Giải mã chiến thuật UAV giúp Ukraine tạo lợi thế

"Lấy công bù thủ"

Theo hãng tin AP, Ukraine hôm 7.8 đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhắm vào TP.Yekaterinburg (Nga) và đã đánh trúng nhà kho của Wildberries - nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất nước Nga - cách biên giới Ukraine hơn 2.000 km.

Thống đốc tỉnh Sverdlovsk Denis Pasler thông tin 3 UAV đã đánh trúng mái của nhà kho. Dù không gây thương vong, vụ việc nêu bật thực tế rằng Kyiv đang dựa vào UAV như vũ khí chủ lực để nhắm vào hạ tầng và nền kinh tế thời chiến của đối phương. Điều này càng được thể hiện rõ khi giới chức Nga hôm qua 8.8 cho biết thêm nhà máy lọc dầu Ilsky ở tỉnh Krasnodar (Nga) bốc cháy sau đòn tập kích UAV từ Ukraine.

Ở chiều ngược lại, Nga cũng không suy giảm cường độ của các đợt tấn công đáp trả Ukraine, khi giới chức Kyiv ghi nhận các đợt không kích của Nga vào tàu hàng trên biển Đen, cũng như các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine tại những vùng chiến lược. Nga và Ukraine thường không bình luận về các tuyên bố của đối thủ, cũng như phủ nhận tấn công hạ tầng dân sự.

ẢNH: AP

Trên khía cạnh kỹ thuật quân sự, giới quan sát đánh giá Nga và Ukraine tiếp tục bước vào thế đấu trí "mèo vờn chuột" như những năm qua, khi một bên tạo lợi thế chiến trường bằng những chiến thuật và công nghệ mới, trong khi bên còn lại tìm giải pháp đối phó. Chính Ukraine cũng đang chịu tổn thất không nhỏ khi sự yếu kém trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo từ Nga đang phơi bày "gót chân Achilles" của Kyiv.

Theo báo Kyiv Post ngày 7.8, Moscow đang khai thác triệt để thời điểm Ukraine thiếu hụt tên lửa phòng không hiện đại như Patriot, qua đó khiến mạng lưới phòng không của Ukraine gần như bất lực trước tên lửa đạn đạo.

Mạng lưới UAV đa tầng

Các chuyên gia nhận định điểm mạnh trong khả năng tấn công của Ukraine không chỉ nằm ở các dòng UAV đơn lẻ. Theo phân tích từ mạng lưới các chuyên gia nghiên cứu địa chính trị Geopolitical Intelligence Services (GIS), lợi thế cốt lõi của Kyiv hiện nay là khả năng tích hợp một hệ sinh thái không người lái hoạt động đồng thời ở nhiều cự ly. Trong khi các UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) đảm nhiệm tác chiến tầm gần, thì các hệ thống tầm xa như Lyutyi hay dòng FP-series (do Công ty Fire Point ở Ukraine sản xuất) liên tục tấn công hạ tầng chiến lược sâu trong lòng nước Nga. Tổng thống Volodymyr Zelensky từng nhấn mạnh Fire Point đã giúp đưa vùng Siberia "vào tầm bắn chính xác của Ukraine".

Để đối phó với hệ thống tác chiến điện tử và gây nhiễu của Nga, Ukraine đang áp dụng công nghệ "khóa mục tiêu" bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Trang Business Insider dẫn lời ông Dmytro Zhluktenko, chuyên gia phân tích thuộc Trung đoàn tác chiến không người lái số 413 của Ukraine, nhận định tính năng này cho phép UAV tự động lao vào mục tiêu dù bị mất kết nối vệ tinh (như Starlink) hoặc mất tín hiệu điều khiển từ con người. Điển hình là trong chiến dịch "Mạng nhện" vào tháng 6.2025, các UAV Ukraine đã tự động kích hoạt đầu đạn và phá hủy 41 máy bay Nga tại căn cứ nhờ công nghệ dẫn đường độc lập khi mất sóng. Nhằm duy trì năng lực tấn công, giới chức Kyiv cho biết họ đã ký kết các thỏa thuận hợp tác phát triển UAV với 9 quốc gia và đang đàm phán với 15 nước khác.

Tuy nhiên, GIS lưu ý lợi thế về UAV của Ukraine chỉ là tạm thời. Quân đội Nga đang chứng minh khả năng thích ứng nhanh chóng thông qua việc tăng cường tác chiến điện tử, sử dụng bom lượn và triển khai UAV FPV dẫn đường bằng cáp quang không thể bị gây nhiễu. Trong khi đó, việc Ukraine không thể đánh chặn bất kỳ tên lửa đạn đạo nào nhằm vào Kyiv hôm 5.8 được xem như hồi chuông cảnh báo rằng nước này cần sớm giải bài toán phòng không nếu muốn dùng quân sự để gây sức ép chính trị và ngoại giao.