Đội tuyển Việt Nam cần 'trái tim' ổn định hơn

TUYẾN GIỮA MONG MANH

Đội tuyển VN đã toàn thắng Bangladesh (3-0, giao hữu) và Malaysia (3-1, vòng loại Asian Cup 2027) để nối dài chuỗi bất bại trên mọi đấu trường lên con số 17. Hai trận đấu khởi sắc không chỉ giúp thầy trò HLV Kim Sang-sik mở màn năm 2026 mỹ mãn, mà còn vươn lên hạng 99 FIFA sau gần 2 năm khó khăn.

Tuy nhiên, chưa thể nói đội tuyển VN đã cống hiến những trận đấu không tì vết. Vẫn còn sai số trong cách vận hành lối chơi, mà tuyến giữa, với cách bố trí nhân sự mới lạ của ông Kim, đang biến thành "con dao hai lưỡi".

ẢNH: MINH TÚ

Cụ thể, trong sơ đồ 3-4-3 đặc trưng kế thừa từ những người tiền nhiệm như Park Hang-seo hay Philippe Troussier, HLV Kim Sang-sik bố trí cặp tiền vệ trung tâm Nguyễn Quang Hải và Nguyễn Hoàng Đức. Theo khuôn mẫu cũ, bộ đôi tiền vệ trung tâm phải có một cầu thủ càn quét, dọn dẹp và đánh chặn (tiền vệ phòng ngự hoặc con thoi) đá bên cạnh một tiền vệ triển khai và dẫn dắt lối chơi (tiền vệ kiến thiết). Dù vậy, ở đội tuyển VN hiện tại, cả hai tiền vệ trung tâm đều mang thiên hướng tổ chức và dâng cao tấn công.

Quang Hải và Hoàng Đức có nhiều điểm tương đồng: thuận chân trái, chuyền một chạm và thoát pressing tốt, có xu hướng tịnh tiến bóng lên tuyến trên, đủ khả năng tung ra những đường chuyền đột biến, hoặc xâm nhập tuyến hai dứt điểm. Tuyến giữa ấy đã trở thành bàn đạp hoàn hảo để Đỗ Hoàng Hên, Nguyễn Xuân Son liên tục được tiếp đạn, nhờ vậy ghi 6 bàn trong 2 trận gần nhất. Quang Hải đóng góp 1 kiến tạo, còn Hoàng Đức cũng luân chuyển bóng tốt.

Dẫu vậy, việc sử dụng hai cầu thủ cùng mang thiên hướng tấn công ở tuyến giữa là lựa chọn rủi ro. Sai sót không xuất hiện ở trận gặp Bangladesh, khi đối thủ hạng 181 thế giới quá yếu. Đến trận gặp Malaysia, tuyến giữa VN như ngọn nến trong giông, khi liên tục bị đối thủ vượt qua. Các cơ hội mà Endrick hay Faisal Halim có được, đặc biệt ở nửa đầu hiệp 1 và nửa sau hiệp 2, đến từ "khoảng hở" trung lộ, nơi Quang Hải, Hoàng Đức thua thiệt trong tranh chấp, đứng sai vị trí dẫn đến không bọc lót phòng ngự đủ tốt.

Đây là thực tế dễ đoán. Ở CLB Công an Hà Nội (CAHN), Quang Hải được chuyên tâm tấn công và sáng tạo, bởi ở sau lưng đã có Lê Phạm Thành Long và Stefan Mauk "dọn dẹp". Tại Ninh Bình, Hoàng Đức cũng yên tâm làm nhiệm vụ tổ chức, khi Nguyễn Đức Chiến, người sắm vai bài trùng với Hoàng Đức, là tiền vệ đánh chặn có kinh nghiệm. Quang Hải và Hoàng Đức đều đã quen có người bọc lót đánh chặn phía sau, để yên tâm hướng bóng về phía trước, dồn năng lượng cho mặt trận sáng tạo.

Còn khi đá cặp cùng nhau, hạn chế trong thu hồi bóng của cả hai trở thành lỗ hổng lớn. Đội tuyển VN khó bảo vệ ngôi vương AFF Cup với cặp tiền vệ trung tâm với thiên hướng giống nhau. Ai sẽ che chắn cho bộ ba trung vệ, chặn đứng những pha tổ chức của đối thủ từ trong "trứng nước", nếu VN không có một tiền vệ phòng ngự đúng nghĩa?

GIẢI PHÁP MỚI

Đội tuyển VN đã vô địch AFF Cup 2024 nhờ nguồn năng lượng bền bỉ của Doãn Ngọc Tân, người cận vệ bền bỉ, thầm lặng, có thể xuất hiện ở mọi điểm nóng và lăn xả tranh chấp nhằm "giảm nhiệt" cho hàng thủ. Khi Ngọc Tân vắng mặt, HLV Kim Sang-sik đã thử nghiệm nhiều tiền vệ mới như Võ Hoàng Minh Khoa, Nguyễn Thái Sơn và Thành Long. Thế nhưng, Minh Khoa chỉ lên tuyển đôi lần rồi "lặn", Thái Sơn nghỉ dài hạn vì chấn thương dây chằng.

HLV Park Hang-seo từng "vét sạch" nhân tài tuyến giữa VN, rồi mới tìm được Đỗ Hùng Dũng sau 1 năm thử nghiệm ròng rã. Hùng Dũng vừa giỏi thu hồi bóng, tranh chấp dẻo dai, vừa tổ chức lối chơi và phát động tấn công tốt. Mẫu tiền vệ toàn năng, chỉn chu như thế, bóng đá VN không có nhiều.

Khi Hùng Dũng sa sút phong độ (phần nhiều do chấn thương kinh hoàng vào năm 2021), HLV Kim Sang-sik có lẽ chưa tìm được người thế vai hoàn hảo. Song, nếu vì thế mà "tinh gọn" luôn một tiền vệ phòng ngự để xây dựng tuyến giữa toàn tiền vệ xu hướng công, đội tuyển VN đang như người đi trên dây.

Ông Kim cần giải pháp cân bằng và an toàn hơn, đơn cử, bố trí Hoàng Đức đá cặp cùng một tiền vệ giỏi thu hồi bóng, để đẩy Quang Hải lên tuyến tấn công. Tin vui cho HLV người Hàn Quốc là Ngọc Tân, "người không phổi" tại AFF Cup 2024, đã trở lại sau chấn thương. Từ tháng 2 đến nay, tiền vệ 32 tuổi đá chính 7/8 trận cho Thanh Hóa, trận nào cũng chơi đủ 90 phút. Thành Long cũng chơi ổn định tại CLB CAHN mùa này với 29 trận. Cựu tiền vệ HAGL mới chỉ nghỉ đúng 1 trận từ đầu giải. Anh đang tiến bộ nhanh nhờ khả năng công thủ toàn diện, chuyền bóng dù không sắc nhưng đảm bảo mức độ an toàn, đồng thời có thể chạy "bao sân" để những mũi tấn công như Quang Hải, Leo Artur có khoảng trống.

Thành Long, Ngọc Tân, hay Thái Sơn sau khi trở lại… đều là những tiền vệ dọn dẹp đáng được tin dùng. Đội tuyển VN cần một tuyến giữa cân bằng, nhịp nhàng hơn để tiến xa.