Gần 90% người lao động thường xuyên thiếu hụt tài chính

Lê Hiệp
Lê Hiệp
Khi khoản chi đột xuất ập đến giữa hai kỳ lương, thiếu tín dụng chính thức dễ đẩy người lao động vào "bẫy" tín dụng đen. Đưa thẻ tín dụng nội địa đến phân khúc này đòi hỏi thiết kế vừa vặn với dòng tiền công nhân.

Ông Lê Nhật Trường, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Pou Sung Việt Nam, kể một nam công nhân của công ty cần tiền chữa bệnh cho mẹ đã vay 30 triệu đồng của công ty tài chính giới thiệu trên mạng, lãi suất 20%. Tiền lãi tính ban đầu khoảng 6 triệu đồng, nhưng cộng 2 triệu đồng phí hồ sơ, phí bảo hiểm rủi ro… tổng chi phí lên 15 triệu đồng.

Từ kinh nghiệm nhiều năm hỗ trợ công nhân vay vốn, ông Trường nhìn nhận, người lao động dù có việc làm, thu nhập ổn định vẫn có thể gặp khó khăn về tài chính khi phát sinh các khoản chi đột xuất. Một khoản viện phí cho cha mẹ hoặc con cái, thậm chí một chiếc xe máy hỏng ập đến trước kỳ lương đủ làm chao đảo ngân sách vốn tính sát từng đồng của gia đình công nhân.

Thẻ tín dụng nội địa cho người lao động: Mở vốn sạch, chặn 'bẫy' tín dụng đen - Ảnh 1.

Ông Lê Nhật Trường, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Pou Sung Việt Nam, chia sẻ tại hội thảo

ẢNH: BTC

Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP Dịch vụ công nghệ BEAM, phân tích người lao động chi tiêu hàng ngày, còn lương phần lớn trả theo kỳ cố định mỗi tháng. Khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp của BEAM cho thấy hơn 86% người lao động thường xuyên thiếu hụt tài chính, trong đó, hơn 47% cho biết do khoản chi không lường trước.

Dữ liệu gần 110.000 lượt ứng lương qua Flexpay của BEAM đến tháng 10.2026 cho thấy cứ 5 giao dịch ứng lương của người lao động thì có 1 giao dịch phát sinh từ 22 giờ đến 3 giờ sáng, bình quân chỉ 900.000 đồng - 1 triệu đồng. "Song đó là lúc nhân sự nhà máy đã nghỉ và quầy ngân hàng cũng đóng cửa", ông Dũng nói.

Thiếu dự phòng, nhu cầu có tiền ngay trong khi cánh cửa chính thức thường khó tiếp cận vì nhiều lý do đã khiến không ít người lao động sa vào tín dụng đen với lãi suất gấp hàng chục lần trần 20%/năm của Bộ luật Dân sự.

Khoảng trống từ đồng lương người lao động đến tấm thẻ

Theo ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó tổng giám đốc Công ty CP Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS), thẻ tín dụng nội địa cho phép chi trước, trả sau, miễn lãi 45 - 55 ngày (1 - 1,5 kỳ lương); phí phát hành, thường niên, chấp nhận thanh toán thấp hơn đáng kể so với thẻ quốc tế, gần như không có phí ẩn ngoại tệ.

Dù vậy, trên thực tế, công nhân vẫn khó chạm tới tấm thẻ. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến hết tháng 9.2026, 17 tổ chức phát hành có hơn 7,4 triệu thẻ tín dụng nội địa lưu hành, tăng 63% so với cùng kỳ, song thị phần dồn vào vài định chế, chủ yếu phục vụ khách đô thị thu nhập khá.

Ông Lê Anh Dũng, Phó vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), cho rằng rào cản lớn nhất là chuẩn thẩm định và cách tiếp cận của ngân hàng. 

Khả năng sử dụng thẻ cũng là trở ngại. Nhiều chợ, tạp hóa quanh khu trọ chưa chấp nhận thanh toán bằng thẻ; người lao động vẫn cần tiền mặt để trả tiền thuê nhà, gửi về quê. Nếu rút tiền từ thẻ tín dụng, họ phải chịu phí, thường từ 1 - 4%, và bị tính lãi ngay.

Cần sản phẩm tín dụng phù hợp với đồng lương công nhân

Tại hội thảo do Báo Lao Động và NAPAS tổ chức ngày 19.11, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh phát triển thẻ tín dụng nội địa không nhằm khuyến khích vay tiêu dùng bằng mọi giá.

"Mục tiêu cuối cùng không phải là phát hành được nhiều thẻ, mà là tạo điều kiện để người dân tiếp cận và sử dụng được những sản phẩm tài chính chính thức, có trách nhiệm, phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả", ông nói.

Thẻ tín dụng nội địa cho người lao động: Mở vốn sạch, chặn 'bẫy' tín dụng đen - Ảnh 3.

Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại hội thảo

ẢNH: BTC

Để tháo gỡ rào cản, ông Lê Anh Dũng đề xuất ngân hàng sử dụng dữ liệu hợp pháp về dòng tiền lương, lịch sử giao dịch và trả nợ để đánh giá khả năng tài chính, thay vì chỉ dựa vào chứng từ thu nhập cố định. Đồng thời, cần mở rộng điểm chấp nhận thẻ tại khu công nghiệp, khu nhà trọ, cửa hàng tiện ích và nhà thuốc.

Ông Hoàng Hải Vương, Phó tổng giám đốc Nam A Bank, cho rằng ngân hàng cần tiếp cận người lao động theo từng khu công nghiệp, ngành nghề, cá thể hóa hạn mức tín dụng và đặt khả năng trả nợ lên hàng đầu.

Từ góc độ công nhân, ông Lê Nhật Trường đề nghị ngân hàng phối hợp với công đoàn để tư vấn minh bạch về chi phí, điều kiện sử dụng và trách nhiệm trả nợ, tránh tạo cảm giác lôi kéo người lao động vay tiền.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Dũng kiến nghị kết hợp thẻ tín dụng với ứng lương linh hoạt. Theo đó, ứng lương đáp ứng khoản chi cấp bách trước kỳ trả lương, còn thẻ tín dụng phục vụ nhu cầu chi tiêu có kế hoạch.

"Mục tiêu là không để người lao động tìm đến tín dụng đen vì phải chờ lương", ông Dũng nói.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.