Với chất lượng đào tạo hiện nay, thêm 9.000 hay 90.000 tiến sĩ cũng vậy

30 Thanh Niên Online
“Với chất lượng chung đào tạo tiến sĩ như hiện nay, bạn sẽ lắc đầu ngao ngán là dù có thêm 9.000, hay 90.000 người, thì cũng vậy thôi”, giáo sư Vũ Hà Văn bình luận.
Giáo sư Vũ Hà Văn giảng bài tại Viện nghiên cứu cao cấp về toán trong một dịp về nước. /// Ảnh Quý Hiên Giáo sư Vũ Hà Văn giảng bài tại Viện nghiên cứu cao cấp về toán trong một dịp về nước. - Ảnh Quý Hiên
Giáo sư Vũ Hà Văn giảng bài tại Viện nghiên cứu cao cấp về toán trong một dịp về nước.
Ảnh Quý Hiên
Nhà nước vừa ra một dự thảo dự án là sẽ dành 12.000 tỉ để đào tạo 9.000 tiến sĩ trong vòng một số năm. Dự thảo dự án tạo dư luận lớn, và nổi lên hai câu hỏi sau: (1) Chúng ta có cần thêm 9.000 tiến sĩ?  (2)Nếu câu trả lời là có, làm thế nào để đầu tư một cách hiệu quả?
Theo tôi, câu trả lời cho (1) là có. Nếu Việt Nam muốn nâng cao chất lượng giảng dạy và chất lượng nghiên cứu khoa học nói chung, thì cần thêm rất nhiều nhà nghiên cứu trẻ có trình độ quốc tế.
Câu thứ hai mới là khó. Một lẽ là chất lượng đào tạo tiến sĩ trong nước gần đây là vấn đề nóng, vì sự thật hiển nhiên là một số rất lớn tiến sĩ được đào tạo ra còn xa mới đạt chuẩn quốc tế. Nhưng nếu gửi cả đi nước ngoài, thì xem ra lại không đủ tiền. Một số người chỉ ra phí đào tạo một tiến sĩ tại môt trường tương đối tốt tại Âu-Mỹ chừng 200.000 - 300.000 USD, tức là cỡ 5,6 tỉ môt người, mà khoản tiền nghìn tỉ kia chia đều ra mỗi tiến sĩ tương lai chỉ được 1.3 tỉ.
Với chất lượng đào tạo hiện nay, thêm 9.000 hay 90.000 tiến sĩ cũng vậy - ảnh 1

tin liên quan

Nghịch lý 2000 USD và 150 USD/tháng
"Với câu hỏi là có nên tiếp tục sử dụng ngân sách để đào tạo tiến sĩ ở nước ngoài hay không, thì câu trả lời là không. Ít nhất không phải ở quy mô như chúng ta đang nghe nói", giáo sư Ngô Bảo Châu bày tỏ.
Cảm tường của tôi về vấn đề này như sau. Thứ nhất, không nên đem hết tiền cho sinh viên làm bằng tiến sĩ ở nước ngoài. Lý do chính là các nghiên cứu sinh, nếu được một trường tương đối danh tiếng nhận học, thường được học bổng của trường, và được thầy giáo giao làm các công việc nghiên cứu hay giảng dậy có lương. Nếu ai đó được nhận làm bằng tiến sĩ tại một đại học nào đó chỉ vì anh ta trả đủ số tiền đại học đó đòi hỏi, ta rất nên đặt câu hỏi về chất lượng của đại học này. Lý do thứ hai, theo thống kê, số lượng tiến sĩ loại giỏi tốt nghiệp ở nước ngoài về Viêt Nam là không nhiều.
Vây số tiền to kia, sẽ chia cho các tiến sĩ làm luận án trong nước? Câu trả lời cũng là không nốt. Với chất lượng chung tiến sĩ được đào tạo như hiện nay, bạn sẽ lắc đầu ngao ngán là dù có thêm 9.000, hay 90.000 người, thì cũng vậy thôi.
Phải chăng nên dùng phần lớn tiền ấy không phải cho các tiến sĩ, mà đầu tư vào các giáo sư? Một sự thật hiển nhiên là chất lượng của tiến sĩ phụ thuộc phần nhiều vào người thầy của họ. Một số luận án được phản ánh trên báo chí, sẽ không thể tồn tại dưới sự hướng dẫn của một giáo sư nghiêm túc. Ngoài ra, người làm luân án tiến sĩ, khi mới vào trường, thường hoàn toàn không biết nghiên cứu khoa học là gì. Điều này đúng với cả các đại học quốc tế. Thái độ và chuẩn mực của anh ta đối với việc nghiên cứu, hoàn toàn là ảnh hưởng từ người thầy và môi trường nghiên cứu xung quanh. Việc rất nhiều tiến sĩ còn xa mới đạt chuẩn quốc tế, hay thậm chí không biết việc nghiên cứu khoa học thật sự là như thế nào, phản ánh một sự thật đáng buồn về sự cẩu thả và thiếu sót về chuyên môn của những người hướng dẫn họ.
Đội ngũ các giáo sư giỏi, có kiến thức và thật sư yêu nghề ở Viêt Nam không nhiều. Và đáng tiếc, họ không phát huy được hết khả năng, vì điều kiện làm việc khá vất vả. Số giờ dậy ở các trường đại học rất cao và kinh phí làm nghiên cứu hạn hẹp. Một giáo sư giỏi có thể cùng lúc hướng dẫn nhiều nghiên cứu sinh, vì họ cập nhật được các vấn đề nghiên cứu "nóng" trên thế giới. Nếu một giáo sư như vậy được trao một khoản kinh phí đáng kể, để họ có thể tăng thu nhập, giảm giờ dậy, mua sắm thiết bị, tham gia hội thảo quốc tế để trau dồi kiến thức, dám chắc hàng năm có thể cho ra lò đều đều 1 - 2 tiến sĩ với chất lượng hơn hẳn.
Nói nôm na, muốn sản xuất công nghiệp ta cần đầu tư máy mẹ thật tốt, hay muốn tăng gia, cần có lợn giống thật khoẻ. Việt Nam hiện cũng không có chính sách gì cụ thể để mang về các nhà nghiên cứu tầm cỡ từ nước ngoài, điều mà Trung Quốc và Hàn Quốc đã làm từ rất lâu. Nhiều tiến sĩ đào tạo từ hai nước này đã đủ trình độ cạnh tranh vào các trường đại học tại Mỹ, nếu họ muốn.

Bình luận 30

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
trang

trang

Không thể đem hàng chục ngàn tỷ đồng tiền thuế của dân để nuôi các "lò đào tạo tiến sĩ". Tình trạng các lò đào tạo tiến sĩ với một vị cùng lúc hướng dẫn cho hàng chục nghiên cứu sinh, có tiến sĩ kinh tế hướng dẫn nghiên cứu sinh quản lý giáo dục, tiến sĩ ngành nhân học hướng dẫn 7 nghiên cứu sinh ngành dân tộc học,... Vì vậy, việc gọi là "đào tạo tiến sĩ" thực chất chỉ là việc bày vẽ để kiếm ăn của các "lò đào tạo tiến sĩ". mang tiếng là bằng cấp tiến sĩ nhưng trình độ chuyên môn thì chẳng ra gì, nên chẳng bao giờ làm được việc nước mà dân đòi hỏi khi bỏ tiền ra để "đào tạo". Không được đem tiền thuế của dân ném vào những cái thùng không đáy.
nhan dan

nhan dan

Bài viết hay quá sát với thực tế, hiện nay tiến sỹ của ta đào tạo chủ yếu có cái bằng nhằm lên lương và có tiêu chuẩn sắp ghế là chính còn việc nghiên cứu để cho thế hệ sau....
Thắng

Thắng

Đất nước còn nợ trong giới hạn cho phép nên các bộ ngành cố mà tiêu hết tiền vay cho đến giới hạn con cháu nó trả một thể.
t t

t t

VN sắp tiến tới phổ cập giáo dục bậc tiến sĩ.
Trong khan

Trong khan

Việt nam chỉ đào tạo tiến sĩ giấy. Luận án bảo vệ thường xào lại những luận văn cũ sáng kiến xưa nay chỉ dành cho các cô thầy các cấp. Giáo viên đại học chỉ có mác cho oai còn sáng chế máy móc tạo giống cây trồng vật nuôi chỉ dành cho công nhân và mấy ông nông dân. Các trường đại học không có loại sản phẩm nào có giá trị sử dụng chỉ phấn đấu chạy đề tài nhận tiền về nghiên cứu qua loa nghiệm thu đề tài thanh toán tiền cất tủ lưu trữ hồ sơ cho nặng đầy tủ. Không nên chi tiền mà nên để cho cá nhân ai có nhu cầu tự bỏ tiền đi học chi tiền thỏa đáng cho những đề tài có nhiều ứng dụng hiệu quả cao.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm