ngồi lại để phân tích chi tiết bản đồ năng lực chuẩn cho từng vị trí, từ kiểm soát an ninh soi chiếu cho đến thủ tục check-in hay logistics.

Thay vì cách làm dàn trải, chương trình đào tạo phải tích hợp sẵn hệ thống chứng chỉ chuyên ngành bắt buộc như xử lý hàng hóa nguy hiểm hay kỹ năng sơ cấp cứu. Khi vượt qua các kỳ sát hạch đánh giá thực tế từ doanh nghiệp, sinh viên sẽ được tuyển dụng trực tiếp và sở hữu bộ "chứng chỉ kép" để sẵn sàng bắt nhịp làm việc trơn tru mà không phát sinh bất kỳ độ trễ nào.

Song song đó, tiến sĩ Nguyễn Tiến Mạnh cũng đề xuất cơ chế "đồng hướng dẫn", kết hợp chặt chẽ giữa đội ngũ chuyên gia trong ngành với giảng viên nhà trường, đồng thời cử giảng viên đi thực tế tại sân bay để cập nhật liên tục các chuẩn mực vận hành mới nhất. Với lĩnh vực dịch vụ sân bay, kỹ năng chuyên môn và thái độ phục vụ luôn là hai yếu tố sống còn.

Sự gắn kết nhịp nhàng và thực chất giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp chính là lời giải căn cơ nhất để xóa bỏ sự "lệch pha" cung cầu, biến nguồn nhân lực địa phương thành lực lượng nòng cốt, phục vụ đắc lực cho sự phát triển của hệ sinh thái sân bay Long Thành.

ẢNH: ĐỘC LẬP