Năm 2024, tác phẩm do nhà nước đặt hàng Đào, phở và piano đã làm "nóng" điện ảnh Việt ở nhiều góc độ. Thời điểm đó, phim "cháy vé" tại nhiều điểm chiếu, đặc biệt là Trung tâm Chiếu phim quốc gia (Hà Nội). Cục Điện ảnh cho biết số tiền Đào, phở và piano thu về đạt điểm hòa vốn do chỉ bán nửa giá vé thông thường còn nếu bán giá bình thường, phim lãi 21 tỉ đồng. Tuy nhiên, theo quy định khi đó, phim không có kinh phí truyền thông, các bên liên quan cũng không biết nộp tiền vé "khủng" về đâu, cụm rạp phát hành nhận 0% thù lao dù doanh thu lớn.
Đào, phở và piano cho thấy khoảng trống pháp lý về phát hành phim do nhà nước đặt hàng
ẢNH: T.L
Ông Vi Kiến Thành, nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh, nhớ lại khi đó ông rất vất vả mới được Bộ Tài chính cho tài khoản để nộp số tiền bán vé Đào, phở và piano do chưa có quy định. "Tôi phải làm công văn 4 lần mới có tài khoản để nộp tiền vé về ngân sách. Chúng tôi cũng muốn đề xuất khen thưởng các đơn vị đã phát hành Đào, phở và piano mà không thu phí nhưng không có quy định nào để đề xuất khen thưởng được", ông Thành cho biết.
Giờ đây, những câu chuyện như thế sẽ được giải quyết với Nghị định 189 quy định về phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị vừa được ban hành. Theo đó, đây là những bộ phim có nội dung phù hợp để tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đó cũng là tác phẩm đề cao giá trị văn hóa, lịch sử, cách mạng, lãnh tụ, anh hùng dân tộc, miền núi, biên giới, hải đảo. Có tác dụng nâng cao lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, bảo vệ chủ quyền quốc gia; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời phục vụ các mục tiêu chính trị, xã hội khác… Phim phục vụ nhiệm vụ chính trị, theo nghị định, bao gồm phim sử dụng ngân sách nhà nước và phim được Nhà nước nhận chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị.
Theo nghị định, các tổ chức cá nhân phát hành phim sẽ được hưởng một phần doanh thu (nếu có) từ hoạt động phát hành, phổ biến phim theo tỷ lệ hoặc thỏa thuận. Ngoài ra, còn có quy định về việc sử dụng các nguồn kinh phí khác nhau để phát hành, phổ biến phim. Cơ quan đại diện chủ sở hữu phim được quản lý, sử dụng và thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với kinh phí phát hành, phổ biến…
Doanh thu cũng được hiểu theo nghĩa khá linh hoạt: bao gồm doanh thu từ bán vé xem phim, quảng cáo, phát hành và phổ biến phim trên không gian mạng hoặc các hình thức có doanh thu hợp pháp có liên quan… Cách hiểu này cũng gợi mở việc có thể đưa các phim do nhà nước đặt hàng trước đây lên mạng để vừa phục vụ công chúng, vừa có khoản tiền thu về. Chúng ta từng có nhiều phim nhà nước trở thành huyền thoại như Bao giờ cho đến tháng mười, tác phẩm trong danh sách những bộ phim châu Á hay nhất mọi thời đại; Ván bài lật ngửa, tác phẩm tình báo cách mạng hay nhất từ sau 1975 đến nay, với diễn viên chính Nguyễn Chánh Tín; Biệt động Sài Gòn - bộ phim được xem lại rất nhiều vào mỗi dịp 30.4. Trên thực tế, có nhiều bộ phim của các hãng nhà nước đang được khai thác theo hình thức hợp tác công tư và bản thân Cục Điện ảnh cũng đang có dự án đưa phim nhà nước trở lại.
Về Nghị định 189, ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh, cho biết: "Tinh thần là làm sao đưa được phim đến với khán giả", và đó cũng là cách giải bài toán về doanh thu và phát hành.
Bình luận (0)