Đưa sức khỏe tâm thần vào hệ thống giám sát chủ động

Tại dự thảo, lần đầu tiên Bộ Y tế đề xuất hệ thống giám sát bệnh không lây nhiễm được thực hiện thông qua khai thác thông tin qua khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, khám sức khỏe nghề nghiệp, điều tra định kỳ, điều tra đột xuất.

ẢNH MINH HỌA: AI

Các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh, bao gồm: yếu tố nguy cơ liên quan đến hành vi, lối sống (hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực); yếu tố nguy cơ do rối loạn chuyển hóa (chỉ số huyết áp cao, thừa cân, béo phì, vòng eo cao, đường huyết cao, rối loạn lipid máu, bao gồm cả cholesterol cao); yếu tố có hại trong môi trường lao động; và các yếu tố nguy cơ khác (người cùng huyết thống: bố mẹ đẻ, anh chị em ruột mắc các bệnh liên quan; chủng tộc, tuổi, giới)…

Đặc biệt, lần đầu tiên sức khỏe tâm thần trong nhóm bệnh được thực hiện giám sát chủ động phòng chống. Có 3 nhóm nội dung giám sát về rối loạn tâm thần bao gồm: người mắc, người tử vong do rối loạn tâm thần; người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần; và các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần.

Giám sát sẽ thu thập yếu tố nguy cơ gây rối loạn tâm thần: tiền sử gia đình có người thân mắc rối loạn tâm thần; tiền sử mẹ nghiện rượu bia trong quá trình mang thai; tiền sử bản thân bị chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não và tiền sử mắc các bệnh mạn tính; dấu hiệu rối loạn cảm xúc (buồn rầu, chán nản, mệt mỏi nhiều, giảm hoạt động, không muốn làm việc, học tập), rối loạn lo âu (cảm giác cô đơn; lo âu, mất ngủ do lo lắng; cảm giác buồn chán hoặc tuyệt vọng kéo dài); dấu hiệu sa sút trí tuệ (hay quên, gặp khó khăn khi làm việc nhà), cảm thấy có người muốn hại mình, theo dõi mình hoặc nghe thấy tiếng nói, âm thanh khi không có ai xung quanh mình, nguy cơ tự sát; bạo lực và bắt nạt: bị bắt nạt tại trường học, bạo lực học đường hoặc bị tấn công, tham gia đánh nhau; thông tin liên quan yếu tố gia đình - xã hội: thiếu sự quan tâm của cha mẹ; ít bạn bè thân thiết hoặc thiếu hỗ trợ xã hội; hành vi, lối sống: ít hoạt động thể lực, nghiện rượu bia, sử dụng chất kích thích.

Giám sát các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần thông qua khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, qua các cuộc điều tra quốc gia về yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm...