Góp tiếng nói Việt Nam vào mạng lưới nghiên cứu chuỗi cung ứng toàn cầu

Ngọc Long
Ngọc Long
Trần Minh Trí, tiến sĩ khoa học kinh tế của ĐH Aalto (Phần Lan), vừa được Trường ĐH Logistics Kühne (Đức) phong hàm phó giáo sư và cử về Việt Nam.

Sau 18 năm ở châu Âu, anh trở lại TP.HCM với một việc rất cụ thể: cùng đồng nghiệp ở đây xây phân hiệu châu Á của trường và đưa góc nhìn Việt vào các tạp chí khoa học quốc tế.

Tháng 9, Trần Minh Trí xuống sân bay Tân Sơn Nhất với tấm danh thiếp mới: phó giáo sư ngành logistics và quản trị của Trường ĐH Logistics Kühne (Kühne Logistics University, KLU) ở Hamburg, Đức, kiêm Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu hạ tầng ASEAN (ASEAN Infrastructure Research Center) thuộc Phân hiệu châu Á (KLU Asia Campus) của trường tại TP.HCM.

Góp tiếng nói Việt Nam vào mạng lưới nghiên cứu chuỗi cung ứng toàn cầu - Ảnh 1.

PGS-TS Trần Minh Trí kỳ vọng góp phần tạo ra lớp nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam và giúp các nhà nghiên cứu trẻ dựng sự nghiệp học thuật của riêng mình

ẢNH: NTCC

Trước đó, anh là tiến sĩ khoa học kinh tế (Doctor of Science in Economics) của ĐH Aalto và giảng viên biên chế của ĐH Groningen (Hà Lan). Mười tám năm xa quê, ngày về anh vừa bồi hồi trước những con đường cũ từng rảo bước thời sinh viên Trường ĐH Ngoại thương, vừa choáng ngợp với nhịp sống hối hả khác hẳn trời Âu.

"Lúc đó tôi chẳng nghĩ gì nhiều, chỉ tâm niệm cứ làm thôi, chuyện gì tới thì mình đón", anh kể. Nghe đơn giản, nhưng đó là cách anh đi suốt gần 2 thập niên qua.

Từ xe đạp Mỹ Tho đến xe giao báo xứ tuyết

Anh Trí lớn lên ở xã Trung An, TP.Mỹ Tho (nay là P.Trung An, tỉnh Đồng Tháp), mỗi ngày đạp xe 5 - 7 cây số đến trường. Sang Phần Lan du học, anh vẫn ngồi trên yên xe, lần này là xe giao báo để kiếm sống. "Mùa đông tuyết rơi trơn trượt, nhiều lúc tôi té dập mặt. Những ngày đó tôi nghĩ, chỉ cần còn sống là được, khó khăn nào rồi cũng có cách vượt qua", anh nhớ lại.

Cách nghĩ ấy đưa anh đi một mạch qua cử nhân, thạc sĩ rồi tiến sĩ khoa học kinh tế tại ĐH Aalto, ngôi trường hàng đầu Phần Lan, với hàng loạt học bổng và tài trợ. Luận án tiến sĩ anh hoàn thành trong 2,5 năm. Hai bằng thạc sĩ anh đều tốt nghiệp thủ khoa với điểm trung bình tuyệt đối, dù vừa học vừa làm. Rồi anh đi dạy và nghiên cứu ở nhiều trường châu Âu, tự học thêm tiếng Phần Lan, tiếng Hà Lan dọc đường.

Tại ĐH Groningen, anh được bổ nhiệm giảng viên biên chế (tenure) và nhiều lần được trường vinh danh là một trong những giảng viên được sinh viên đánh giá cao nhất. Anh cũng giành được nhiều khoản tài trợ nghiên cứu cạnh tranh từ Viện Hàn lâm Anh (British Academy) và Liên minh ĐH châu Âu ENLIGHT, với nhiều công bố trên các tạp chí quốc tế.

Mối quan tâm xuyên suốt của anh là chuỗi cung ứng: quan hệ giữa bên mua và nhà cung cấp, phát triển bền vững, công nghệ, an ninh nguồn cung, và nhất là sức chống chịu của chuỗi cung ứng sau những cú sốc như đại dịch Covid-19 hay các cuộc xung đột trên thế giới. Ngoài giảng đường, anh còn làm tư vấn quản trị và nghiên cứu quốc phòng.

Đầu năm 2026, qua một người giới thiệu, anh biết KLU đang tìm người cho Phân hiệu châu Á ở TP.HCM. Đây là nơi trường ĐH Đức này đặt chân vào châu Á, với ý định nối giới nghiên cứu châu Âu với châu Á và Việt Nam, nối giới hàn lâm với doanh nghiệp.

Với một người lâu nay vẫn ấp ủ chuyện làm nghiên cứu ở quê nhà, đó là một cơ hội hiếm có. KLU phong hàm phó giáo sư cho anh tại Đức, rồi cử anh về Việt Nam làm việc dài hạn, cùng đội ngũ tại chỗ xây dựng phân hiệu và Trung tâm Nghiên cứu hạ tầng ASEAN.

"Tôi cũng có chút e dè, vì chưa từng làm việc ở Việt Nam, lại phải rời một vị trí biên chế để nhận một trung tâm vừa mới thành lập. Nhưng một vị trí vừa đúng ngành, vừa hợp ý định trở về, chẳng biết bao giờ mới có lần thứ hai, nên tôi không chần chừ lâu", anh nói về lựa chọn lớn nhất trong sự nghiệp.

Đưa góc nhìn Việt vào tạp chí quốc tế

Việc đầu tiên anh Trí muốn làm ở trung tâm là làm "cầu nối": một đầu là các học giả hàng đầu châu Âu, đầu kia là trường ĐH và doanh nghiệp trong khu vực. Việc thứ hai, theo anh, còn quan trọng hơn: đưa góc nhìn của người Việt lên các tạp chí khoa học quốc tế. Bởi Việt Nam, với kinh tế tăng trưởng nhanh, môi trường an toàn, thể chế ổn định và đối ngoại thân thiện, đang ngày càng có chỗ đứng trong mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng tiếng nói của người trong cuộc trên diễn đàn khoa học vẫn còn mỏng.

"Chúng tôi muốn giúp thế giới, nhất là các đối tác châu Âu, hiểu đúng thị trường Việt Nam và những cái khó của doanh nghiệp cung ứng trong nước khi phải đáp ứng tiêu chuẩn châu Âu. Chiều ngược lại, chúng tôi mời học giả quốc tế sang Việt Nam, vừa để họ chia sẻ kinh nghiệm công bố, vừa để họ hiểu bối cảnh nghiên cứu ở đây", anh Trí nói.

"Qua hợp tác và trao đổi tri thức, đối tác trong nước sẽ không phải lặp lại những sai lầm mà người đi trước từng mắc", anh nói thêm.

Mảng thứ ba là đào tạo. KLU đang trực tiếp giảng dạy chương trình thạc sĩ Quản lý chuỗi cung ứng và logistics toàn cầu (MSc of Global Logistics and Supply Chain Management) tại VN, phối hợp với Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM). Học viên học bán thời gian ở TP.HCM, vẫn đi làm, và sau 2 năm nhận bằng do KLU cấp, chuẩn như học tại Đức. Trong lớp, anh Trí thích dùng mô phỏng và tranh luận. Điều anh muốn người học có được trước tiên là chấp nhận mình chưa hoàn hảo, để dám ra quyết định.

"Xa hơn, tôi mong các bạn rèn tư duy phản biện, thậm chí dám thách thức quan điểm của giảng viên", anh nói. Anh kỳ vọng góp phần tạo ra lớp nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam và giúp các nhà nghiên cứu trẻ dựng sự nghiệp học thuật của riêng mình.

Hỏi anh có lời khuyên gì cho người trẻ, anh nói họ đang có một "đặc quyền" không phải ai cũng có: được làm sai và sửa sai.

"Đừng sợ quá", anh nhấn mạnh, "Nhưng muốn chạy đường dài, các bạn phải thực sự thích việc mình làm, chứ không chỉ chạy theo kỳ vọng của người xung quanh".

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.