Hội yến Diêu Trì Cung: Đức Phật Mẫu có ý nghĩa thế nào với tín đồ Cao Đài?

Nguồn gốc của Đức Phật Mẫu

Ban đại diện Hội thánh Cao Đài Tòa thánh Tây Ninh tại TP.HCM cho biết theo quan niệm của đạo Cao Đài, trước khi vũ trụ được hình thành là một trạng thái chưa có hình hài, gọi làkhí hư vô. Từ đó xuất hiện một nguồn sáng lớn, được gọi là đại linh quang haythái cực do Đức Chí Tôn (tức Ngọc Hoàng Thượng Đế) nắm quyền thống quản.

Khi vũ trụ bắt đầu được tạo dựng, Đức Chí Tôn chia nguồn lực ấy thành hai phần dương quang và âm quang. Đồng thời, Đức Chí Tôn mới hóa thân ra Đức Phật Mẫu giữ vai trò cai quản âm quang và cùng Đức Chí Tôn đảm nhiệm việc tạo dựng, sinh hóa vạn vật.

ẢNH: PHẠM HỮU

Nói một cách dễ hiểu, Đức Chí Tôn được ví như người Cha, còn Đức Phật Mẫu là người Mẹ của vạn linh. Nếu Đức Chí Tôn được xem là đấng Cha thiêng liêng thì Đức Phật Mẫu là người mẹ sinh thành, dưỡng dục.

Các tài liệu Cao Đài giải thích âm quang như một nơi chứa đựng những yếu tố cần thiết cho sự sống. Khi có dương quang tác động, quá trình sinh hóa mới bắt đầu. Vì vậy, Đức Phật Mẫu không chỉ được tín đồ gọi bằng những danh xưng khác nhau như: Diêu Trì Kim Mẫu, Diêu Trì Phật Mẫu, mà còn được tôn kính như đấng Mẹ thiêng liêng.

Cách gọi này cũng phần nào lý giải vì sao trong đời sống đạo Cao Đài, hình ảnh Đức Phật Mẫu gắn rất chặt với lòng hiếu kính. Và Hội Yến Diêu Trì Cung vào rằm tháng 8 cũng bắt nguồn từ quan niệm ấy khi tín đồ trở về dâng lễ, bày tỏ lòng kính yêu và biết ơn đối với Đức Phật Mẫu.

ẢNH: PHẠM HỮU

Trích theo giáo lý Cao Đài, tình thương của Đức Phật Mẫu được ví như tình thương của một người mẹ dành cho con. Dù con cái có lúc lầm đường, mải mê với cuộc sống trần thế mà quên đi cội nguồn, Đức Phật Mẫu vẫn luôn dõi theo và mong muốn con người tìm lại con đường hướng thiện, sống tốt đẹp và an lạc.

Đức Phật Mẫu không phân biệt người giàu hay nghèo, sang hay hèn, thiện hay ác. Đặc biệt, những người yếu thế, nghèo khó, gặp nhiều thiệt thòi được xem là những người nhận được nhiều sự thương yêu, che chở.

Tinh thần ấy cũng được Đức Hộ Pháp nhắc đến khi nói về Đức Phật Mẫu. Theo lời dạy của ông, những người càng thiếu thốn, đau khổ hay gặp nhiều bất hạnh càng có thể tìm đến Đức Phật Mẫu để cầu nguyện. Điều quan trọng không nằm ở việc người ấy giàu sang hay có địa vị thế nào, mà ở niềm tin và sự thành tâm của mỗi người.

Cách nhìn ấy khiến hình ảnh Đức Phật Mẫu trong đời sống tín ngưỡng Cao Đài gần gũi với hình ảnh một người mẹ luôn mở lòng với con cái. Khi vui, người ta nhớ, gặp khó khăn tín đồ thường tìm về Mẹ để gửi gắm nỗi niềm. Và cũng từ tình cảm ấy, việc tưởng nhớ, dâng lễ Đức Phật Mẫu trở thành một nét quan trọng trong đời sống đạo của tín đồ Cao Đài.

Hội yến Diêu Trì Cung có từ đâu?

Sự tích tương truyền, Hội yến Diêu Trì Cung được tổ chức theo sự tích có từ năm Ất Sửu 1925, khi chưa khai đạo. Đức Chí Tôn lúc đó còn ẩn danh, chỉ xưng là Đấng A Ă Â, có chỉ dạy cho 3 ông là: Cao Quỳnh Cư, Phạm công Tắc, Cao hoài Sang, làm một tiệc chay đãi 10 đấng vô hình ở Diêu Trì Cung là: Đức Phật Mẫu và Cửu vị Tiên Nương. Do Thất Nương tiết lộ về Diêu Trì Cung và ba vị Cư, Tắc, Sang muốn cầu Cửu Thiên Nương Nương.

ẢNH: PHẠM HỮU

5 Đức Phạm Hộ Pháp, trong buổi thuyết đạo tại đền Thánh ngày 15 tháng 8 năm Kỷ Sửu (dương lịch 6.10.1949) cũng có thuật lại buổi đó như sau: "Tuy buổi ban sơ mà dường như khối óc đã thâm nhiễm nhiều rồi, nên Đức Chí Tôn mới ra lệnh biểu làm một cái tiệc".

Ngài dạy sắp đặt tiệc để đãi 10 đấng vô hình. Trong đó, có thêm phần hữu hình gồm 3 người là Thượng Sanh, Thượng Phẩm và Hộ Pháp tham gia. Sắp đặt tiệc ấy do tay bà Nữ Chánh Phối Sư Hương Hiếu. Trên là bàn thờ Đức Phật Mẫu phía dưới có sắp 9 cái ghế như có người ngồi. Chén đũa, muỗng dĩa, bất kỳ cái gì cũng phải giống như đãi người hữu hình, duy nhất có 3 người bình thường là Thượng Sanh, Thượng Phẩm, Hộ Pháp cũng tham gia vào buổi tiệc.

Ngay sau bữa tiệc đãi Đức Phật Mẫu và Cửu Vị Tiên Nương lần đầu tiên vào ngày rằm tháng 8 năm Ất Sửu (1925) tại nhà ông Cao Quỳnh Cư, Lệnh bà đồng thời Cửu Vị Tiên Nương lần lượt giáng cơ để lại lời cám ơn 3 ông, rồi mỗi vị cho một bài thơ 4 câu để kỷ niệm.

ẢNH: PHẠM HỮU

ẢNH: PHẠM HỮU

Và từ đó rằm tháng 8 trở thành đại lễ của hàng vạn tín đồ Cao Đài. Hằng năm, trong thời điểm đó hơn trăm ngàn tín đồ Cao Đài từ các tỉnh thành và khách du lịch trong, ngoài nước đã tham dự đại lễ Hội yến Diêu Trì Cung tại nội ô Tòa thánh Cao Đài Tây Ninh.

Đây là phần lễ hội được coi là đông vui nhất năm của tín đồ đạo Cao Đài. Lễ hội được tổ chức từ lúc 18 giờ 30 đến 22 giờ, ngày 15 tháng 8 âm lịch hàng năm. Hội yến Diêu Trì Cung gồm các tiết mục rước cộ bông Đức Phật Mẫu và Cửu vị Tiên Nương, múa Long Mã, Tứ linh (Rồng nhang, Kỳ lân, Quy, Phụng), đội múa Phụng và đội Nhạc múa sắc tộc diễu hành trước Báo Ân Từ đến đền Thánh vòng qua Đông Tây khán đàn.

Khi mặt trời lặn, dòng người hành hương ngày càng đông đổ về khắp nội ô Toà thánh, có người về từ nhiều ngày trước làm công quả. Tuy nhiên, đông nhất vẫn là đêm lễ chính diễn ra vào ngày 15 tháng 8 âm lịch thu hút lên hàng vạn người tham gia.