Lần theo dòng nước đục ngầu cuồn cuộn, phóng viên Báo Thanh Niên thâm nhập khu vực khai thác cát lậu rộng khoảng 2 ha dọc suối Lạnh, thuộc Tiểu khu 108 - 109, xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng).
Thượng nguồn tan hoang, dòng suối biến dạng
Giữa thung lũng bao quanh bởi rừng xanh, cảnh tượng hiện ra là những mảng đất đá bị đào bới nham nhở. Khoảng 2 ha dọc dòng suối bị cày xới, nhiều vị trí biến dạng hoàn toàn. Dòng chảy tự nhiên của suối Lạnh bị tác động, kéo theo nguy cơ sạt lở đất, ảnh hưởng đến khu vực rừng phòng hộ ven suối.
Hiện trường khai thác cát lậu ở suối Lạnh, thượng nguồn sông Đạ Dâng
ẢNH: LÂM VIÊN
Hàng chục mét khối cát mới khai thác tại hiện trường
ẢNH: LÂM VIÊN
Thời điểm chúng tôi có mặt (ngày 9.9), tại đây có một máy múc hoạt động. Một số công nhân đã rời khỏi hiện trường, để lại nhiều thiết bị như bè bơm hút, máy xúc, xe ben và hệ thống sàng lọc cát. Cạnh máy múc là hàng chục mét khối cát đã được tập kết, cách vị trí này khoảng 200 m có một bãi tập kết cát lớn hơn chờ vận chuyển.
Theo người dân địa phương, hoạt động khai thác tại khu vực này đã diễn ra nhiều tháng. Có thời điểm mỗi ngày hàng chục xe ben chở cát từ suối Lạnh băng đường rừng ra Đà Lạt tiêu thụ, bất kể ngày hay đêm.
Khai thác cát lậu dọc suối Lạnh, xã Đam Rông 4, Lâm Đồng (ảnh chụp chiều gần tối 9.9)
ẢNH: LÂM VIÊN
Xuôi về phía hạ nguồn, cứ mỗi chiều tối, một đơn vị khác ngang nhiên khai thác cát ngay tại lòng suối Lạnh giáp ranh giữa xã Đam Rông 4 và phường Lang Biang - Đà Lạt, để chở cát ra Đà Lạt tiêu thụ.
Nước đục từ thượng nguồn, người dân hạ nguồn lãnh đủ
Dòng nước từ thượng nguồn suối Lạnh chảy xuống hạ nguồn, bị đục ngầu bởi bùn đất, phù sa, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp tại khu vực phường Lang Biang - Đà Lạt. Nhiều hộ sản xuất rau, hoa công nghệ cao, nuôi cá tầm, cá giống nước lạnh… bị thiệt hại nặng. Có cơ sở nuôi cá giống phải ngừng hoạt động, cơ sở nuôi cá tầm cá chết hàng loạt.
Các thiết bị khai thác và sàng lọc cát tại suối Lạnh, xã Đam Rông 4
ẢNH: LÂM VIÊN
Nhiều máy móc, thiết bị tại khu vực suối Lạnh
ẢNH: LÂM VIÊN
Ông N.V.T, chủ một hộ nuôi cá tầm, cùng một số hộ dân đã gửi đơn cầu cứu đến UBND xã Đam Rông 4 và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, phản ánh tình trạng nguồn nước bị ảnh hưởng bởi hoạt động khai thác cát lậu tại thượng nguồn. Thế nhưng đến nay hoạt động khai thác cát tiếp tục diễn biến phức tạp.
Cơ sở nuôi cá giống nước lạnh phải đóng cửa vì nguồn nước suối Lạnh ô nhiễm nghiêm trọng
ẢNH: LÂM VIÊN
Nguồn nước suối Lạnh bị ô nhiễm khiến các hộ nuôi cá tầm bị thiệt hại nặng
ẢNH: LÂM VIÊN
Nếu không được ngăn chặn kịp thời, việc đào bới lòng suối, hút cát và vận chuyển khoáng sản kéo dài gây tác động dây chuyền đến đất sản xuất, nguồn nước và sinh kế của người dân phía hạ nguồn.
Đã yêu cầu dừng, vì sao máy móc vẫn nằm lại?
Theo ông Khổng Hữu Kiên, Chủ tịch UBND xã Đam Rông 4, từ tháng 4.2026, các cơ quan chức năng của xã phối hợp lực lượng CSGT đường thủy (Phòng CSGT tỉnh Lâm Đồng) đã kiểm tra khu vực suối Lạnh, tiểu khu 108 - 109.
Các lực lượng chức năng kiểm tra việc khai thác cát tại suối Lạnh vào tháng 4.2026
ẢNH: BÁO LÂM ĐỒNG
Tại thời điểm kiểm tra, cơ quan chức năng lập biên bản hiện trường, yêu cầu chủ cơ sở di dời toàn bộ thiết bị sàng lọc, bè hút cát ra khỏi khu vực cải tạo; đồng thời không được tự ý vận chuyển khoáng sản khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
UBND xã Đam Rông 4 cũng yêu cầu tạm dừng hoạt động thu hồi khoáng sản cho đến khi hoàn tất đầy đủ thủ tục pháp lý. Chủ cơ sở cam kết chấp hành. Công an xã được yêu cầu tiếp tục bám địa bàn, tăng cường tuần tra, kiểm soát nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hoạt động khai thác khoáng sản trái phép tại khu vực đầu nguồn sông Đạ Dâng.
Nhiều máy móc vẫn còn tại suối Lạnh - khu vực xảy ra khai thác cát lậu
ẢNH: LÂM VIÊN
Thiết bị sàng lọc cát tại hiện trường chưa được tháo dỡ
ẢNH: LÂM VIÊN
Thế nhưng, đến ngày 10.9, tức gần 5 tháng sau lần kiểm tra nói trên, các máy móc, bè hút cát vẫn chưa được đưa khỏi hiện trường. Đáng chú ý, theo ghi nhận của chúng tôi, ngày 25.8, một chiếc bè hút cát còn được xe tải chở vào khu vực suối Lạnh để phục vụ hoạt động khai thác.
Tại buổi họp giao ban báo chí ngày 9.9, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết trên địa bàn xã Đam Rông 4 hiện có một giấy phép khai thác cát còn hiệu lực, nhưng giấy phép này nằm tại các khu vực Đạ Rsal, Đạ M'Rông và Đạ Tông. Riêng khu vực suối Lạnh không có giấy phép khai thác cát.
Xe chở chiếc bè vào bãi khai thác cát ở suối Lạnh
ẢNH: CẮT TỪ CLIP
Chiếc bè khai thác cát tại suối Lạnh, thượng nguồn sông Đạ Dâng
ẢNH: LÂM VIÊN
Như vậy, việc thiết bị khai thác vẫn hiện diện tại suối Lạnh, thậm chí có thêm bè hút cát được đưa vào sau thời điểm cơ quan chức năng yêu cầu dừng, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm quản lý địa bàn và hiệu quả kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng.
Xe chở cát từ khu vực suối Lạnh ra Đà Lạt
ẢNH: LÂM VIÊN
Khu vực khai thác cát lậu ở xã Đam Rông 4
ẢNH: LÂM VIÊN
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên ngày 10.9, lãnh đạo UBND xã Đam Rông 4 cho biết sẽ chỉ đạo các cơ quan liên quan kiểm tra hoạt động khai thác cát tại khu vực suối Lạnh.
Bình luận (0)