Hé lộ từ người đứng sau những phiên livestream 'đi chùa online': Kiếm tiền như thế nào?

“Đi chùa online” là gì, vì sao người xem dừng lại?

Trong những phiên phát được ghi nhận trong phóng sự, “đi chùa online” là cách gọi các livestream tái hiện cảnh chùa bằng hình ảnh và âm thanh. Trên màn hình có tượng Phật, nhang đèn, tiếng tụng kinh. Bên cạnh đó là những tính năng quen thuộc của một buổi phát trực tiếp như bình luận, gửi quà và hiệu ứng xuất hiện khi có người tương tác.

Với Ánh Tuyết, thứ giữ cô lại là tiếng tụng kinh. Sau một ngày làm việc, cô muốn nằm nghỉ và nghe thứ gì đó nhẹ đầu. Thay vì tiếp tục lướt xem những cuộc tranh cãi trên mạng, cô để buổi phát chạy và nghe một lúc.

Đoàn Linh

“Chủ yếu mình nghe thôi, lâu lâu thích thì tặng một cái bông có 1 vài xu à, tính ra có mấy ngàn tiền thiệt à”, Tuyết kể. Trong trải nghiệm của cô, món quà là một cách tương tác khi thấy thích. Phần lớn thời gian, cô vào nghe rồi rời đi.

Từ một bông hoa ảo đến thu nhập của người phát

Một bông hoa chỉ vài xu có thể làm màn hình hiện hiệu ứng hoặc lời chúc. Với người xem, đó là một tương tác nhỏ. Với người vận hành, những lượt tặng quà như vậy có thể cộng lại thành thu nhập.

Chị N.T.K.K., người vận hành các phiên livestream “đi chùa online”, từng làm nội dung tương tác theo các chủ đề đua xe, câu cá và nhảy trong quán bar. Khi chuyển sang mô phỏng cảnh chùa, chị vẫn dùng cơ chế tương tự: người xem gửi quà, phần mềm kích hoạt phản hồi đã cài đặt sẵn.

Chị cho biết đã bỏ ra khoảng 200.000–300.000 đồng để mua bộ công cụ có sẵn các cảnh, câu chúc và hiệu ứng. Sau khi thiết lập, chị để laptop tiếp tục chạy phiên phát. Theo quan sát của chị, vào một số dịp như ngày rằm hoặc lễ Phật đản, lượt tặng quà có lúc cao gấp 3–4 lần ngày thường.

Số tiền thu về thay đổi theo từng ngày. Chị kể có hôm chỉ được vài chục ngàn đồng, có hôm được 200.000–300.000 đồng. Mốc 1 triệu đồng là số tiền chị từng nhận trong một ngày có nhiều quà tặng. Chị xem công việc này là một cách kiếm thêm thu nhập.

Đoàn Linh

Vì sao cách gọi “tích công đức” gây tranh luận?

"Bạn ngồi thiền, người ta đếm tiền", câu nói vui ấy phần nào cho thấy hai nhu cầu gặp nhau trên cùng một màn hình: người muốn thư giãn, người muốn kiếm thêm thu nhập.

Thế nhưng, khi những biểu tượng tâm linh trở thành công cụ thu hút lượt xem và quà tặng, ranh giới giữa giải trí và thương mại hóa tín ngưỡng cũng bắt đầu gây tranh luận. Có người xem đây đơn thuần là một hình thức thư giãn, tương tác trên mạng xã hội. Nhưng cũng không ít ý kiến cho rằng, việc mô phỏng không gian thờ tự, gắn những món quà ảo với lời chúc phúc, cầu may có thể khiến những giá trị vốn thiêng liêng bị hiểu sai, thậm chí trở thành phương tiện kiếm tiền.

Đoàn Linh

Giáo hội Phật giáo Việt Nam mới đây cũng đã lên tiếng về hiện tượng này, nhấn mạnh rằng những hoạt động như "lạy Phật online", "chùa online" không thể thay thế hoàn toàn việc đến chùa và trải nghiệm đời sống tâm linh truyền thống. Giữa một không gian mạng mà chỉ một cú chạm cũng có thể đổi lấy lời chúc bình an, người tham gia càng cần tỉnh táo để phân biệt đâu là giải trí, đâu là tín ngưỡng và đâu chỉ là những hiệu ứng được lập trình sẵn.

Bởi sau cùng, một món quà ảo có thể tạo ra tiếng chuông, một cú nhấp chuột có thể mang đến lời chúc, câu kinh, nhưng lòng thành kính, sự tử tế và những điều tốt đẹp trong cuộc sống thì không thể được đo đếm bằng số xu hay lượt tặng quà trên màn hình.