Hơn 50 hộ dân ở Quy Nhơn sống thấp thỏm dưới chân núi sạt lở

24/09/2026 16:00 GMT+7

Sống bên núi Một (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), hàng chục hộ dân thời gian qua luôn thấp thỏm trước nguy cơ sạt lở núi.

Có nhà vẫn phải ở thuê

Gia đình ông Huỳnh Văn Hoan (64 tuổi, ở tổ dân phố 19, phường Quy Nhơn) xây nhà, sinh sống ổn định ở lưng chừng núi Một từ năm 2009. Từ năm 2014, tình trạng sạt lở bắt đầu xuất hiện và tiếp diễn vào mùa mưa. Đến bão Kalmaegi năm 2025, tình trạng này càng nghiêm trọng.

Nhiều năm trước, ông Hoan cùng các hộ dân tìm cách trồng cây để giữ đất. Cây xanh trước nhà ông sau hàng chục năm phát triển lớn đến mức 4 người ôm không xuể. Thế nhưng trong cơn bão Kalmaegi, gió lớn khiến cây bật gốc, kéo theo đất đá sạt xuống chân núi.

"Những tưởng cây to sẽ giúp giữ đất nhưng có ai ngờ. Đêm bão Kalmaegi đổ bộ, gió lớn dữ dội khiến cây xanh cổ thụ kêu lên răng rắc. Giữa đêm, tôi cõng vợ, hô hào con cháu bỏ chạy khỏi căn nhà", ông Hoan kể.

Sau bão, gia đình ông không dám trở về nhà. Người vợ khuyết tật cùng mấy đứa cháu nhỏ khiến ông phải tính chuyện thuê nhà ở khu dân cư an toàn hơn. Căn nhà cũ nằm chênh vênh trên vách núi sạt lở đành đóng cửa.

"Nhà có nhưng chẳng dám về, cả gia đình tôi đành đi thuê trọ, mỗi tháng tốn 2 triệu đồng thuê nhà, điện nước. Mong cơ quan chức năng sớm có phương án hỗ trợ di dời để bà con an tâm sinh sống", ông Hoan chia sẻ.

Cách đó không xa, ông Huỳnh Văn Trọng (58 tuổi) cho biết đã sinh sống tại khu vực này từ năm 2000. Hơn chục năm trước sạt lở liên tục xuất hiện sau các đợt mưa bão. Ông phải tự bỏ tiền mua cọc sắt, xi măng, cát để gia cố móng và bờ taluy, hạn chế đất đá ảnh hưởng đến căn nhà.

Làm nghề thợ xây, không có vợ con, thu nhập của ông Trọng chỉ đủ trang trải cuộc sống. Chính quyền địa phương đã nhiều lần làm việc với cư dân nơi đây về việc sơ tán khi bão lũ xảy ra, lên phương án di dời người dân đến nơi ở mới.

Theo ông Trọng, người dân nơi đây rất mong được hỗ trợ di dời đến khu tái định cư. Tuy nhiên, thu nhập từ lao động tự do không đủ để tích lũy xây nhà.

"Tôi mong muốn nếu nhà nước thu hồi đất thì nên có chính sách hỗ trợ đền bù hợp lý cho tôi và bà con ở đây. Nếu thu hồi mà không có hỗ trợ thì người dân sẽ không có tiền xây nhà mới để ở", ông Trọng nói.

Nửa đêm tỉnh dậy dọn bùn

Quá nửa đêm 23.9, chị Lâm Minh Sương (36 tuổi, ở tổ dân phố 20) chợt tỉnh giấc vì những tiếng động lớn phía sau nhà. Đã quen với những âm thanh này, chị đánh thức 2 con và 2 cháu để chuẩn bị rời khỏi nhà.

Dưới chân núi Một, 5 căn nhà đã bị sập do tình trạng sạt lở

ẢNH: ĐỨC NHẬT

Sau khi loạt tiếng động kết thúc và biết đã an toàn, chị đưa con, cháu trở lại căn nhà từng mất một mảng tường do sạt lở. Chờ mọi người đi ngủ, chị Sương cặm cụi dọn đống bùn đất mới tràn vào nhà đến gần sáng.

Căn nhà của chị Sương nằm dưới chân núi Một. Mỗi khi trời mưa lớn kéo dài, đất, đá từ trên núi lại trượt xuống, va vào tường thành tiếng động.

Chị bảo rằng đợt sạt lở năm 2025 để lại những "vết sẹo" trong cuộc sống của nhiều hộ dân nơi đây. Gia đình chị Sương mua căn nhà vào năm 2021 với giá 800 triệu đồng, bằng tiền tích góp và vay mượn. Thế nhưng chưa được 4 năm, mưa bão khiến đất đá từ núi Một đổ xuống, làm sập hoàn toàn phần phía sau nhà.

Suốt nhiều tháng, những tấm tôn thay thế cho bức tường đã vỡ. Căn nhà được gia cố tạm bợ, trở thành nơi trú ngụ chật chội của 7 nhân khẩu. Mỗi khi mưa lớn, cả gia đình lại phải di tản hoặc dồn về phòng khách còn lại để ngủ qua đêm trong thấp thỏm.

Gia đình chị Sương đã được nhà nước hỗ trợ cấp đất tái định cư tại phường Quy Nhơn Đông, cách nơi ở cũ khoảng 4 km. Tuy nhiên, gia đình phải vay thêm tiền để xây nhà mới.

"Căn nhà cũ vay tiền mua chưa trả xong thì đã hỏng, giờ lại phải tiếp tục vay toàn bộ để làm lại nhà mới", chị Sương bộc bạch.

Dự kiến khoảng 10 ngày nữa, căn nhà mới tại khu tái định cư sẽ hoàn thành, khép lại những ngày tháng sống trong phấp phỏng lo sợ vì sạt lở của gia đình chị Sương.

Liên quan công tác đảm bảo an toàn cho người dân tại khu vực núi Một trước mùa mưa bão, ông Nguyễn Đức Toàn, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn, cho biết địa phương đã kiểm tra thực địa, rà soát và lập danh sách các hộ dân nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở cao.

Theo ông Toàn, hiện có 52 hộ dân với 197 nhân khẩu ở núi Một thuộc khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Trước đó, 5 hộ dân có nhà bị sập hoàn toàn do sạt lở đã được địa phương bố trí nơi ở mới.

Qua kiểm tra, hiện khu vực này chưa phát sinh điểm sạt lở mới. Tuy nhiên, những vị trí từng bị sạt lở sau các đợt bão vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là khi mưa lớn kéo dài. Vì vậy, phường đang theo dõi diễn biến thực địa, đồng thời vận động người dân chủ động di dời người và tài sản khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

"Địa phương đang vận động người dân chủ động theo dõi tình hình, khi thấy có biểu hiện bất thường thì phải di dời người và tài sản đến nơi an toàn", ông Toàn nói.

Theo ông Toàn, phường cũng đã xây dựng phương án sơ tán người dân đến các trụ sở, điểm tập trung do địa phương quản lý nếu thời tiết diễn biến xấu, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản.

Về giải pháp lâu dài, UBND phường Quy Nhơn đã báo cáo cấp tỉnh, đề xuất chủ trương quy hoạch, giải tỏa và bố trí tái định cư cho các hộ dân trong khu vực có nguy cơ sạt lở. Đối với 5 hộ có nhà bị sập hoàn toàn trong đợt thiên tai trước, địa phương đã bố trí đất tái định cư tại phường Quy Nhơn Đông.