Hóa giải 'bão viêm' tuổi tiền mãn kinh

KHI CÁC CƠN ĐAU TỐ CÁO SỰ THIẾU HỤT NỘI TIẾT

Ở tuổi 46, chị T.H (ngụ TP.Đà Nẵng) bắt đầu chịu đựng những cơn đau nhức. "Mỗi sáng thức dậy, các khớp ngón tay và đầu gối của tôi đều cứng đờ, đau nhức ê ẩm như có kim châm. Tôi còn thường xuyên bị viêm đường tiết niệu dù vệ sinh rất kỹ", chị T.H cho biết. Trong khi đó, chị T.T (49 tuổi, ngụ TP.Đà Nẵng) dù chăm sóc răng miệng cẩn thận nhưng vẫn bị viêm nướu, mẩn ngứa da kéo dài và tình trạng viêm mũi dị ứng ngày càng nặng hơn. Cả hai trường hợp này sau khi thăm khám tại các bệnh viện đều cho thấy không ghi nhận tình trạng bệnh lý cụ thể nào, bác sĩ (BS) định hướng đến những nguyên nhân liên quan đến độ tuổi tiền mãn kinh.

ẢNH: AN DY

Th.S-BS Hoàng Thị Ái Nhi, Phó trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, giải thích: "Sự sụt giảm estrogen ở độ tuổi tiền mãn kinh ảnh hưởng trực tiếp đến hàng rào bảo vệ các mô. Estrogen bình thường đóng vai trò như một "bộ điều biến miễn dịch". Khi hormone này tụt dốc, khả năng điều hòa các cytokine gây viêm suy giảm. Hệ quả là các phản ứng viêm bùng phát âm thầm tại ổ khớp, niêm mạc miệng và hệ thống tiết niệu. Đây không đơn thuần là lão hóa, mà là trạng thái viêm mạn tính cấp độ thấp".

Theo BS Nhi, sự thay đổi trong giai đoạn này còn dẫn đến tích lũy mỡ nội tạng, làm rối loạn chuyển hóa insulin và lipid, góp phần gây đau nhức toàn thân, mệt mỏi và tăng nguy cơ rối loạn đường huyết.

Dưới góc độ y học cổ truyền, Th.S-BS Nguyễn Văn Hùng, Bệnh viện Y học cổ truyền Đà Nẵng, tư vấn: "Khi tạng thận suy yếu, tân dịch không đủ nuôi dưỡng cân cốt, dễ sinh âm hư nội nhiệt, gây đau nhức gân xương, khô rát, bốc hỏa, mất ngủ và mệt mỏi. Đồng thời, khí huyết vận hành kém, đàm thấp và nhiệt độc tích tụ có thể làm gia tăng các chứng đau nhức, viêm và suy giảm sức khỏe. Vì vậy, việc điều dưỡng cần chú trọng bổ thận, dưỡng âm, điều hòa khí huyết kết hợp chế độ dinh dưỡng và vận động phù hợp".

"CHỐNG VIÊM" CHỦ ĐỘNG TỪ BÀN ĂN

Thay vì phụ thuộc vào thuốc giảm đau, chế độ ăn với thành phần đa dạng những chất có yếu tố kháng viêm cũng góp phần giải quyết gốc rễ vấn đề.

Theo tư vấn dinh dưỡng của BS Hùng, thực đơn tăng cường kháng viêm cần dựa trên 5 trụ cột. Trước tiên là đạm sạch và phytoestrogen: ưu tiên cá biển sâu, trứng, đậu nành và các loại đậu… giàu protein, omega-3 và phytoestrogen để ổn định chuyển hóa. Thứ hai là chất béo: dùng dầu olive extra virgin, quả bơ, hạt óc chó… bảo vệ màng tế bào. Tiếp đó là rau xanh và quả mọng: mục tiêu 400 - 500 gr rau xanh đậm và quả mọng mỗi ngày để trung hòa gốc tự do và giảm tổn thương tế bào. Thứ tư là gia vị dược liệu: nghệ và gừng giúp ức chế enzyme gây viêm, kết hợp lợi khuẩn từ sữa chua để củng cố hệ miễn dịch đường ruột (nơi chiếm 70% khả năng kiểm soát viêm). Sau cùng thì phải kiểm soát canxi và vitamin D: duy trì mật độ xương bằng rau xanh, sữa và phơi nắng đúng cách.

Phụ nữ cần hiểu biết về những tác nhân gây viêm cần tránh như đường và tinh bột tinh chế, chất béo chuyển hóa, thực phẩm chế biến sẵn… Ngoài ra, cần quản lý stress, ngủ đủ giấc, tập thiền thở, vận động nhẹ như yoga, đi bộ… "điều thân để trị tâm".