Giữ lại 'khoảng thở' giữa lòng đô thị du lịch Đà Nẵng

"Breathing space" - khoảng thở giữa đô thị hiện đại

Đà Nẵng đã và đang thay đổi rất nhanh. Những tổ hợp nghỉ dưỡng, khách sạn ven biển, các khu du lịch quy mô lớn liên tiếp xuất hiện. Thành phố trở thành điểm đến đáng sống, nơi mà nhiều du khách trong và ngoài nước chọn ở dài ngày hoặc sống lâu dài, thay vì chỉ ghé qua vài ngày nghỉ dưỡng. Những con đường đã bắt đầu xuất hiện tình trạng kẹt xe. Các bãi biển mùa hè đông kín du khách từ sáng sớm đến đêm khuya.

Ảnh: Nguyễn Trình

Dẫu với nhịp phát triển ấy, Đà Nẵng vẫn giữ được một điều khiến nhiều du khách chọn quay lại nhiều lần, đó là cảm giác có thể chạm vào thiên nhiên một cách dễ dàng. Người dân và du khách vẫn có thể chạy xe chừng 20 phút từ trung tâm để bước vào những cung đường rừng còn mùi lá ẩm ở bán đảo Sơn Trà. Vẫn còn những đoạn biển công cộng dài, rộng và sạch sẽ mà không bị che chắn bởi hàng rào resort, nhà hàng…

Có lẽ vì thế mà nhiều người yêu Đà Nẵng không chỉ bởi cảnh đẹp mà bởi cảm giác "dễ thở" hiếm hoi còn sót lại ở một đô thị du lịch đang phát triển rất nhanh.

Trong nhiều năm, Ban quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng từng dùng cụm từ "Breathing space" để giới thiệu về Sơn Trà. Đó không chỉ là một slogan du lịch. Với người Đà Nẵng, Sơn Trà giống như lá phổi nằm sát biển. Một nơi mà chỉ cần chạy xe từ trung tâm, qua vài khúc cua là nhiệt độ dịu xuống, tiếng ồn ào náo nhiệt của thành phố lùi lại phía sau, thay vào đó là tiếng ve rừng, mùi cây cỏ, khí trời trong lành và đôi khi bắt gặp khỉ, sóc, voọc chà vá chuyền trên những cành cây, tán lá. "Những ngày trời oi và nóng gắt, đi giữa dòng người đông đúc, tôi nghĩ đến những buổi đi bộ trên Sơn Trà và tự dưng thấy dịu lại", chị Trần My (ở đường Đống Đa, TP.Đà Nẵng) chia sẻ.

Nếu thành phố du lịch ven biển nhiều nơi dần bị "đóng kín" bởi các khu nghỉ dưỡng, thì Đà Nẵng vẫn đang giữ cho một số bờ biển là không gian thuộc về cộng đồng. Dọc tuyến biển trung tâm, những công viên mở, lối đi bộ, quảng trường ven biển và các bãi tắm công cộng vẫn nối tiếp nhau. Chính điều ấy tạo nên bản sắc rất riêng của thành phố này. "Từ ngày về hưu, bất kể nắng hay mưa, tôi đều ra bãi biển Phạm Văn Đồng để bơi, để tắm nắng, đi bộ… Lúc nào cũng cảm thấy thật thoải mái", bà Nguyễn Hồng Lệ (ở P.An Hải, TP.Đà Nẵng) nói. Còn anh Nguyễn Khoa Tiến (du khách đến từ Hà Nội) thì cảm thấy thành phố này thật thú vị: "Không nơi đâu có bãi biển sạch, đẹp và rộng mở như Đà Nẵng, và bãi tắm công cộng rất nhiều. Gia đình tôi mùa hè nào cũng muốn đến Đà Nẵng, ở cả tuần tại nơi này và ngày nào cũng ra biển Mỹ Khê tắm thoải mái cùng người dân địa phương".

Gìn giữ Sơn Trà, biển Đà Nẵng hòa cùng đời sống người dân, du khách

Giữa lúc lượng khách đến với bán đảo Sơn Trà tăng nhanh, áp lực thương mại hóa cũng ngày càng rõ rệt. Nhu cầu mở thêm dịch vụ, gia tăng tiện ích du lịch, khai thác các hoạt động luôn song hành với nguy cơ biến thiên nhiên thành những không gian tiêu dùng đơn thuần. Ông Nguyễn Đức Vũ, Trưởng ban quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng, cho hay: "Những người làm công tác quản lý bán đảo Sơn Trà như chúng tôi hiểu rất rõ điều ấy. Theo định hướng hiện nay, chúng tôi xác định việc phát triển du lịch ở Sơn Trà vẫn đặt nguyên tắc bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên lên trước. Các hoạt động dịch vụ được yêu cầu phù hợp quy hoạch, hạn chế bê tông hóa, ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường và không can thiệp quá sâu vào sinh cảnh rừng".

Ảnh: Nguyễn Trình

Ông Vũ còn cho biết thêm, các tour trải nghiệm được định hướng theo kiểu gần gũi, tiết chế hơn: đi bộ trong rừng, ngắm động vật hoang dã, thưởng trà trên đỉnh Bàn Cờ, ngắm bình minh hay hoàng hôn. Nhiều hoạt động cộng đồng như "Clean Up Sơn Trà", "Sơn Trà Walking Day" được tổ chức để kéo con người trở lại với thiên nhiên theo cách nhẹ nhàng hơn.

Ban quản lý cũng tính đến những giải pháp mạnh hơn trong tương lai như giới hạn lượng khách tại một số khu vực cần bảo tồn, nhằm dành thời gian cho hệ sinh thái tái tạo. Nghe qua, điều đó có thể làm giảm sự tiện lợi của du lịch công cộng, nhưng ở một góc nhìn khác, đó lại là cách để Sơn Trà không biến thành một "công viên giải trí sinh thái" đông nghẹt người. "Chúng tôi nghĩ, giá trị lớn nhất của thiên nhiên nằm ở cảm giác yên tĩnh mà nó giữ được", ông Vũ cho hay.

Theo Ban quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng, trong định hướng phát triển hiện nay của Đà Nẵng, mỗi vùng biển tại thành phố này được định hình theo một sắc thái riêng. Khu vực Mỹ An phát triển sôi động với dịch vụ du lịch, giải trí biển và không gian hoạt động gần như suốt ngày đêm. Nhưng song song đó, thành phố vẫn giữ nguyên tắc không đóng kín bãi biển, không tách biển khỏi cộng đồng cư dân. Ở phía đông bắc, khu vực Thọ Quang - Mân Thái lại đi theo hướng du lịch cộng đồng, gắn với làng cá, đời sống ngư dân và văn hóa miền biển. Du khách không chỉ nghỉ dưỡng mà còn có thể theo thuyền thúng, xem gỡ lưới, có những bữa ăn hải sản giản dị trong khu vực ven biển. "Với chúng tôi, đó là kiểu du lịch không quá hào nhoáng mà để lại cảm giác thật, được chạm vào cuộc sống của người dân vùng biển", ông Nguyễn Đức Vũ nói.

Đà Nẵng hôm nay đứng trước một bài toán khó: phát triển mạnh mẽ nhưng không đánh mất sự gần gũi với thiên nhiên. Giữ một khoảng thở cho thành phố - có lẽ đó không chỉ là câu chuyện của Sơn Trà hay những bãi biển công cộng, mà là cách Đà Nẵng giữ lại bản sắc giữa một đô thị đang thay đổi từng ngày.