Kể từ khi tiếp nhận nhiệm kỳ thứ hai (tháng 1.2025), Tổng thống Mỹ Donald Trump không ngừng củng cố ảnh hưởng nước này tại tây bán cầu, mà trọng tâm là LAC. Tuy nhiên, cả Trung Quốc lẫn Nga cũng đang tăng cường ảnh hưởng ở khu vực này.
Nỗ lực của Bắc Kinh và Moscow
Mới đây, kênh CGTV ngày 13.10 đưa tin Hiệp hội Ngoại giao công chúng Trung Quốc (CPDA) vừa tổ chức sự kiện đánh dấu kỷ niệm một năm của Sáng kiến Quản trị toàn cầu. Diễn ra tại Bắc Kinh, sự kiện này đã quy tụ các nhà ngoại giao, học giả và những người sáng tạo nội dung trẻ tuổi để "vạch ra một con đường cho cộng đồng Trung Quốc - LAC với một tương lai chung".
Tại sự kiện trên, ban tổ chức đã nhấn mạnh mối quan hệ Trung Quốc - LAC đang sâu sắc hơn, mà trong đó thì những người sáng tạo nội dung trẻ tuổi là một cầu nối quan trọng. Hơn 1 năm qua, hai bên đã tích cực thúc đẩy việc xây dựng Cộng đồng Trung Quốc - LAC thông qua 5 dự án lớn tập trung vào đoàn kết, phát triển, văn minh, hòa bình và kết nối con người.
Cuối năm 2025, Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố tài liệu chính sách thứ 3 về LAC. Theo đó, chiến lược của Bắc Kinh về LAC xoay quanh "5 chương trình Xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai chung Trung Quốc - LAC", bao gồm: chương trình đoàn kết, chương trình phát triển, chương trình văn minh, chương trình hòa bình và chương trình kết nối nhân dân. Trong đó, chương trình phát triển đóng vai trò then chốt dựa trên hợp tác kinh tế và thương mại trong quan hệ Trung Quốc - LAC. Chương trình phát triển bắt đầu với việc thực hiện Sáng kiến Phát triển toàn cầu, qua đó Bắc Kinh sẽ "chia sẻ các cơ hội phát triển hiện đại hóa của Trung Quốc" với khu vực, cũng như thực hiện Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc. Sau đó, Bắc Kinh đưa ra một chương trình nghị sự mở rộng để tiếp tục hợp tác về các vấn đề tài chính, năng lượng, cơ sở hạ tầng, sản xuất, nông nghiệp, an ninh lương thực, khoa học và công nghệ.
Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh vào tháng 5 vừa qua
ẢNH: REUTERS
Nga những năm gần đây cũng không ngừng đẩy mạnh ảnh hưởng ở LAC bằng cách khai thác những nền tảng quan hệ sẵn có từ thời Liên Xô, theo một nghiên cứu được Tổ chức RAND Corporation (Mỹ) công bố vào tháng 9 vừa qua. Năm 2023, khái niệm Chính sách Đối ngoại năm 2023 của Nga đã nâng tầm quan trọng của khu vực này một cách rõ rệt, cam kết hỗ trợ LAC "vốn đang chịu áp lực từ Mỹ và đồng minh".
Theo RAND Corporation, cách tiếp cận của Moscow đối với khu vực này xuất phát từ sự kết hợp giữa các mục tiêu chính trị, quân sự và kinh tế: xây dựng nhóm thế giới phương nam (Global South) như một đối trọng với phương Tây, làm suy yếu ảnh hưởng và quyền lực của Mỹ, đồng thời duy trì hoặc mở rộng các liên kết kinh tế để đối mặt với các lệnh trừng phạt từ phương Tây. Kể từ năm 2022, Nga đã tăng cường hợp tác với Cuba, Nicaragua và Venezuela thông qua nhiều thỏa thuận, bao gồm trọng điểm hợp tác về an ninh - quân sự. Song song, Moscow cũng tận dụng các ưu thế kinh tế về năng lượng và phân bón.
Cơ hội cho hợp tác Nga - Trung ?
Theo chuyên gia Henry Ziemer, thuộc chương trình Chính sách Ngoại giao và địa chính trị châu Mỹ - Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), Nga và Trung Quốc định hướng "đối tác không giới hạn" có thể bắt tay để cùng tạo ảnh hưởng ở LAC bằng cách tận dụng những ưu thế về một số lĩnh vực kinh tế.
Điển hình, cả Bắc Kinh lẫn Moscow đều theo đuổi các dự án đầu tư vào lĩnh vực khoáng sản quan trọng của Bolivia. Cựu Tổng thống Bolivia Luis Arce đã ký kết các thỏa thuận với nhà sản xuất pin Trung Quốc CATL và Tập đoàn Uranium One của Nga để khai thác trữ lượng lithium Bolivia. Đây chính là một lĩnh vực mà Bắc Kinh và Moscow có thể "bắt tay" để tăng cường hoạt động ở LAC.
Hay hai bên cũng có thể phối hợp để ứng phó các lệnh trừng phạt từ phương Tây, như cách đã hợp tác với Venezuela trong các thương vụ dầu khí. Bắc Kinh và Moscow thúc đẩy việc phi USD hóa như một phương tiện để giảm sự tiếp xúc của họ với kiến trúc trừng phạt của Washington. Trung Quốc, đặc biệt đã cung cấp hàng tỉ USD thông qua các biện pháp hoán đổi tiền tệ cho Argentina. Bắc Kinh thúc đẩy để nhiều giao dịch thương mại với các đối tác Mỹ Latinh được định giá bằng nhân dân tệ.
Tại LAC, chính quyền Nicaragua tiếp tục củng cố các quan hệ đối tác với Trung Quốc và Nga, bao gồm việc cấp quyền kiểm soát cho các công ty khai thác mỏ Trung Quốc đối với những vùng đất rộng lớn của lãnh thổ Nicaragua.
Việc tăng cường ảnh hưởng ở LAC là một cách thức mà Nga và Trung Quốc khai thác để làm suy giảm nguồn lực của Mỹ ở những nơi khác.
Bình luận (0)